Την ώρα της κινητοποίησης ανακοίνωσαν μέτρα στήριξης για τους κτηνοτρόφους της Λέσβου

Την ώρα που έξω και μέσα από το κτίριο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου στη Μυτιλήνη βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη η κινητοποίηση των κτηνοτρόφων για τον αφθώδη πυρετό, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε σχεδόν ταυτόχρονα στην έκδοση δύο δελτίων Τύπου με σαφή οικονομικό και πολιτικό αποδέκτη τη δοκιμαζόμενη κτηνοτροφία της Λέσβου.

Η χρονική συγκυρία έχει τη δική της σημασία.

Την ώρα που οι κτηνοτρόφοι ζητούσαν αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης της επιζωοτίας, αποζημιώσεις, αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος και συγκεκριμένο σχέδιο για την επόμενη ημέρα, το ΥΠΑΑΤ επέλεγε να παρουσιάσει αφενός το συνολικό πλέγμα οικονομικής στήριξης που έχει ενεργοποιηθεί για τη Λέσβο και αφετέρου τη νέα πληρωμή για την απώλεια εισοδήματος, με το ποσό για το Βόρειο Αιγαίο να φτάνει τα 1.341.767,50 ευρώ.

Πρώτη ανακοίνωση: Πάνω από 7 εκατ. ευρώ για κτηνοτρόφους και τυροκομεία της Λέσβου

Στο πρώτο δελτίο Τύπου το ΥΠΑΑΤ παρουσιάζει το σύνολο των οικονομικών παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί ή δρομολογηθεί στη Λέσβο κατά τους πέντε μήνες της κρίσης του αφθώδους πυρετού.

Σύμφωνα με το Υπουργείο:

• 3,5 εκατ. ευρώ έχουν ήδη καταβληθεί στους κτηνοτρόφους ως αποζημιώσεις για τα ζώα που θανατώθηκαν.
• Περίπου 1,3 εκατ. ευρώ προορίζονται για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των πληγέντων παραγωγών.
• 2,6 εκατ. ευρώ έχουν ήδη καταβληθεί σε 15 τυροκομικές επιχειρήσεις της Λέσβου.

Το άθροισμα των παραπάνω παρεμβάσεων ξεπερνά τα 7,4 εκατ. ευρώ.

Το Υπουργείο υπενθυμίζει ότι το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα αφθώδους πυρετού στη Λέσβο καταγράφηκε στις 15 Μαρτίου 2026, ενώ οι πρώτες αποζημιώσεις για θανατωμένα ζώα καταβλήθηκαν τον Απρίλιο.

Πάνω από 3.200 τόνοι τυριών έχουν φύγει από τη Λέσβο

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην τυροκομία, έναν από τους κλάδους που δέχθηκαν ισχυρό πλήγμα από τα περιοριστικά μέτρα.

Το ΥΠΑΑΤ αναφέρει ότι μέχρι σήμερα έχουν διακινηθεί εκτός Λέσβου περισσότεροι από 3.200 τόνοι τυριών, ενώ πλέον η μεταφορά των προϊόντων πραγματοποιείται ελεύθερα, μετά τη σταδιακή χαλάρωση των περιορισμών και την εφαρμογή των προβλεπόμενων πρωτοκόλλων βιοασφάλειας.

Η επανεκκίνηση της διακίνησης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα όχι μόνο για τα τυροκομεία, αλλά και για ολόκληρη την αλυσίδα της λεσβιακής κτηνοτροφίας, καθώς η παραγωγή γάλακτος και τυριού αποτελεί έναν από τους βασικούς οικονομικούς πυλώνες του νησιού.

35 κτηνίατροι στο ευρύτερο επιχειρησιακό σχήμα

Στην ίδια ανακοίνωση το Υπουργείο απαντά και στην κριτική που έχει ασκηθεί τους προηγούμενους μήνες για την επάρκεια του κτηνιατρικού προσωπικού.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, συνολικά 35 κτηνίατροι έχουν ενταχθεί από την αρχή της επιζωοτίας στο ευρύτερο επιχειρησιακό σχήμα ενίσχυσης της Λέσβου, προερχόμενοι από το Υπουργείο, τον ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ και τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Παράλληλα, στο νησί βρίσκονται αυτή την περίοδο 15 στρατιωτικοί κτηνίατροι, ενώ κλιμάκια του ΥΠΑΑΤ μεταβαίνουν σε κυλιόμενη βάση στη Λέσβο.

Το Υπουργείο αναφέρει επίσης ότι ενεργοποιήθηκε ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας για την εξασφάλιση εξοπλισμού και μέσων ατομικής προστασίας.

Έρχονται αποζημιώσεις για γάλα και αυξημένο κόστος ζωοτροφών

Το ΥΠΑΑΤ επαναφέρει παράλληλα δύο ακόμη μέτρα τα οποία έχουν ιδιαίτερη οικονομική σημασία για τους κτηνοτρόφους.

Έχει ήδη νομοθετηθεί η δυνατότητα αποζημίωσης για γάλα που καταστράφηκε ή δεν μπόρεσε να διατεθεί κατά την περίοδο των περιοριστικών μέτρων, καθώς και αποζημίωση για το αυξημένο κόστος ζωοτροφών.

Οι σχετικές Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, σύμφωνα με το Υπουργείο, αναμένεται να δημοσιευθούν το αμέσως επόμενο διάστημα.

Παράλληλα έχουν προβλεφθεί αναστολές φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων και απαλλαγές από δημοτικά τέλη για πληγέντες κτηνοτρόφους, τυροκομεία και σφαγεία.

