Τουρκικός χάρτης-πρόκληση στο Αιγαίο: «Θαλάσσιο πάρκο» απέναντι από Λήμνο και Σαμοθράκη

Νέο ενδιαφέρον αποκτά η υπόθεση των τουρκικών «θαλάσσιων πάρκων» στο Αιγαίο, καθώς το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu δημοσίευσε στις 25 Αυγούστου 2026 ειδικό χάρτη – infographic με τις δύο περιοχές που η Άγκυρα έχει ανακηρύξει ως τα πρώτα «Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα» της Τουρκίας.

Για το Βόρειο Αιγαίο, ο χάρτης αποτυπώνει μια θαλάσσια ζώνη συνολικής έκτασης 174.214 εκταρίων, δηλαδή περίπου 1.742 τετραγωνικών χιλιομέτρων, δυτικά και βόρεια της Ίμβρου, στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή προς Λήμνο και Σαμοθράκη.

Η δημοσίευση του Anadolu δεν συνιστά νέα τουρκική απόφαση. Η ανακήρυξη είχε ήδη γίνει με την υπ' αριθ. 11627 Προεδρική Απόφαση, η οποία υπεγράφη στις 15 Αυγούστου και δημοσιεύθηκε στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 16 Αυγούστου 2026. Το νέο στοιχείο είναι ότι το επίσημο τουρκικό πρακτορείο παρουσιάζει πλέον με ιδιαίτερα ευδιάκριτο τρόπο τον χάρτη και τη γεωγραφική έκταση του πάρκου, επαναφέροντας το ζήτημα στην επικαιρότητα.

Τι δείχνει ο χάρτης του Anadolu

Στο infographic του Anadolu εμφανίζονται δύο μεγάλες μπλε περιοχές.

Η πρώτη είναι το λεγόμενο «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Βορείου Αιγαίου», συνολικής έκτασης 174.214 εκταρίων. Βρίσκεται στην περιοχή της Ίμβρου και εκτείνεται προς τα δυτικά, προς τον θαλάσσιο χώρο ανάμεσα στην τουρκική ακτή και τα ελληνικά νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου.

Η δεύτερη και σαφώς μεγαλύτερη περιοχή αφορά το Φετιγιέ – Κας, στην Ανατολική Μεσόγειο, με έκταση άνω των 2,17 εκατομμυρίων εκταρίων.

Για το Βόρειο Αιγαίο, όμως, το ενδιαφέρον είναι άμεσο για την ελληνική πλευρά, καθώς η περιοχή που αποτυπώνεται βρίσκεται στον ευαίσθητο γεωγραφικό χώρο γύρω από Ίμβρο, Λήμνο και Σαμοθράκη.

Ο ίδιος ο τουρκικός σχεδιασμός έχει ορίσει το πάρκο μέσω 599 γεωγραφικών συντεταγμένων, ενώ η συνολική επιφάνειά του ανέρχεται σε 1.742,14 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Το Anadolu μιλά και για περιοχές πέρα από τα τουρκικά χωρικά ύδατα

Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικό διπλωματικό ζήτημα.

Στο συνοδευτικό κείμενο του Anadolu αναφέρεται ότι τα δύο θαλάσσια πάρκα αντανακλούν, κατά την τουρκική πλευρά, την προτεραιότητα που δίνει η Τουρκία στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος τόσο εντός των χωρικών της υδάτων όσο και σε θαλάσσιες ζώνες τις οποίες θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της πέραν αυτών.

Αυτό ακριβώς είναι το σημείο που αμφισβητεί κατηγορηματικά η Αθήνα.

Η ελληνική κυβέρνηση δεν αμφισβητεί το δικαίωμα της Τουρκίας να δημιουργεί προστατευόμενες περιοχές μέσα στα τουρκικά χωρικά ύδατα. Η διαφωνία αφορά τις περιοχές στις οποίες η τουρκική χάραξη επεκτείνεται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Η Αθήνα: «Παράνομη ενέργεια – Δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα»

Η απάντηση του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών είχε δοθεί αμέσως μετά την έκδοση των τουρκικών Προεδρικών Αποφάσεων.

Στην ανακοίνωσή του στις 16 Αυγούστου, το ΥΠΕΞ επισήμανε ότι τα δύο τουρκικά πάρκα στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Η ελληνική θέση είναι ότι, στο μέτρο που οι τουρκικές χαράξεις καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η μονομερής εγκαθίδρυση «εθνικού» θαλάσσιου πάρκου δεν είναι σύμφωνη με το Δίκαιο της Θάλασσας. Παράλληλα, η Αθήνα υποστηρίζει ότι τμήματα των πάρκων εκτείνονται και εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Το Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε ότι, κατά την ελληνική θέση, η τουρκική ενέργεια δεν δημιουργεί έννομα αποτελέσματα ούτε τετελεσμένα όσον αφορά τα δικαιώματα της Ελλάδας.

Η Αθήνα υπενθύμισε επίσης ότι τα ελληνικά Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο έχουν σχεδιαστεί, σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Γιατί η περιοχή Λήμνου – Σαμοθράκης είναι τόσο ευαίσθητη

Ο νέος χάρτης αποκτά μεγαλύτερη γεωπολιτική βαρύτητα εξαιτίας της θέσης του βόρειου πάρκου.

