Ζώα που βόσκουν ανάμεσα στους ελαιώνες; Μια σημαντική ευκαιρία — και να γιατί!
Η αξιοποίηση της γης των ελαιώνων για την κτηνοτροφία προσφέρει πολλαπλά οφέλη — τόσο για την οικονομική δραστηριότητα της εκτροφής ζώων όσο και για τη βιώσιμη διαχείριση των ελαιόδεντρων. Το ζήτημα ανέδειξε πρόσφατα ο Δρ. Adolfo Rosati, ερευνητής στο CREA σε μια ενδιαφέρουσα ομιλία στο συνέδριο που διοργάνωσε το Oleificio Torchia στο Τιριόλο (Ιταλία) με θέμα: «Αγροοικολογική διαχείριση του ελαιώνα για την αύξηση της παραγωγικότητας και της βιωσιμότητας».
Η γεωργία, η κτηνοτροφία και η ανάγκη για εναλλακτικές λύσεις
Όπως σημείωσε ο Δρ. Ροζάτι, περίπου το 45% της κατοικήσιμης γης παγκοσμίως χρησιμοποιείται για γεωργία, εκ των οποίων το 80% προορίζεται για την κτηνοτροφία. Καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξάνεται, η ανάγκη για περισσότερες εκτάσεις θα μεγαλώνει, την ώρα που η αποψίλωση των δασών θεωρείται πλέον αδιέξοδη και περιβαλλοντικά επιζήμια επιλογή.
Μια ρεαλιστική και βιώσιμη εναλλακτική λύση είναι η ενσωμάτωση της κτηνοτροφίας σε δενδρώδεις καλλιέργειες, όπως οι ελαιώνες. Αν και πολλοί ελαιώνες καλύπτονται με χλόη —μια πρακτική που προσφέρει αμέτρητα οφέλη στο έδαφος και στο μικροκλίμα— η χορτονομή αυτή παραμένει ανεκμετάλλευτη και συχνά καταστρέφεται ή απομακρύνεται με κόστος.
Τα οφέλη της πρακτικής
Η παρουσία ζώων στον ελαιώνα θα μπορούσε να αξιοποιήσει αυτή τη φυσική χορτονομή χωρίς να επηρεάζεται αρνητικά η παραγωγή ελαιοκάρπου. Έτσι, αυξάνεται η παραγωγή ανά εκτάριο και μειώνεται η ανάγκη για εξωτερικές παρεμβάσεις, όπως το κούρεμα της χλόης, η λίπανση και το όργωμα — ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα οικολογικής εντατικοποίησης.
Επιπλέον, ο ελαιώνας προσφέρει και άλλες ζωοτροφές, όπως τα υπολείμματα κλαδέματος (1-3 τόνοι ανά εκτάριο, εκ των οποίων περίπου το 50% μπορεί να καταναλωθεί από μηρυκαστικά), το πυρηνέλαιο που μπορεί να προστεθεί σε ζωοτροφές με ευεργετικές ιδιότητες και τις ελιές που πέφτουν πριν ή κατά τη διάρκεια της συγκομιδής. Παράλληλα, τα δέντρα λειτουργούν ως φυσικό καταφύγιο, προσφέροντας σκιά και προστασία, βελτιώνοντας την ευζωία των ζώων και, κατ’ επέκταση, την ποιότητα των προϊόντων τους.
Τα προβλήματα και οι προκλήσεις
Ωστόσο, η εφαρμογή αυτής της πρακτικής συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις:
- Τεχνικές δυσκολίες σχετικά με την επιλογή κατάλληλων ζωικών ειδών και τη διαχείριση της βλάστησης, ώστε να μην μειώνεται η παραγωγή των δέντρων.
- Υγειονομικά ζητήματα, όπως η πιθανότητα μόλυνσης των ζώων από υπολείμματα φυτοφαρμάκων ή ζωικά παράσιτα που σχετίζονται με τις καλλιέργειες.
- Κοινωνικά, νομικά και γραφειοκρατικά εμπόδια. Για παράδειγμα, το Οικολογικό Σχέδιο 2 επιδοτεί τη χλόη στους οπωρώνες, αλλά μόνο εφόσον δεν υπάρχουν ζώα που βόσκουν — μια παράδοξη αντίφαση για ένα σύστημα που επιδιώκει τη βιωσιμότητα.
Αναγκαία η αλλαγή φιλοσοφίας
Ο Δρ. Ροζάτι υποστήριξε ότι η χρηματοδότηση θα πρέπει να στηρίζεται στην οικοσυστημική αξία που προσφέρει η χλόη και η ενσωμάτωση των ζώων στο αγροοικοσύστημα, αντί να επιβραβεύει αποκλειστικά τις μονοκαλλιέργειες και τις μηχανικές καλλιεργητικές πρακτικές.
Οι προκλήσεις αυτές είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν, καθώς τα 150 εκατομμύρια εκτάρια δενδρωδών καλλιεργειών παγκοσμίως αποτελούν τεράστιο ανεκμετάλλευτο δυναμικό για την ανάπτυξη βιώσιμων συστημάτων κτηνοτροφίας, χωρίς να επιβαρύνεται το περιβάλλον και με ταυτόχρονη αύξηση της αγροτικής παραγωγικότητας και μείωση του κόστους.
με πληροφορίες olivonews.it
