Νέο κόμμα Τσίπρα με όνομα «ΕΛ.Α.Σ.»: Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη έκανε πρεμιέρα στο Θησείο

Με ισχυρό ιστορικό και πολιτικό συμβολισμό το όνομα του νέου φορέα

Με ένα όνομα που κουβαλά βαρύ ιστορικό φορτίο και πολλαπλές πολιτικές αναγνώσεις, ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε στο Θησείο το νέο του κόμμα: «ΕΛ.Α.Σ. – Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη».

Το ακρωνύμιο ΕΛ.Α.Σ. δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο. Παραπέμπει ευθέως σε μία από τις πιο εμβληματικές λέξεις της νεότερης ελληνικής ιστορίας και της συλλογικής μνήμης της Αριστεράς. Η επιλογή του ονόματος δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Είναι πολιτική δήλωση. Είναι απόπειρα σύνδεσης του νέου εγχειρήματος με την ιστορική παράδοση της Αντίστασης, των κοινωνικών αγώνων και της ευρύτερης προοδευτικής παράταξης.

Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε από την πρώτη στιγμή να δώσει στο νέο κόμμα χαρακτήρα ενωτικό, πατριωτικό και κοινωνικό, παρουσιάζοντάς το ως απάντηση στην απογοήτευση, την κρίση εμπιστοσύνης και την πολιτική αδράνεια που, όπως υποστήριξε, κυριαρχούν στη χώρα.

Η παρουσίαση έγινε στην πλατεία Θησείου, με φόντο την Ακρόπολη, σε μια εκδήλωση που είχε έντονο συμβολισμό και σαφές μήνυμα επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα στο κεντρικό πολιτικό προσκήνιο. Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό της εκδήλωσης, ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε την ιδρυτική διακήρυξη του νέου φορέα, κάνοντας λόγο για μια νέα πολιτική δύναμη που φιλοδοξεί να εκφράσει τη μεγάλη δημοκρατική και προοδευτική πλειοψηφία.

«Όχι μόνο πολιτική αλλαγή, αλλά αλλαγή πολιτικής»

Κεντρική φράση της ομιλίας του Αλέξη Τσίπρα ήταν ότι το νέο εγχείρημα δεν στοχεύει απλώς σε μια εναλλαγή κομμάτων στην εξουσία, αλλά σε «αλλαγή πολιτικής».

Με αυτόν τον τρόπο, επιχείρησε να διαφοροποιήσει τη νέα προσπάθεια από μια κλασική κομματική επανεκκίνηση ή μια προσωπική επιστροφή. Το μήνυμα που θέλησε να εκπέμψει ήταν ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη έρχεται να απαντήσει σε βαθύτερα κοινωνικά και θεσμικά ζητήματα: την ακρίβεια, την ανασφάλεια, τις ανισότητες, την κρίση θεσμών, την έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών προς την πολιτική.

Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για μια κοινωνία που ασφυκτιά, για πολίτες που νιώθουν ότι δεν εκπροσωπούνται και για μια χώρα που, κατά την εκτίμησή του, έχει ανάγκη από νέο πολιτικό σχέδιο. Στην ομιλία του χρησιμοποίησε επανειλημμένα τη λέξη «Πυξίδα», περιγράφοντας την ιδρυτική διακήρυξη ως οδηγό για μια «Νέα Ελλάδα».

Η λέξη αυτή είχε ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μέχρι την τελευταία στιγμή αρκετοί θεωρούσαν ότι «Πυξίδα» θα μπορούσε να είναι και το όνομα του νέου κόμματος. Τελικά, το όνομα που επελέγη ήταν πολύ πιο φορτισμένο πολιτικά: Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη.

Η αποκάλυψη του ονόματος και το στοιχείο της σκηνοθεσίας

Το όνομα του νέου κόμματος αποκαλύφθηκε στο τέλος της εκδήλωσης, με έντονο σκηνοθετικό στοιχείο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της παρουσίασης, ένα μικρό κοριτσάκι παρέδωσε στον Αλέξη Τσίπρα ένα χαρτί, στο οποίο αναγραφόταν η ονομασία του νέου κόμματος.

