«Παράξενος πόλεμος» για το γάλα στη Λέσβο
Ένας «παράξενος πόλεμος» έχει ξεσπάσει τις τελευταίες ώρες στη Λέσβο. Ένας πόλεμος γύρω από το γάλα που δεν παραλήφθηκε, δεν μεταποιήθηκε και, σύμφωνα με τις καταγγελίες κτηνοτρόφων και το οπτικό υλικό που δημοσιοποιήθηκε τις πρώτες ημέρες της κρίσης του αφθώδους πυρετού, κατέληξε σε λάκκους και στο χώμα.
Αφορμή αποτέλεσε δημοσίευμα της εφημερίδας «Τα Νέα της Λέσβου», το οποίο μεταφέρει την οργισμένη αντίδραση «κύκλων της τυροκομίας» στο αίτημα του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, ώστε να αποζημιωθούν και ποσότητες γάλακτος που παραλήφθηκαν αλλά οδηγήθηκαν προς καταστροφή.
Η παρέμβαση χαρακτηρίστηκε από την εφημερίδα ως «πύραυλος εδάφους-αέρος». Μόνο που πίσω από τις πολεμικές εκφράσεις βρίσκεται μια κοινωνία εξαντλημένη, κτηνοτρόφοι που έχασαν ζώα και εισόδημα και ένα απλό, αμείλικτο ερώτημα:
Τελικά πετάχτηκε γάλα στη Λέσβο ή όχι;
Ο Χρήστος Κουλουδής, από την "ΑγροΖΩΗ" και μέλος του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα, απάντησε με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, κάνοντας λόγο για προσπάθεια αμφισβήτησης μιας πραγματικότητας που έζησαν εκατοντάδες παραγωγοί.
Όπως υποστηρίζει, κατά τη διάρκεια κοινής συνάντησης στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, παρουσία του Υπουργού, εκπρόσωποι του τυροκομικού κλάδου είχαν αναφέρει ότι οι εγκαταστάσεις της Λέσβου δεν διέθεταν την απαιτούμενη δυναμικότητα για να απορροφήσουν και να επεξεργαστούν το σύνολο της ημερήσιας παραγωγής.
Ο ίδιος καταγγέλλει ότι τις κρίσιμες ημέρες απευθύνθηκε με ηλεκτρονικά μηνύματα σχεδόν σε όλα τα τυροκομεία του νησιού, ζητώντας να παραλάβουν έστω μέρος της παραγωγής του, χωρίς να λάβει καμία θετική απάντηση.
Απαντώντας στον ισχυρισμό ότι το υλικό που δημοσιοποιήθηκε απεικόνιζε τυρόγαλο και όχι γάλα, ο Χρήστος Κουλουδής επιμένει ότι οι φωτογραφίες και τα βίντεο δείχνουν φρέσκο πρόβειο γάλα.
Και θέτει τρία συγκεκριμένα ερωτήματα προς εκείνους που αμφισβητούν σήμερα τη ζημία:
- Γιατί τότε υποστήριζαν ότι δεν υπήρχε δυνατότητα απορρόφησης της παραγωγής;
- Γιατί σήμερα εμφανίζονται να λένε ότι δεν πετάχτηκε γάλα;
- Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις ποσότητες που δεν αξιοποιήθηκαν;
«Οι μονάδες έκλεισαν, το άρμεγμα όμως δεν σταμάτησε»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η επίσημη παρέμβαση του Παλλεσβιακού Φορέα Πρωτογενούς Τομέα.
Ο Φορέας επισημαίνει το αυτονόητο: όταν οι τυροκομικές μονάδες διέκοψαν τη λειτουργία τους, τα ζώα δεν σταμάτησαν να παράγουν γάλα. Οι κτηνοτρόφοι συνέχισαν να αρμέγουν καθημερινά, χωρίς όμως να υπάρχει σε αρκετές περιπτώσεις παραλήπτης ή δυνατότητα μεταποίησης.
«Η γαλακτοπαραγωγή δεν σταμάτησε ποτέ. Αυτό που σταμάτησε ήταν η δυνατότητα παραλαβής και μεταποίησης», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Φορέας, υπογραμμίζοντας ότι το αίτημα προς το Υπουργείο αφορά πραγματική και αποδεδειγμένη ζημία των παραγωγών.
Ο ίδιος ο νόμος αναγνωρίζει την απώλεια γάλακτος
Υπάρχει, όμως, και ένα στοιχείο που δεν επιδέχεται επικοινωνιακές ερμηνείες.