Δεν πρόκειται για μια απομονωμένη περιβαλλοντική ζώνη κοντά στην τουρκική ακτή. Η δυτική ανάπτυξη της περιοχής που αποτυπώνεται στον χάρτη βρίσκεται στον θαλάσσιο χώρο ανατολικά της Λήμνου και νοτιοανατολικά της Σαμοθράκης, γύρω από την Ίμβρο.

Ακριβώς γι' αυτό, στην ελληνική δημόσια συζήτηση η συγκεκριμένη χάραξη έχει περιγραφεί ως μια ζώνη που εισέρχεται γεωγραφικά ανάμεσα στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.

Δεν πρέπει πάντως να συγχέονται δύο διαφορετικά ζητήματα: ο χάρτης του Anadolu δεν αποτελεί από μόνος του χάραξη νέου διεθνούς θαλάσσιου συνόρου. Αποτυπώνει τα όρια της προστατευόμενης περιοχής που έχει ανακηρύξει η Τουρκία. Η διπλωματική σύγκρουση προκύπτει επειδή Αθήνα και Άγκυρα διαφωνούν για το εάν η Τουρκία έχει δικαιοδοσία να επιβάλει τέτοιο καθεστώς σε ολόκληρη την περιοχή που περιλαμβάνεται στη χάραξη.

Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη, ώστε ο χάρτης να αξιολογηθεί με βάση αυτό που πραγματικά είναι και όχι ως ένας νέος χάρτης συνόρων.

Γεραπετρίτης: «Αγρυπνούμε, αλλά δεν ανησυχούμε»

Το θέμα έχει ήδη φτάσει στην κορυφή της ελληνικής διπλωματίας.

Σε συνέντευξή του στις 24 Αυγούστου, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ρωτήθηκε ευθέως για τον χάρτη των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων και για το ενδεχόμενο δημιουργίας έντασης στο Αιγαίο.

Ο υπουργός απάντησε ότι η Ελλάδα «αγρυπνά, αλλά δεν ανησυχεί», τονίζοντας ότι η χώρα θα προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα και ότι οι τουρκικές ενέργειες έχουν ήδη γνωστοποιηθεί επισήμως στις ευρωπαϊκές αρχές.

Ο κ. Γεραπετρίτης ανακοίνωσε επίσης ότι θα υπάρξουν οι απαιτούμενες διπλωματικές ενέργειες και επίσημες τοποθετήσεις στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την ανακήρυξη στον χάρτη

Η Τουρκία είχε ανακοινώσει ήδη στις 16 Αυγούστου τη δημιουργία των δύο πάρκων. Το Anadolu επανέρχεται τώρα και μεταφέρει την απόφαση από το κείμενο της τουρκικής Εφημερίδας της Κυβερνήσεως σε μια πολύ πιο εύληπτη χαρτογραφική απεικόνιση.

Στο δημοσίευμά του παρουσιάζει τα πάρκα ως τις πρώτες αντίστοιχες εθνικές προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές της Τουρκίας και συνδέει την πρωτοβουλία με την προστασία της βιοποικιλότητας και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι λίγες εβδομάδες νωρίτερα, στις αρχές Αυγούστου, το ίδιο πρακτορείο είχε αναδείξει επιστημονική έρευνα του Τουρκικού Ιδρύματος Θαλάσσιων Ερευνών για την ανακάλυψη μεγάλου κοραλλιογενούς οικοσυστήματος μεταξύ Ίμβρου και Σαμοθράκης, σε βάθη 70 έως 120 μέτρων. Οι ερευνητές είχαν τότε υποστηρίξει την ανάγκη μελλοντικής προστασίας της περιοχής.

Αυτό προσφέρει το περιβαλλοντικό υπόβαθρο που επικαλείται η τουρκική πλευρά. Δεν αναιρεί όμως τη διαφορά Αθήνας και Άγκυρας ως προς το ποιος έχει το δικαίωμα να θεσπίζει μονομερώς προστατευόμενες περιοχές σε θαλάσσιες ζώνες πέρα από τα χωρικά ύδατα.

Ένα περιβαλλοντικό εργαλείο με γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η υπόθεση των θαλάσσιων πάρκων είναι χαρακτηριστική του τρόπου με τον οποίο ένα κατεξοχήν περιβαλλοντικό ζήτημα μεταφέρεται στο πεδίο των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Η Άγκυρα παρουσιάζει τις περιοχές ως εργαλεία προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η Αθήνα απαντά ότι η περιβαλλοντική προστασία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για τη δημιουργία μονομερών τετελεσμένων σε περιοχές όπου δεν έχει προηγηθεί οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Και στη μέση βρίσκεται πλέον ένας χάρτης του επίσημου τουρκικού πρακτορείου, στον οποίο το βόρειο Αιγαίο, η Ίμβρος, η Λήμνος και η Σαμοθράκη εμφανίζονται σε ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της νέας τουρκικής πρωτοβουλίας.

Η διαφορά επομένως δεν αφορά το εάν πρέπει να προστατεύεται το θαλάσσιο περιβάλλον. Αφορά πού μπορεί κάθε κράτος να ασκήσει τη συγκεκριμένη αρμοδιότητα και με ποια νομική βάση.