Εθνικό Απολυτήριο: Επιστρέφει το «κυνήγι βαθμών» – Φόβοι για νέα έκρηξη παραπαιδείας από το Λύκειο

Ολοκληρώθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου η σύσκεψη για το Εθνικό Απολυτήριο υπό τον Κυριάκος Μητσοτάκης, με την κυβέρνηση να ανοίγει πλέον επίσημα τη διαδικασία διαλόγου για τη μεγαλύτερη –όπως όλα δείχνουν– εκπαιδευτική μεταρρύθμιση της τελευταίας δεκαετίας.

Η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη έχει ήδη προαναγγείλει ότι το νέο σύστημα εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση θα εφαρμοστεί από το σχολικό έτος 2027-2028, ξεκινώντας από τους σημερινούς μαθητές της Α’ Λυκείου.

Οι πέντε πυλώνες του νέου συστήματος

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, η πρόταση του Υπουργείου Παιδείας στηρίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες:

• Εκπαιδευτικό περιεχόμενο, με κοινό κορμό γνώσεων και δεξιοτήτων.
• Σχολική ζωή, με στόχο ένα σχολείο που δεν θα είναι μόνο εξετάσεις.
• Επιμόρφωση εκπαιδευτικών, με διαρκή και ενιαία στήριξη.
• Υποδομές, σχολικές και ψηφιακές, για ίσες ευκαιρίες.
• Διακυβέρνηση του συστήματος, με σαφείς ρόλους και λογοδοσία.

Σε επίπεδο διακηρύξεων, το πλαίσιο δείχνει ολοκληρωμένο και θεσμικά «στρωμένο». Όμως η ουσία κρύβεται στους αριθμούς.

Τι αλλάζει πρακτικά – και τι μένει ίδιο

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι Πανελλαδικές δεν καταργούνται. Αντίθετα, πλαισιώνονται από το Εθνικό Απολυτήριο, το οποίο θα συνυπολογίζεται στο τελικό αποτέλεσμα εισαγωγής στα ΑΕΙ.

Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, οι βαθμοί του Λυκείου θα μετρούν ως εξής:

• Α’ Λυκείου: 15%
• Β’ Λυκείου: 35%
• Γ’ Λυκείου: 50%

Με απλά λόγια, το «παιχνίδι» των εξετάσεων δεν ξεκινά πλέον στην Γ’ Λυκείου, αλλά ουσιαστικά από την πρώτη τάξη του Λυκείου.

Το αθέατο αποτέλεσμα: η παραπαιδεία επιστρέφει δριμύτερη

Εδώ ακριβώς γεννιέται η μεγάλη αντίφαση του νέου συστήματος. Ενώ στόχος είναι ένα πιο ολιστικό και ανθρώπινο σχολείο, στην πράξη οι μαθητές μπαίνουν ξανά σε ένα διαρκές κυνήγι βαθμών διάρκειας τριών ετών.

Η σύνδεση των ενδοσχολικών επιδόσεων με την πρόσβαση στα ΑΕΙ αναμένεται –σύμφωνα με εκπαιδευτικούς και γονείς– να οδηγήσει σε εκρηκτική αύξηση της παραπαιδείας:

• Φροντιστήρια από την Α’ Λυκείου
• Ιδιαίτερα μαθήματα για «ασφαλείς βαθμούς»
• Ένταση ανισοτήτων μεταξύ οικογενειών με και χωρίς οικονομική δυνατότητα

Το σχολείο κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε χώρο εξεταστικής πίεσης, με τον μαθητή να αξιολογείται συνεχώς και όχι να μορφώνεται ουσιαστικά. Και αυτό, όσο κι αν ντύνεται με όρους «εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης», είναι μια σκληρή πραγματικότητα που το εκπαιδευτικό σύστημα έχει ξαναζήσει.

Διάλογος με ανοιχτά ερωτήματα

Η κυβέρνηση μιλά για διάλογο – και σωστά. Όμως το κρίσιμο ερώτημα παραμένει:
Μπορεί ένα σύστημα που μετρά τους βαθμούς από τα 15 να μειώσει το άγχος και την παραπαιδεία ή απλώς τα μεταφέρει νωρίτερα;

Η απάντηση δεν θα δοθεί στα χαρτιά, αλλά στις σχολικές αίθουσες. Και εκεί, η εμπειρία δείχνει ότι οι καλές προθέσεις συχνά σκοντάφτουν στην ωμή πραγματικότητα των εξετάσεων.