Κάθε χρόνο, χρόνια τώρα, στη γιορτή του Ταξιάρχη πλήθος πιστών μετακινείται με πλοία , αεροπλάνα, αυτοκίνητα και το σπουδαιότερο με τα πόδια! Από τα χωριά του νησιού, από την πόλη, από πιο κοντινές χιλιομετρικα αποστάσεις, ανάλογα τις δυναμεις που διαθέτει καθενός. Ανάμεσα σε όλο αυτό το πλήθος ξεχωρίζουν οι Ρομά (τσιγγάνοι ή γύφτοι) που έρχονται οργανωμένα κυρίως με τα πλοία από Πειραιά αλλά και τη Βόρεια Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια ξεχωρίζουν με τις στολές παραλλαγής που φορούν γυναίκες και άντρες. Στολές που έχουν την εικόνα του Ταξιάρχη, ελληνικές σημαίες ή τη στρατιωτική αναφορά που προσδιδεται στον αρχηγό των αγγέλων. Έρχονται οικογενειακώς,οργανωμένοι με τα αυτοκίνητα τους, και δινουν χρώμα με την ξεχωριστή παρουσία τους. Δίνουν χρώμα και χρήμα στο προσκύνημα όμως αφήνουν και το στίγμα τους στην περιοχή, η διαφορετικότητά τους γίνεται σημείο συζήτησης. Ως προσκυνητές είναι αποδεκτοί, αλλά μέχρι εκεί! Στην ελληνική κοινωνία τα στερεότυπα γύρω από τη ρόμικη ταυτότητα είναι τόσο ισχυρά που ακομα και όταν η κοινωνικό οικονομική της θέση αλλάζει οι στερεότυπες θεωρίες παραμένουν κι αποκτούν "δοξασίες ιστορικού και φυλετικού τύπου". Παρόλο που η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων ορθοδόξων Ρομά αυτο προσδιορίζονται εθνοτικά εντός της ελληνικής ενότητας ο ετεροπροσδιορισμος τους και η αντιμετώπιση τους συναντά, δυστυχώς, θεωρίες που αναπτύχθηκαν από τον Ριτερ, τον κύριο εκπρόσωπο του γ' Ράιχ, τον διευθυντή του κέντρου φυλετικής υγιεινής της ναζιστικής Γερμανίας. Μην πείτε :υπερβολή! Όλοι μας έχουμε κάνει αρνητικές σκέψεις βλέποντάς τους, ή έχουμε αναρωτηθεί γιατί δεν εντάσσονται στην κοινότητα μας; γιατι δεν γινονται όπως εμάς; λες κι εμείς είμαστε όλοι ίδιοι ή αποτελούμε το πρότυπο! Πώς να ενταχθείς όταν η παρουσία σου, η γλώσσα σου, τα έθιμά σου γίνονται σημείο αρνητικής αναφοράς από τους θεσμικούς φορείς και την κοινωνία. Σα να σου λένε :"θέλουμε να σε εντάξουμε, να σε συναναστρεφόμαστε, αλλά να ξέρεις είσαι μια προβληματική ομάδα" . Και γιατί να απωλέσει τα χαρακτηριστικά του και ο, τι κληρονόμησε από την μεγάλη προφορική του παράδοση Ποιος θα δεχόταν να τον υποτιμούν επίσημα προτού τον γνωρίσουν; Ποιος θα δεχόταν να αλλάξει τη γλώσσα του και την παράδοσή του για να γίνει αποδεκτός; Πολύ δε περισσότερο οταν η ταυτότητα τους χρησιμοποιείται υβριστικά από τον υπόλοιπο πληθυσμό. Το διαφορετικό δεν είναι εγκληματικό κι όσο κι αν είναι ξένα τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά που φέρει ας σκεφτούμε τηνπολυπολιτισμικη ποικιλία που συναντιέται σε κάθε περιοχή της χώρας από τις τοπικές φορεσιές και τα τραγούδια έως το τοπικό γλωσσικο ιδίωμα. Σκέψεις για τους γύφτους, τσιγγάνους, Ρομά ή Ρομ, αυτούς τους γνωστούς- άγνωστους καθώς για μια χρονιά, ακόμα, τους είδα να προσεύχονται, να περπατούν, να κοιμούνται σε αυτοσχέδια κρεβάτια, να παίζουν τα παιδιά τους, να τρώνε όλοι μαζί και κυρίως να νιώθουν πως ο Ταξιάρχης είναι και " δικός τους άγιος " και η εκκλησία του ένα φιλόξενο σπίτι γι αυτούς. Κι όπως ο Ταξιάρχης κρατά τον κόσμο στο χέρι του, έτσι κι αυτοί νιώθουν να κρατούν τον δικό τους κόσμο και να τον" δουλεύουν στη φωτιά".
Βιβλιογραφία : Γκοτοβος, Αθ., :Από τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες στην εθνοτική ταυτότητα Αυδικος, Ε. - Λυδακη, Α.:Οι Ρομά στην Ελλάδα