Δεύτερο δελτίο: 1,34 εκατ. ευρώ στο Βόρειο Αιγαίο για απώλεια εισοδήματος

Λίγο πιο συγκεκριμένο ως προς τη νέα χρηματοδότηση ήταν το δεύτερο δελτίο Τύπου του Υπουργείου.

Με απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, εγκρίνεται η καταβολή συνολικά 16.843.162,50 ευρώ σε κτηνοτρόφους ολόκληρης της χώρας για την απώλεια εισοδήματος που προκάλεσαν η ευλογιά των αιγοπροβάτων, η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και ο αφθώδης πυρετός.

Για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου προβλέπονται:

194 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις

40.915 ζώα

1.341.767,50 ευρώ συνολική ενίσχυση

Πρόκειται για την πληρωμή που αφορά το Α΄ εξάμηνο του 2026, ενώ έχει ήδη ανακοινωθεί ότι θα ακολουθήσει νέα πληρωμή για το Β΄ εξάμηνο.

Το ποσό των περίπου 1,34 εκατ. ευρώ συμπίπτει ουσιαστικά με το ποσό των περίπου 1,3 εκατ. ευρώ που το πρώτο δελτίο του ΥΠΑΑΤ προσδιορίζει ως αναπλήρωση εισοδήματος για τους πληγέντες κτηνοτρόφους της Λέσβου.

Σε πανελλαδικό επίπεδο η νέα πληρωμή αφορά 2.806 εκμεταλλεύσεις και 535.204 ζώα.

Το Υπουργείο υπενθυμίζει ακόμη ότι τον Δεκέμβριο του 2025 είχαν καταβληθεί 28.496.475 ευρώ για αντίστοιχη απώλεια εισοδήματος, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό αυτής της μορφής στήριξης στα 45.339.637 ευρώ.

Η εικόνα της επιζωοτίας: 81.060 θανατώσεις ζώων

Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε το Υπουργείο αποτυπώνουν και το μέγεθος της καταστροφής που έχει υποστεί η κτηνοτροφία της Λέσβου.

Έως τις 26 Αυγούστου είχαν εξεταστεί 3.115 εκτροφές και 128.838 ζώα, ενώ στο Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς είχαν εξεταστεί 177.986 δείγματα.

Από τους ελέγχους είχαν προκύψει:

• 5.136 θετικά δείγματα αίματος
• 184 εστίες
• 291 θετικές εκτροφές
• ποσοστό θετικών εκτροφών 9,34%
• ποσοστό θετικών ζώων 3,99%

Μέχρι τις 21 Αυγούστου είχαν θανατωθεί συνολικά 81.060 ζώα, εκ των οποίων 80.151 αιγοπρόβατα, 828 βοοειδή και 81 χοίροι.

Η επιδημιολογική επιτήρηση, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, έχει πλέον ξεπεράσει το 80%, ενώ περίπου 700 εκτροφές έχουν ελεγχθεί περισσότερες από δύο φορές.

Η ανακοίνωση των χρημάτων την ώρα της κινητοποίησης δεν περνά απαρατήρητη

Η ουσία των δύο ανακοινώσεων είναι συγκεκριμένη: υπάρχουν χρήματα που έχουν ήδη πληρωθεί, υπάρχουν νέες πληρωμές που δρομολογούνται και υπάρχουν ακόμη αποζημιώσεις που αναμένονται.

Υπάρχει όμως και η πολιτική διάσταση της χρονικής στιγμής.

Την ώρα ακριβώς που οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου βρίσκονταν συγκεντρωμένοι στην Περιφέρεια, ζητώντας απαντήσεις για την πορεία της επιζωοτίας και αμφισβητώντας πλευρές της μέχρι σήμερα διαχείρισης, το Υπουργείο επέλεξε να βγάλει δύο διαδοχικές ανακοινώσεις με χρήματα, αριθμούς, αποζημιώσεις και μέτρα στήριξης.

Η χρονική σύμπτωση δύσκολα περνά απαρατήρητη.

Είναι προφανές ότι το ΥΠΑΑΤ επιχειρεί να καταστήσει σαφές πως η Πολιτεία δεν έχει αφήσει οικονομικά ακάλυπτη τη Λέσβο και ότι ήδη έχουν διατεθεί σημαντικά ποσά.

Από την άλλη πλευρά όμως, οι κτηνοτρόφοι δεν κατέβηκαν σήμερα στην Περιφέρεια μόνο για τα χρήματα.

Η κινητοποίηση αφορά κυρίως την πορεία της ίδιας της επιζωοτίας, τις συνεχιζόμενες θανατώσεις, την ιχνηλάτηση, τους ελέγχους, την αποτελεσματικότητα των μέτρων και –κυρίως– το αν υπάρχει πλέον διαφορετική στρατηγική που μπορεί να βγάλει την κτηνοτροφία της Λέσβου από τον φαύλο κύκλο των τελευταίων πέντε μηνών.

Οι αποζημιώσεις είναι αναγκαίες. Για πολλές οικογένειες είναι ζήτημα οικονομικής επιβίωσης.

Δεν είναι όμως από μόνες τους απάντηση στο βασικό ερώτημα που πλέον τίθεται στη Λέσβο: πώς και πότε θα τελειώσει ο αφθώδης πυρετός και τι κτηνοτροφία θα έχει απομείνει την επόμενη ημέρα.

Και αυτό ήταν ίσως το πιο ισχυρό μήνυμα της σημερινής κινητοποίησης.