Σημαντικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των χρόνιων προβλημάτων υδροδότησης στον Πολιχνίτο και στα Βασιλικά παρουσίασε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ, Παναγιώτης Βάλεσης, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Πρόκειται για ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων που περιλαμβάνει την επαναλειτουργία γεωτρήσεων, την κατασκευή νέων αγωγών συνολικού μήκους περίπου 18 χιλιομέτρων, την τοποθέτηση δεξαμενών και ειδικών φίλτρων, καθώς και την αποκατάσταση των εγκαταστάσεων στις πηγές Βουλέλλη.
Σύμφωνα με τον κ. Βάλεση, η ΔΕΥΑΛ έχει υλοποιήσει σχεδόν το σύνολο του σχεδιασμού που είχε καταρτίσει μετά τα ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα του προηγούμενου καλοκαιριού.
Η δύσκολη κατάσταση του Πολιχνίτου
Κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, όταν ο πληθυσμός και η κατανάλωση αυξάνονται, ο Πολιχνίτος χρειάζεται περίπου 42 κυβικά μέτρα πόσιμου νερούτην ώρα.
Το πρόβλημα επιδεινωνόταν επί χρόνια από την απουσία οργανωμένου αρδευτικού δικτύου. Μεγάλος αριθμός παροχών ύδρευσης χρησιμοποιούνταν για το πότισμα καλλιεργειών και για κτηνοτροφικές εργασίες, με αποτέλεσμα σημαντικές ποσότητες πόσιμου νερού να καταναλώνονται σε χρήσεις για τις οποίες δεν προορίζονταν.
Το καλοκαίρι του 2025 οι κάτοικοι είχαν φτάσει στο σημείο να συγκροτήσουν επιτροπή αγώνα, ενώ στις εγκαταστάσεις των πηγών Βουλέλλη είχαν καταγραφεί κατεστραμμένοι και φραγμένοι αγωγοί, με μεγάλες ποσότητες νερού να χάνονται πριν φτάσουν στον οικισμό.
Αποκαταστάθηκαν οι πηγές Βουλέλλη
Οι πηγές Βουλέλλη εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική πηγή υδροδότησης του Πολιχνίτου. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ, είχαν να καθαριστούν και να συντηρηθούν συστηματικά για περισσότερα από δέκα χρόνια.
Τα συνεργεία προχώρησαν στον καθαρισμό και στην εκ νέου καλλιέργεια των πηγών, ενώ αποκατέστησαν τα σημεία συλλογής του νερού και τις εγκαταστάσεις μέσω των οποίων αυτό οδηγείται, με φυσική ροή ή άντληση, προς τη δεξαμενή του Πολιχνίτου.
Οι εγκαταστάσεις βρίσκονταν σε πολύ κακή κατάσταση, με συνέπεια να χάνεται σημαντική ποσότητα νερού. Μετά τις παρεμβάσεις, σύμφωνα με τη διοίκηση της ΔΕΥΑΛ, οι απώλειες στα σημεία συγκέντρωσης έχουν ουσιαστικά περιοριστεί.
Ενεργοποιήθηκε γεώτρηση που παρέμενε κλειστή για 20 χρόνια
Κομβικό τμήμα του σχεδιασμού ήταν η επανενεργοποίηση της γεώτρησης στην περιοχή της Βρίσας, η οποία παρέμενε ανενεργή για περίπου δύο δεκαετίες.
Η γεώτρηση έχει δυνατότητα παροχής περίπου 20 έως 25 κυβικών μέτρων νερού την ώρα. Με τη συνδρομή γεωλόγων εντοπίστηκε, ελέγχθηκε και τέθηκε ξανά σε λειτουργία, αφού προηγουμένως πραγματοποιήθηκαν οι απαραίτητες αντλήσεις, δειγματοληψίες και αναλύσεις της ποιότητας του νερού.
Για τη μεταφορά του νερού από τη γεώτρηση μέχρι τη δεξαμενή του Πολιχνίτου κατασκευάστηκε νέο δίκτυο μήκους περίπου 8,5 χιλιομέτρων.
Το κόστος του έργου ανήλθε, σύμφωνα με τον κ. Βάλεση, στις 441.000 ευρώ. Από αυτές, οι 376.000 ευρώ εξασφαλίστηκαν από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ενώ η ΔΕΥΑΛ συνέβαλε με ίδιους πόρους.
Η σύμβαση υπογράφηκε στις 16 Μαρτίου 2026 και, παρά το περιορισμένο χρονικό περιθώριο, το έργο ολοκληρώθηκε μέσα σε λίγους μήνες. Το νερό της γεώτρησης διοχετεύεται πλέον στο δίκτυο του Πολιχνίτου.
Δύο ξεχωριστά δίκτυα για τις ψηλότερες συνοικίες
Παράλληλα αξιοποιήθηκαν δύο ακόμη γεωτρήσεις, στις θέσεις Κατσίλι και Αγμαστιά.