Η εικόνα αυτή προφανώς δεν ήταν τυχαία. Εντάχθηκε σε μια προσπάθεια να συνδεθεί το νέο ξεκίνημα με την έννοια της συνέχειας, της επόμενης γενιάς και της ελπίδας. Πολιτικά, ήταν μια κίνηση υψηλού συμβολισμού: το νέο κόμμα να εμφανίζεται όχι ως μηχανισμός κορυφής, αλλά ως πρόσκληση προς την κοινωνία.

Το μήνυμα ήταν καθαρό: η νέα παράταξη θέλει να εμφανιστεί ως συλλογικό εγχείρημα, όχι ως προσωπικό κόμμα. Βέβαια, η πραγματική πολιτική δοκιμασία θα κριθεί αλλού: στην οργανωτική συγκρότηση, στη στελέχωση, στο πρόγραμμα, στις συμμαχίες και κυρίως στην απήχηση που θα έχει στην κοινωνία.

Οι ιστορικές αναφορές: Από το ΕΑΜ και την ΕΔΑ έως το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ

Στην ομιλία του, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να χαράξει μια μεγάλη ιστορική γραμμή για τον προοδευτικό χώρο. Αναφέρθηκε στην κληρονομιά του ΕΑΜ, της Εθνικής Αντίστασης, της ΕΔΑ, των αγώνων για Δημοκρατία και Ειρήνη, του ΠΑΣΟΚ των πρώτων χρόνων της Αλλαγής, αλλά και του ΣΥΡΙΖΑ και της περιόδου της «Πρώτης Φοράς Αριστερά».

Η αναφορά αυτή έχει διπλή ανάγνωση.

Από τη μία, επιχειρεί να δώσει βάθος και ιστορική νομιμοποίηση στο νέο εγχείρημα. Από την άλλη, δείχνει την πρόθεση του Αλέξη Τσίπρα να απευθυνθεί σε ένα πολύ ευρύτερο ακροατήριο από τον παραδοσιακό χώρο του ΣΥΡΙΖΑ. Όχι μόνο στους ψηφοφόρους της ριζοσπαστικής Αριστεράς, αλλά και σε πολίτες που προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ, την Κεντροαριστερά, την οικολογία, την κοινωνική δημοκρατία ή ακόμη και σε ανθρώπους που έχουν απομακρυνθεί πλήρως από την κομματική πολιτική.

Με απλά λόγια, ο Τσίπρας δεν θέλει να φτιάξει έναν «νέο ΣΥΡΙΖΑ». Θέλει να διεκδικήσει τον χώρο μιας ευρύτερης προοδευτικής παράταξης. Το αν θα τα καταφέρει, είναι άλλη υπόθεση. Γιατί στην πολιτική, τα μεγάλα λόγια είναι εύκολα. Το δύσκολο είναι να τα μετατρέψεις σε κοινωνική πλειοψηφία.

Οι επτά δεσμεύσεις της ιδρυτικής διακήρυξης

Στον πυρήνα της ιδρυτικής διακήρυξης βρίσκονται επτά βασικές δεσμεύσεις, τις οποίες παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας ως τον προγραμματικό κορμό της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Πρώτη δέσμευση είναι η ζωή με αξιοπρέπεια, με έμφαση στην εργασία, στο εισόδημα και στην καθημερινότητα των πολιτών.

Δεύτερη, η ισχυρή δημοκρατία χωρίς ασυλίες, με διαφάνεια και έλεγχο σε κάθε επίπεδο της εξουσίας και του δημόσιου χρήματος.

Τρίτη, μια ισχυρή οικονομία δίκαιης ανάπτυξης και αξιοπρέπειας, με αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και έμφαση στην αγροτική παραγωγή και τη μεταποίηση.

Τέταρτη, το κοινωνικό κράτος δικαιωμάτων, με αναφορά στην υγεία, την παιδεία, την κοινωνική προστασία, τη στέγη και τον πολιτισμό.

Πέμπτη, μια ανθεκτική Ελλάδα σε έναν κόσμο διαρκών κρίσεων, με προστασία απέναντι στην ενεργειακή ανασφάλεια, την κλιματική κρίση και τις νέες απειλές.

Έκτη, η ψηφιακή δημοκρατία και κυριαρχία, με εθνικές τεχνολογικές υποδομές και όρους προστασίας των πολιτών.

