Μέσα σε έναν κόσμο κυριαρχημένο από το πλαστικό και τις συνθετικές ίνες, μια γυναίκα στη Λέσβο αντιστρέφει τη ροή. Η Julie Loi, Γαλλίδα φιλόλογος, οικονομολόγος και καλλιτέχνις που επέλεξε να ζήσει στο νησί, υφαίνει το μαλλί των λεσβιακών προβάτων με παραδοσιακό τρόπο, μετατρέποντας ένα υλικό που σήμερα πετιέται, σε σύμβολο φροντίδας, οικολογίας και πολιτισμού.
Η Julie φιλοξενήθηκε σήμερα στην εκπομπή της ΕΡΤ και μίλησε στη Δήμητρα Λαχούρη, παρουσιάζοντας το έργο της και το όραμά της για μια νέα σχέση με το φυσικό περιβάλλον και την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Από την κουρά, στη χωματερή… και πάλι στη ζωή
Όπως αποκάλυψε, συλλέγει το μαλλί είτε από την κουρά των ζώων είτε ακόμη και από χωματερές, όπου συχνά καταλήγει χωρίς επεξεργασία. Το πλένει με παραδοσιακό τρόπο στη θάλασσα ή σε φυσικά ρυάκια του νησιού, με ελληνικό σαπούνι ελιάς, αποφεύγοντας χημικά. «Η υφή του μαλλιού συμβολίζει τη στοργή», λέει η ίδια. «Από τότε που είμαστε άνθρωποι, το μαλλί είναι αυτό που μας κρατάει ζεστούς. Έχει περάσει στο DNA μας».
Σήμερα, περισσότερα από 300.000 κιλά μαλλί στη Λέσβο πετιούνται ετησίως. Παλιότερα, 12 εργοστάσια επεξεργασίας λειτουργούσαν στο νησί — το τελευταίο έκλεισε το 2005. Πλέον, σχεδόν όλα τα ρούχα είναι συνθετικά, δηλαδή… πλαστικά. Για την Julie, αυτό δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό πρόβλημα — είναι πολιτισμική απώλεια.
Η τέχνη του felting και η μαγεία του χεριού
Χρησιμοποιώντας την τεχνική του wet felting (υγρή συμπίληση), η Julie δημιουργεί με τα χέρια της αντικείμενα χρηστικά και καλλιτεχνικά, υφαίνοντας ιστορίες πάνω στο πιο φυσικό και πρωτογενές υλικό του νησιού: το μαλλί. Το μαλλί της λεσβιακής ράτσας προβάτου είναι ιδανικό: περιέχει συνδυασμό μακρών και κοντών ινών, έχει ελάχιστη λανολίνη και προσφέρει εξαιρετική μόνωση.
Αποφεύγει κάθε είδους τεχνητές βαφές ή επεμβάσεις. Το κάθε τι που παράγει φέρει τη σφραγίδα της φύσης και της επιμονής. Είναι μια πράξη οικολογίας αλλά και συναισθηματικής ανάκλησης. Μια επιστροφή στο αυθεντικό, στο χειροποίητο, στο ανθρώπινο.
Απόβλητο ή πόρος; Μια νέα προοπτική για το μαλλί
Το project της Julie ονομάζεται “A Wool Connection” και εντάσσεται στη δράση Julie Lesvos Wool. Το όραμά της ξεπερνά την προσωπική δημιουργία. Ονειρεύεται ένα δίκτυο τοπικών εργαστηρίων και μικρών επιχειρήσεων, που θα συγκεντρώνουν το μαλλί από τους κτηνοτρόφους, θα το επεξεργάζονται φυσικά και θα το μετατρέπουν σε χρήσιμα προϊόντα, οικολογικά υλικά ή έργα τέχνης.
Σε συνεργασία με την οργάνωση Epimilides (την οποία ίδρυσε μαζί με την Τουρκάλα καλλιτέχνιδα Nesrin Ermis), με το Ariadni House, και με πρωτοβουλίες όπως το Hermitage στη Σκαμνιά, διοργανώνονται εργαστήρια felting, κάρτιασης, βαφής, φυσικής μόνωσης, αλλά και δημιουργικής απασχόλησης για μαθητές, πρόσφυγες, γυναίκες και τοπικούς καλλιτέχνες.
Η Julie δεν βλέπει απλώς μαλλί. Βλέπει έναν πολιτισμό που χάθηκε, μια οικονομία που μπορεί να ξαναστηθεί, έναν τόπο που αξίζει να ελπίζει.
Ένα νήμα που ενώνει γενιές, τόπους και ψυχές
Το έργο της Julie είναι κάτι πολύ περισσότερο από δημιουργία. Είναι πράξη φροντίδας για το νησί, για τον πλανήτη, για τις ανθρώπινες αξίες. Συνδέει το χθες με το αύριο, την παράδοση με τη βιωσιμότητα, την τέχνη με την κοινωνία.
Η Λέσβος, βρίσκει στο μαλλί της ταυτότητάς του μια νέα ελπίδα. Και η Julie Loi είναι η γυναίκα που το υφαίνει και το ξαναδίνει στη ζωή.
Δειτε απόσπασμα από την εκπομπή της ΕΡΤ με το εξαιρετικό ρεπορτάζ της Δήμητρας Λαχουρή:
