Ζοχράν Μαμντάνι: Ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης — μια ιστορική εκλογή που αλλάζει τα δεδομένα της αμερικανικής πολιτικής

Η Νέα Υόρκη γύρισε σελίδα.
Ο 34χρονος Ζοχράν Μαμντάνι, γιος μεταναστών από την Ουγκάντα με ινδικές ρίζες, εξελέγη δήμαρχος της Νέας Υόρκης με ποσοστό 50,4%, επικρατώντας του πρώην κυβερνήτη Άντριου Κουόμο (41,6%) και του Ρεπουμπλικανού Κέρτις Σλίβα (7,1%). Είναι ο πρώτος μουσουλμάνος και ο πρώτος Νοτιοασιάτης που αναλαμβάνει τα ηνία της πόλης — και ο νεότερος δήμαρχος εδώ και έναν αιώνα.

Η νίκη του δεν είναι απλώς εκλογική. Είναι κοινωνική, πολιτισμική και ιδεολογική τομή για την αμερικανική μητρόπολη. Μια πόλη που για δεκαετίες λειτουργούσε με κεντρώες, φιλελεύθερες ισορροπίες, επέλεξε τώρα έναν σοσιαλιστή δημοκρατικό που μιλάει για πάγωμα ενοικίων, δωρεάν δημοτικές μετακινήσεις και φορολόγηση των υψηλών εισοδημάτων.

 Ένα κύμα αλλαγής από τα κάτω

Η εκλογή του Μαμντάνι είναι προϊόν ενός νέου προοδευτικού κύματος, αντίστοιχου με αυτό που γέννησε πολιτικούς όπως η Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτέζ. Στήριξε την καμπάνια του πάνω σε μια καθαρή ατζέντα κοινωνικής δικαιοσύνης:

• Πάγωμα ενοικίων για κατοικίες υπό καθεστώς ελέγχου.
• Δημιουργία 50.000 νέων κατοικιών προσιτού κόστους.
• Δωρεάν λεωφορειακή μετακίνηση εντός των πέντε boroughs.
• Φορολόγηση εισοδημάτων άνω των 2 εκατ. δολαρίων για τη χρηματοδότηση κοινωνικών προγραμμάτων.

Αυτό το πρόγραμμα έδωσε φωνή σε νέους, εργαζόμενους, μετανάστες και μειονότητες — στρώματα που αισθάνονταν αποκλεισμένα από την πολιτική πραγματικότητα της Νέας Υόρκης.

 Το τέλος της «εποχής Κουόμο» και οι νέες ισορροπίες

Η ήττα του Άντριου Κουόμο, πρώην κυβερνήτη της Νέας Υόρκης και κάποτε πανίσχυρου Δημοκρατικού, αποτελεί σύμβολο μιας εποχής που τελειώνει.
Ο Κουόμο, που έτρεξε ως ανεξάρτητος, προσπάθησε να συσπειρώσει το παλιό κατεστημένο, όμως οι Νεοϋορκέζοι προτίμησαν το ρίσκο της ανανέωσης αντί για την ασφάλεια της εμπειρίας.
Το 41,6% που συγκέντρωσε ωστόσο δείχνει ότι το Δημοκρατικό Κόμμα της Νέας Υόρκης είναι βαθιά διχασμένο ανάμεσα στην προοδευτική και τη μετριοπαθή πτέρυγα.

Η εκλογή Μαμντάνι, όπως αναλύει το Reuters, «θα λειτουργήσει ως τεστ για το κατά πόσο μια ριζοσπαστικά προοδευτική ατζέντα μπορεί να μεταφραστεί σε αποτελεσματική διακυβέρνηση μιας τόσο σύνθετης πόλης».

 Ένα πολιτικό μήνυμα με παγκόσμια απήχηση

Από την Guardian έως το CNN, τα διεθνή ΜΜΕ μιλούν για μια «εκλογή ορόσημο».
Η Guardian έγραψε: «Η Νέα Υόρκη εξέλεξε τον πιο προοδευτικό δήμαρχό της εδώ και γενιές – έναν άνθρωπο που προσωποποιεί τη διαφορετικότητα και το μέλλον των αμερικανικών πόλεων.»
Η AP News σημείωσε ότι η εκστρατεία του «μετέτρεψε τη στέγη και το εισόδημα σε ζητήματα πολιτικού πυρήνα».

Η συμβολική διάσταση είναι τεράστια: ένας μουσουλμάνος, πρώτης γενιάς Αμερικανός, αναλαμβάνει τον έλεγχο της πόλης που υπήρξε στόχος της 11ης Σεπτεμβρίου. Η Νέα Υόρκη δείχνει έτσι ότι η διαφορετικότητα δεν είναι αδυναμία, αλλά η νέα της ταυτότητα.

 Οι προκλήσεις της διακυβέρνησης

Όπως σημειώνει το ABC News, η εκλογή Μαμντάνι θα δοκιμαστεί γρήγορα από την πραγματικότητα:

• Η στέγη παραμένει εκρηκτικό πρόβλημα, με τα ενοίκια να έχουν αυξηθεί 32% την τελευταία πενταετία.
• Το μεταναστευτικό, με δεκάδες χιλιάδες αιτούντες άσυλο σε δημοτικά καταλύματα, απαιτεί συνδυασμό ανθρωπιάς και διαχείρισης.
• Η ασφάλεια και οι σχέσεις με την αστυνομία θα αποτελέσουν δοκιμασία: η Νέα Υόρκη παραμένει πολιτικά ευαίσθητη σε θέματα εγκληματικότητας.

Η οικονομική του ατζέντα θα χρειαστεί συμμαχίες και ρεαλισμό: ήδη επιχειρηματικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι «η υπερφορολόγηση μπορεί να οδηγήσει επιχειρήσεις εκτός πόλης».

 Η διεθνής προέκταση — από τη Νέα Υόρκη στις πόλεις του κόσμου

Η εκλογή Μαμντάνι δεν αφορά μόνο την Αμερική. Αντανακλά μια νέα αστική πολιτική κουλτούρα που γεννιέται διεθνώς:
Οι πολίτες απαιτούν πιο ανθρώπινες πόλεις, με στέγη, πράσινο, μετακίνηση και αξιοπρέπεια.
Το μοντέλο αυτό —μια «προοδευτική διαχείριση πόλεων»— μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο για τις μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις και ακόμη και για μικρότερες κοινωνίες, όπως οι ελληνικές νησιωτικές πόλεις, που αναζητούν νέα μοντέλα ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς.

 Το μήνυμα

Η νίκη Μαμντάνι είναι μήνυμα γενιάς. Είναι η φωνή των ανθρώπων που μεγάλωσαν με κρίσεις, πανδημία, ανισότητες και αναζητούν μια πολιτική που να τους αφορά προσωπικά.
Όπως έγραψε ο ίδιος στο πρώτο του tweet μετά τη νίκη:

«Αυτή η πόλη δεν χτίστηκε από τους ισχυρούς — αλλά από τους εργάτες, τους μετανάστες και τα όνειρά τους. Τώρα ήρθε η ώρα να τη διοικήσουμε εμείς.»

• Η ορκωμοσία του αναμένεται στα τέλη Δεκεμβρίου.
• Οι πρώτες του κινήσεις θα αφορούν την αναθεώρηση του προϋπολογισμού και την αναδιοργάνωση του Department of Housing.
• Αναμένονται οι πρώτες αντιδράσεις από τη Wall Street και το Δημοκρατικό κατεστημένο.