Έβδομη, μια ισχυρή Ελλάδα που θωρακίζει τα δικαιώματά της και χτίζει γέφυρες ειρήνης, με νέα εθνική πυξίδα και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

Η συγκεκριμένη δομή δείχνει ότι το νέο κόμμα επιχειρεί να εμφανιστεί όχι μόνο ως αντιπολιτευτικό μέτωπο, αλλά ως δύναμη με κυβερνητικό σχέδιο. Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα: να πείσει ότι διαθέτει όχι μόνο σύνθημα, αλλά και εφαρμόσιμη πρόταση.

Σκληρή κριτική στη σημερινή κυβέρνηση

Ο Αλέξης Τσίπρας αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ομιλίας του στην κριτική προς τη σημερινή κυβέρνηση. Μίλησε για κρίση θεσμών, διαφθορά, ακρίβεια, ανισότητες, στεγαστικό πρόβλημα και αποδυνάμωση του κράτους δικαίου.

Έκανε αναφορές στις υποκλοπές, στα Τέμπη, στον ΟΠΕΚΕΠΕ, στη χειραγώγηση των θεσμών και στη δυσκολία των πολιτών να ανταποκριθούν στις βασικές ανάγκες της καθημερινότητας. Παράλληλα, επιτέθηκε στη λογική των επιδομάτων και των προσωρινών μέτρων, υποστηρίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται συνολικό σχέδιο ανασυγκρότησης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο στεγαστικό πρόβλημα, το οποίο περιέγραψε ως ένα από τα μεγάλα κοινωνικά αδιέξοδα της εποχής. Αναφέρθηκε σε νέους ανθρώπους που δεν μπορούν να φύγουν από το πατρικό τους, σε οικογένειες που πιέζονται από τα ενοίκια και σε εργαζόμενους που βλέπουν το εισόδημά τους να εξανεμίζεται.

Στο πεδίο της οικονομίας, μίλησε για ένα ξεπερασμένο παραγωγικό μοντέλο, για καρτέλ, για υπερκέρδη και για μια αγορά που, όπως είπε, λειτουργεί χωρίς ουσιαστικούς κανόνες υπέρ των εργαζομένων και των μικρομεσαίων.

Το μήνυμα προς τον αγροτικό κόσμο και την περιφέρεια

Ενδιαφέρον έχει ότι στην ιδρυτική διακήρυξη υπάρχει ειδική αναφορά στην ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου, με έμφαση στην αγροτική παραγωγή και τη μεταποίηση. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι πολιτικό σήμα προς την περιφέρεια, τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους, τους μικρούς παραγωγούς και τις τοπικές οικονομίες που αισθάνονται ότι έχουν μείνει στο περιθώριο.

Για περιοχές όπως η Λέσβος, όπου ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή, ειδικά μετά τα μεγάλα ζητήματα που έχουν προκύψει στον κτηνοτροφικό κόσμο, τέτοιες αναφορές αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το ερώτημα, βεβαίως, είναι αν οι γενικές δεσμεύσεις θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένες πολιτικές για τα νησιά, την αγροτική παραγωγή, το κόστος μεταφοράς, την κτηνοτροφία, τις αποζημιώσεις και τη νησιωτικότητα.

Εδώ είναι που η πολιτική αφήγηση πρέπει να γίνει λογαριασμός, μέτρο, χρονοδιάγραμμα και χρηματοδότηση. Αλλιώς μένει ωραίο φως πάνω στην εξέδρα.

Η προσπάθεια ανασύνταξης του προοδευτικού χώρου

Η ίδρυση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης έρχεται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει από διαδοχικές εσωτερικές κρίσεις, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να σταθεροποιηθεί ως βασικός πόλος της αντιπολίτευσης, ενώ νέα σχήματα και κινήσεις αναζητούν χώρο στο πολιτικό σκηνικό.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να επιστρέψει όχι ως πρώην αρχηγός ενός κόμματος, αλλά ως ιδρυτής ενός νέου φορέα με ευρύτερες φιλοδοξίες. Θέλει να εμφανιστεί ως ο πολιτικός που μπορεί να ενώσει τα διάσπαρτα κομμάτια του προοδευτικού χώρου και να τα μετατρέψει σε κυβερνητική προοπτική.