Το άρθρο 99 του Ν. 5302/2026 προβλέπει ρητά τη δυνατότητα χορήγησης αποζημίωσης στους κτηνοτρόφους της Λέσβου και στους σταθμούς συλλογής για «το γάλα που δεν διατίθεται προς πώληση» και για την απώλεια εισοδήματος λόγω των μέτρων αντιμετώπισης της επιζωοτίας από τις 15 Μαρτίου 2026. Η τεκμηρίωση συνδέεται με νόμιμα παραστατικά της αντίστοιχης περιόδου του προηγούμενου έτους. ρόβλεψη αυτή δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι κάθε απαίτηση που κατατίθεται είναι νόμιμη ή ότι κάθε δηλωθείσα ποσότητα καταστράφηκε. Αποδεικνύει, όμως, κάτι θεμελιώδες:
Η απώλεια και η αδυναμία διάθεσης του γάλακτος αναγνωρίστηκαν από το ίδιο το κράτος ως πραγματική κατηγορία ζημίας.
Παράλληλα, η ΚΥΑ 92423/2026, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 148510/2026, αφορά ενισχύσεις προς επιχειρήσεις παραγωγής τυριού που επηρεάστηκαν από την απαγόρευση διάθεσης γαλακτοκομικών προϊόντων. Πρόκειται για διαφορετικό σκέλος της στήριξης από εκείνο των παραγωγών, γεγονός που δείχνει πόσο σύνθετη είναι η αλυσίδα των ζημιών και των απαιτούμενων παραστατικών. πραγματικό πρόβλημα επομένως δεν είναι αν υπήρξε ζημία. Είναι ποια ποσότητα μπορεί να τεκμηριωθεί, ποιος την παρέλαβε, με ποια έγγραφα και ποιος δικαιούται να αποζημιωθεί.
Υπενθυμίζεται ότι σε προχθεσινή ανακοίνωσή του, στις 29 Ιουλίου 2026, ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα είχε ζητήσει με αυστηρό τόνο από το ΥΠΑΑΤ την άμεση έκδοση συμπληρωματικής ΚΥΑ και την καταβολή προκαταβολής για το αιγοπρόβειο γάλα που, σύμφωνα με τα στοιχεία του, δεν παραλήφθηκε από τα τυροκομεία και οδηγήθηκε σε νόμιμη καταστροφή από τις 5 Απριλίου έως τις 8 Μαΐου. Στην ίδια παρέμβαση γινόταν λόγος για αυτοψία στελέχους του Υπουργείου την ώρα που βυτιοφόρο άδειαζε περίπου 30 τόνους νωπού γάλακτος, για παρουσία αστυνομικών στον χώρο και για συσσώρευση εκατοντάδων τόνων, με τον Φορέα να υποστηρίζει ότι η Πολιτεία γνώριζε πλήρως το πρόβλημα και είχε καθορίσει τη διαδικασία απόρριψης. Οι "κύκλοι της τυροκομίας| έκαναν την καταγγελία ένα 24ωρο μετά απ' αυτή την ανακοίνωση! Υπό αυτό το πρίσμα, η σημερινή αμφισβήτηση ακόμη και της ίδιας της καταστροφής του γάλακτος προκαλεί εύλογα ερωτήματα και ενισχύει την οργή των κτηνοτρόφων
Ασφαλώς και στην περίπτωση που υπάρχουν παρατυπίες, υπερβολικές δηλώσεις ή προβληματικά παραστατικά, αυτά πρέπει να καταγγελθούν επώνυμα, με συγκεκριμένα στοιχεία και συγκεκριμένες ποσότητες. Δεν μπορεί μια πιθανή παρατυπία να χρησιμοποιείται για να διαγραφεί συλλήβδην η ζημία εκατοντάδων κτηνοτρόφων.
Γιατί τώρα και γιατί ανώνυμα;
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν περιέλθει στο Lesvosnews.net, ο τυροκόμος που φέρεται να βρίσκεται πίσω από τη συγκεκριμένη καταγγελία διατηρεί καλές σχέσεις με κυβερνητικούς κύκλους.