Η γεώτρηση στην Αγμαστιά παρέμενε επίσης ανενεργή για περίπου 20 χρόνια και εντοπίστηκε με τη βοήθεια του πρώην καθηγητή κ. Κατσικάτσου, ο οποίος, όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ, πλησιάζει σήμερα τα 100 χρόνια ζωής.
Για καθεμία από τις δύο γεωτρήσεις κατασκευάστηκε ξεχωριστός αγωγός και τοποθετήθηκε ανεξάρτητη δεξαμενή. Στόχος ήταν να υδροδοτηθούν απευθείας οι περιοχές του Πολιχνίτου που αντιμετώπιζαν τα μεγαλύτερα προβλήματα λόγω υψομέτρου, όπως το Μακρύ Σοκάκι, οι Εργατικές Κατοικίες και τα Ράχτα.
Ο αγωγός από το Κατσίλι έχει μήκος περίπου πέντε χιλιόμετρα, ενώ εκείνος από την Αγμαστιά περίπου 2,5 χιλιόμετρα.
Το έργο κόστισε 438.000 ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Η σχετική σύμβαση είχε υπογραφεί στις 13 Μαρτίου 2026.
Οι τρεις γεωτρήσεις της Βρίσας, του Κατσιλι και της Αγμαστιάς μπορούν να προσφέρουν συνολικά περίπου 50 κυβικά μέτρα νερού την ώρα, χωρίς σε αυτή την ποσότητα να υπολογίζεται η παροχή από τις πηγές Βουλέλλη.
Η ποσότητα αυτή ξεπερνά, τουλάχιστον σε επίπεδο θεωρητικής δυναμικότητας, τις ανάγκες των 42 κυβικών μέτρων την ώρα που παρουσιάζει ο Πολιχνίτος κατά την κορύφωση της θερινής περιόδου.
Ζώνες ύδρευσης και ψηφιακή καταγραφή των υδρομέτρων
Η ΔΕΥΑΛ δημιούργησε παράλληλα διακριτές ζώνες ύδρευσης μέσα στον οικισμό, ώστε να μπορεί να ελέγχει καλύτερα την κατανάλωση και να απομονώνει συγκεκριμένα τμήματα του δικτύου όταν παρουσιάζεται βλάβη ή απαιτείται κάποια τεχνική παρέμβαση.
Έχει επίσης ξεκινήσει η χαρτογράφηση και η ψηφιακή αποτύπωση των υδρομέτρων με τη χρήση GPS.
Για την καλύτερη εξυπηρέτηση της Δημοτικής Ενότητας Πολιχνίτου προσλήφθηκε και δεύτερος υδραυλικός, καθώς μέχρι σήμερα το βάρος των παρεμβάσεων σε μια ιδιαίτερα μεγάλη περιοχή επωμιζόταν ουσιαστικά ένας εργαζόμενος που είχε παραχωρηθεί από τον Δήμο Δυτικής Λέσβου.
Μόνιμο πόσιμο νερό στα Βασιλικά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Παναγιώτης Βάλεσης στα Βασιλικά, ένα χωριό που δεν διέθετε μέχρι σήμερα σταθερή και αξιόπιστη παροχή πόσιμου νερού.
Ακόμη και στις χρονιές κατά τις οποίες υπήρχε επάρκεια, η ποιότητα του διαθέσιμου νερού δεν επέτρεπε την ασφαλή και σταθερή αξιοποίησή του ως πόσιμου.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος πραγματοποιήθηκαν δύο γεωτρήσεις με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Η πρώτη έδωσε νερό πολύ καλής ποιότητας και η δεύτερη μικρότερη, αλλά επαρκή παροχή.
Επειδή στις αναλύσεις διαπιστώθηκαν αυξημένες συγκεντρώσεις μαγγανίου και σιδήρου, απαιτήθηκε η εγκατάσταση ειδικού συστήματος φίλτρανσης.
Για την προμήθεια του φίλτρου, την κατασκευή του αναγκαίου δικτύου ηλεκτροδότησης και τις υπόλοιπες συνοδευτικές εργασίες εξασφαλίστηκε επιπλέον χρηματοδότηση 100.000 ευρώ από τη Γενική Γραμματεία Νησιωτικής Πολιτικής.
Τοποθετήθηκαν οι απαραίτητες δεξαμενές και κατασκευάστηκε η ηλεκτρική υποδομή για τη λειτουργία των αντλητικών συστημάτων. Παράλληλα, η ΔΕΥΑΛ, χρησιμοποιώντας δικό της προσωπικό, κατασκεύασε αγωγό μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων από τις γεωτρήσεις μέχρι το χωριό.
Η εταιρεία που εγκατέστησε το ειδικό φίλτρο πραγματοποιεί τις τελικές δοκιμές και, σύμφωνα με τη διοίκηση της ΔΕΥΑΛ, η κανονική υδροδότηση των Βασιλικών αναμένεται να αρχίσει μέσα στις επόμενες ημέρες.
Το επεξεργασμένο νερό θα διοχετεύεται πλέον στις βρύσες και στο οικιακό δίκτυο του χωριού σε μόνιμη βάση, συμπεριλαμβανομένων των δύσκολων θερινών μηνών.