Αυτό όμως είναι εξαιρετικά δύσκολο. Γιατί ο χώρος αυτός έχει πολλά τραύματα, πολλές ηγεσίες, πολλές φιλοδοξίες και αρκετή καχυποψία. Η λέξη «συμπαράταξη» ακούγεται ωραία. Στην πράξη, όμως, σημαίνει διαπραγματεύσεις, υποχωρήσεις, κοινό πρόγραμμα και καθαρές απαντήσεις στο ερώτημα: ποιος ηγείται και προς τα πού;

Η πλατφόρμα υπογραφής και το άνοιγμα στους πολίτες

Μετά την εκδήλωση, ενεργοποιήθηκε η διαδικτυακή πλατφόρμα για την υπογραφή της ιδρυτικής διακήρυξης. Μέσω αυτής, οι πολίτες καλούνται να δηλώσουν συμμετοχή στο νέο εγχείρημα.

Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θέλει να ξεκινήσει με εικόνα ανοιχτού πολιτικού κινήματος και όχι απλώς ως κλειστό κόμμα στελεχών. Είναι μια κίνηση που απευθύνεται κυρίως σε πολίτες που δεν θέλουν κατ’ ανάγκη να ενταχθούν σε παραδοσιακό κομματικό μηχανισμό, αλλά θέλουν να δηλώσουν πολιτική υποστήριξη.

Ωστόσο, η διαδικτυακή δυναμική δεν αρκεί. Το κρίσιμο είναι αν αυτή η συμμετοχή θα μετατραπεί σε τοπικές οργανώσεις, κοινωνική παρουσία, πολιτική παρέμβαση και εκλογική αντοχή.

Το μεγάλο στοίχημα του ονόματος

Η επιλογή του ακρωνυμίου ΕΛ.Α.Σ. είναι αναμφίβολα το πιο ισχυρό επικοινωνιακό στοιχείο της βραδιάς. Είναι ένα όνομα που θα συζητηθεί, θα προκαλέσει αντιδράσεις, θα συγκινήσει κάποιους και θα ενοχλήσει άλλους.

Αυτό πιθανότατα ήταν και το ζητούμενο. Ένα όνομα που δεν περνά αδιάφορο. Ένα όνομα που τραβάει τη συζήτηση πάνω του. Ένα όνομα που ανοίγει μέτωπα, αλλά δίνει και ταυτότητα.

Το ρίσκο είναι επίσης μεγάλο. Όσο πιο βαρύς είναι ο συμβολισμός, τόσο μεγαλύτερη είναι και η απαίτηση. Όταν ένα κόμμα επιλέγει ένα τέτοιο ακρωνύμιο, δεν μπορεί να αρκεστεί σε γενικόλογες διακηρύξεις. Ο πήχης ανεβαίνει από την πρώτη ημέρα.

Γιατί η Ιστορία δεν είναι σκηνικό για φωτογραφίες. Είναι ευθύνη.

Η επόμενη ημέρα

Η παρουσίαση στο Θησείο έκλεισε τον κύκλο της αναμονής και άνοιξε τον κύκλο της πολιτικής δοκιμασίας. Από εδώ και πέρα, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θα πρέπει να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα.

Ποια πρόσωπα θα βρεθούν στην πρώτη γραμμή; Ποια θα είναι η οργανωτική της δομή; Ποια σχέση θα έχει με τον ΣΥΡΙΖΑ, το ΠΑΣΟΚ και τα υπόλοιπα σχήματα του προοδευτικού χώρου; Θα επιδιώξει συνεργασίες ή αυτόνομη πορεία; Ποιο θα είναι το οικονομικό, κοινωνικό και θεσμικό της πρόγραμμα; Και κυρίως: μπορεί ο Αλέξης Τσίπρας να πείσει ότι δεν επιστρέφει απλώς στο παλιό πολιτικό έργο, αλλά ανοίγει πραγματικά νέο κεφάλαιο;

Η πρώτη εικόνα είχε συμβολισμό, κόσμο, σύνθημα και σκηνοθεσία. Τώρα αρχίζει το δύσκολο μέρος: η πολιτική ουσία.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη μπήκε στο πολιτικό σκηνικό με θόρυβο. Το αν θα μείνει ως νέα δύναμη ή ως μια ακόμη απόπειρα αναδιάταξης του χώρου, θα κριθεί όχι από το όνομα, αλλά από την ικανότητά της να απαντήσει στα πραγματικά προβλήματα των πολιτών.