Η πληροφορία αυτή, από μόνη της, δεν αποδεικνύει πολιτικό συντονισμό, κυβερνητική παρέμβαση ή οποιαδήποτε σκοπιμότητα. Δημιουργεί, όμως, ένα πρόσθετο και εύλογο ερώτημα:
Γιατί μια τόσο σοβαρή καταγγελία, η οποία μπορεί να επηρεάσει τις αποζημιώσεις εκατοντάδων παραγωγών, διατυπώνεται μέσω ανώνυμων “κύκλων” και όχι επώνυμα;
Όποιος διαθέτει αποδείξεις για πλασματικές ποσότητες, εικονικές παραδόσεις ή παράνομες απαιτήσεις οφείλει να τις καταθέσει στις αρμόδιες υπηρεσίες και να αναλάβει την ευθύνη των λεγομένων του.
Οι ανώνυμες αιχμές δεν βοηθούν την έρευνα. Ρίχνουν λάσπη προς όλες τις κατευθύνσεις και καλλιεργούν την εντύπωση ότι το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι η αποκάλυψη πιθανών παρατυπιών, αλλά η συνολική αποδόμηση του αιτήματος των κτηνοτρόφων.
Από τις θανατώσεις τώρα στο γάλα
Κτηνοτρόφοι, μιλώντας στο Lesvosnews.net, εκτιμούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ένας «βρώμικος πόλεμος» σε βάρος τους.
Πρόκειται για δικό τους χαρακτηρισμό, τον οποίο το Lesvosnews.net καταγράφει χωρίς να τον υιοθετεί ως αποδεδειγμένο γεγονός. Δεν μπορεί, ωστόσο, να αγνοηθεί το κλίμα μέσα στο οποίο εκφράζεται.
Μετά τις αντιδράσεις για το έγγραφο του Υπουργείου, το οποίο παραγωγοί θεώρησαν ότι επιχειρούσε να μεταφέρει μεγάλο μέρος των ευθυνών για την εξάπλωση της νόσου στην Περιφέρεια και στην τήρηση των μέτρων από τους ίδιους, ακολούθησε η τεράστια σύγκρουση για τις θανατώσεις των ζώων, την επανεμφάνιση κρουσμάτων και τις αποζημιώσεις.
Τώρα το επίκεντρο μεταφέρεται στο γάλα.
Όχι στο πότε θα αποζημιωθούν οι άνθρωποι που έχασαν το εισόδημά τους. Όχι στο πώς θα αποδειχθούν γρήγορα και αξιόπιστα οι πραγματικές ποσότητες. Αλλά στο αν η ζημία υπήρξε καν. Και αυτό ακριβώς είναι που εξοργίζει τους κτηνοτρόφους.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν αντέχουν άλλα παιχνίδια
Οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου δεν βρίσκονται μπροστά σε μια απλή λογιστική διαφορά.
Έχουν ζήσει μήνες αγωνίας, περιορισμών, θανατώσεων, αβεβαιότητας και οικονομικής ασφυξίας. Πολλοί έχασαν το ζωικό τους κεφάλαιο. Άλλοι συνέχισαν να ταΐζουν και να αρμέγουν ζώα χωρίς να γνωρίζουν εάν και πού θα διαθέσουν την παραγωγή τους.
Μέσα σε αυτήν την κατάσταση, η προσπάθεια να παρουσιαστεί η καταστροφή γάλακτος ως μύθος ή επικοινωνιακή κατασκευή είναι τουλάχιστον κοινωνικά ανάλγητη, εφόσον δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες και αδιάσειστες αποδείξεις.
Η αλήθεια δεν θα προκύψει από χαρακτηρισμούς, «πυραύλους» και ανώνυμες διαρροές. Θα προκύψει από τα ημερήσια βιβλία παραλαβής των τυροκομείων, τα δελτία αποστολής, τα τιμολόγια, τα ηλεκτρονικά μηνύματα των παραγωγών, τα στοιχεία της Περιφέρειας, τις κτηνιατρικές αποφάσεις και τα πρακτικά των συναντήσεων στο Υπουργείο.
Ο σημερινός Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι ο Μαργαρίτης Σχοινάς και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ οφείλει να ξεκαθαρίσει δημόσια ποια στοιχεία διαθέτει, ποια παραστατικά αναγνωρίζει και με ποια διαδικασία θα αποζημιωθούν οι πραγματικές απώλειες. Οι κτηνοτρόφοι του νησιού καλουν τον τυροκόμο ή τους εκπροσώπους του κλάδου που διατυπώνουν τις συγκεκριμένες αιχμές να τοποθετηθούν επώνυμα και να παρουσιάσουν τα στοιχεία τους.