Σε σχετική ανάρτησή του, ο Παναγιώτης Βάλεσης υπογράμμισε ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση δίνει οριστική λύση στο πρόβλημα υδροδότησης των Βασιλικών.
Νέο έργο με μικρό φράγμα και μονάδα επεξεργασίας
Ο σχεδιασμός για τον Πολιχνίτο δεν σταματά στις παρεμβάσεις που έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Η ΔΕΥΑΛ προωθεί ένα πρωτοποριακό έργο στην περιοχή του Κότσινα, η οποία βρίσκεται εντός προστατευόμενης ζώνης Natura. Το σχέδιο προβλέπει την κατασκευή μικρού φράγματος ταμίευσης σε υδατόρεμα που τροφοδοτείται από μικρές πηγές.
Το νερό θα οδηγείται σε αυτοματοποιημένη μονάδα επεξεργασίας ταχείας διύλισης και στη συνέχεια στο δίκτυο του Πολιχνίτου. Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση θα μπορεί να αποδίδει περίπου 25 κυβικά μέτρα νερού την ώρα.
Το έργο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της μελετητικής και περιβαλλοντικής ωρίμανσης, καθώς απαιτούνται εγκρίσεις από πολλές υπηρεσίες.
Ο μελετητής έχει ήδη παραδώσει την τεχνική έκθεση, την υδρολογική και υδραυλική μελέτη, τη στατική μελέτη, την τεχνική περιγραφή της μονάδας επεξεργασίας, την προμέτρηση, τον προϋπολογισμό και τον φάκελο περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
Πρόσθετη δυσκολία αποτελεί η ανάγκη κατασκευής υπόγειου ηλεκτρικού δικτύου μήκους περίπου 1,5 χιλιομέτρου.
Αντίστοιχη παρέμβαση στις πηγές Τσίγκου
Ανάλογο έργο σχεδιάζεται και στις πηγές Τσίγκου, στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται τεχνικά ευκολότερη, καθώς κοντά στο σημείο υπάρχει ήδη ηλεκτρικό δίκτυο και αντλιοστάσιο της ΔΕΥΑΛ. Η σχετική μελέτη αναμένεται να παραδοθεί στη δημοτική επιχείρηση το επόμενο διάστημα.
Έργο αποχέτευσης 5,7 εκατ. ευρώ
Κατά τη συνέντευξη Τύπου παρουσιάστηκε και η πορεία του έργου αποχέτευσης της Δημοτικής Ενότητας Πολιχνίτου.
Σε εξέλιξη βρίσκεται το πέμπτο υποέργο, το οποίο περιλαμβάνει τον κεντρικό αγωγό μεταφοράς των λυμάτων από τον οικισμό του Πολιχνίτου προς τη μονάδα βιολογικού καθαρισμού, καθώς και τα απαιτούμενα αντλιοστάσια.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 5,7 εκατομμύρια ευρώ και, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026.
Με την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, οι οικισμοί της Δημοτικής Ενότητας Πολιχνίτου θα μπορούν να οδηγούν τα λύματά τους στον βιολογικό καθαρισμό, βελτιώνοντας τόσο την καθημερινότητα των κατοίκων όσο και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της περιοχής.
Βάλεσης: «Σχεδιασμός και συνεργασία»
Ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΛ απέδωσε την πρόοδο των έργων στον έγκαιρο σχεδιασμό, στη συνεργασία με τους χρηματοδοτικούς φορείς και στην προσπάθεια του προσωπικού της επιχείρησης. Ευχαρίστησε δημόσια τους εργαζομένους που συμμετείχαν στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ότι ένας μικρός αριθμός υπαλλήλων καλείται να σηκώσει το βάρος της λειτουργίας των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης σε ολόκληρη τη Λέσβο. Οι παρεμβάσεις δημιουργούν σαφώς καλύτερες συνθήκες για το φετινό καλοκαίρι. Η πραγματική δοκιμασία, ωστόσο, θα είναι η σταθερή λειτουργία των γεωτρήσεων, η επάρκεια του νερού κατά τις ημέρες αιχμής, ο περιορισμός των απωλειών και η αποτροπή της χρήσης πόσιμου νερού για αρδευτικούς σκοπούς.
Από τον περσινό εφιάλτη των διακοπών και της αγωνίας για το νερό, φτάσαμε φέτος σε μια εικόνα που μοιάζει σχεδόν με «θαύμα»: επάρκεια, σταθερότητα και ουσιαστική ανακούφιση για τις τοπικές κοινωνίες. Τίποτα, όμως, δεν έγινε μόνο του. Αξίζουν συγχαρητήρια σε όλους όσοι μόχθησαν, σχεδίασαν και εργάστηκαν μέσα σε ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον, γεμάτο πιέσεις, εντάσεις και καταγγελίες. Όταν το αποτέλεσμα είναι μετρήσιμο και το νερό φτάνει στις βρύσες, η προσπάθεια οφείλει να αναγνωρίζεται.
