Ένα βιβλίο-κιβωτός για τη Λέσβο του ’40: Κυκλοφόρησε το νέο έργο του Γιώργου Γαλέτσα

Ένα νέο, σπουδαίο βιβλίο για τη Λέσβο κυκλοφόρησε. Ο Γιώργος Γαλέτσας καταγράφει με τεκμήρια, ονόματα και σπάνιο αρχειακό υλικό τη δεκαετία του ’40 στο νησί. Ένα έργο ιστορικής μνήμης που δύσκολα αγνοείται.

Η Λέσβος αποκτά ένα ακόμη σημαντικό τεκμήριο για τη νεότερη ιστορία της. Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις «Παράγραφος» το νέο βιβλίο του Γιώργου Γαλέτσα με τίτλο «Τα χρόνια της ανακατωσούρας. Η δεκαετία του '40 στη Λέσβο», ένα έργο που φιλοδοξεί να φωτίσει με συστηματικό και τεκμηριωμένο τρόπο μία από τις πιο ταραγμένες και καθοριστικές περιόδους του 20ού αιώνα για το νησί.

Το βιβλίο έρχεται να ολοκληρώσει την τριλογία του συγγραφέα για τη δεκαετία του ’40, μια περίοδο που άφησε βαθύ αποτύπωμα όχι μόνο στη Λέσβο αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα. Είχαν προηγηθεί τα έργα «Στο σημάδι...», που καταγράφει το ιστορικό των εκτελέσεων στα Τσαμάκια την περίοδο της γερμανικής κατοχής, καθώς και το δίτομο «Λέσβιοι στην Εθνική Αντίσταση», αφιερωμένο στους συμπατριώτες μας που εκτελέστηκαν ή πέθαναν από κακουχίες σε φυλακές και στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Η νέα αυτή έκδοση ξεχωρίζει για τον όγκο και τη σοβαρότητα της έρευνας. Ο συγγραφέας φωτογράφισε περίπου 1.200 τοπικές εφημερίδες της περιόδου και συγκέντρωσε περισσότερα από 2.500 δημοσιεύματα. Από αυτά επέλεξε 890, εκ των οποίων τα 650 παρατίθενται ως εικόνες και τα υπόλοιπα 240 ως κείμενα. Παράλληλα, αξιοποίησε πολύτιμο υλικό από δημόσια και ιδιωτικά αρχεία, προκειμένου να καλύψει κενά και να τεκμηριώσει με ακρίβεια τα γεγονότα μέσα από διασταύρωση πηγών.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου αποτυπώνεται, χρονιά προς χρονιά, η εικόνα της Λέσβου της δεκαετίας του ’40. Μέσα από δημοσιεύματα λεσβιακών εφημερίδων αναδεικνύονται πτυχές της κοινωνικής, οικονομικής, πολιτικής και πολιτιστικής ζωής του νησιού, ενώ στο τέλος κάθε έτους παρατίθεται χρονικό με τα σημαντικότερα τοπικά γεγονότα.

Το δεύτερο μέρος στρέφει το βλέμμα στις διώξεις της Αριστεράς και στον Εμφύλιο Πόλεμο στη Λέσβο κατά την περίοδο 1945-1950. Κεντρική πηγή αποτελούν τα Βουλεύματα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Μυτιλήνης 1945-1955, μέσα από τα οποία καταγράφονται συλλήψεις, προφυλακίσεις, δίκες, εκτελέσεις, δολοφονίες, συμπλοκές και μάχες. Το ενδιαφέρον είναι ότι τα γεγονότα παρουσιάζονται τόσο μέσα από τον τοπικό Τύπο όσο και μέσα από το πρίσμα της Πολιτικής και Στρατιωτικής Δικαιοσύνης. Έτσι, στο προσκήνιο έρχονται εκατοντάδες ονοματεπώνυμα Λέσβιων που βρέθηκαν στο στόχαστρο εκείνης της σκοτεινής περιόδου.

Ιδιαίτερο βάρος έχει και η κατακλείδα του έργου, καθώς περιλαμβάνεται η ονομαστική καταγραφή όλων των Λέσβιων που έχασαν τη ζωή τους κατά τη δεκαετία 1940-1949. Πρόκειται για 1.180 ανθρώπους, σε μια καταγραφή που, όπως επισημαίνεται, γίνεται δημόσια και συγκροτημένα για πρώτη φορά, ογδόντα χρόνια μετά. Δεν είναι απλώς ένας αριθμός· είναι πρόσωπα, οικογένειες, χωριά και μνήμες που επί δεκαετίες έμειναν στη σκιά.

Το νέο βιβλίο του Γιώργου Γαλέτσα δεν είναι μια ακόμη ιστορική έκδοση για το ράφι. Είναι ένα έργο μνήμης, ένα αρχείο ζωής και θανάτου, ένα πολύτιμο εργαλείο για όποιον θέλει να κατανοήσει βαθύτερα τι πέρασε η Λέσβος σε μια δεκαετία που διέλυσε βεβαιότητες και σημάδεψε γενιές. Και ακριβώς γι’ αυτό, όπως σημειώνουν και οι Φίλοι Ιστορικής Μνήμης και Πολιτιστικής Δημιουργίας, πρόκειται για ένα βιβλίο που δύσκολα πρέπει να λείπει από τη βιβλιοθήκη κάθε Λέσβιου.

Το βιβλίο διατίθεται από τον συγγραφέα, από τα βιβλιοπωλεία της Μυτιλήνης, καθώς και από το βιβλιοπωλείο των Εκδόσεων ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ στην Αθήνα.