80 χρόνια UNESCO στη Θεσσαλονίκη: Με Ζούρο στο επίκεντρο, η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια προστασία πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς
Με θεσμικό βάθος, διεθνή ακτινοβολία και ξεκάθαρο στρατηγικό αποτύπωμα, η Θεσσαλονίκη φιλοξένησε την Παρασκευή 12 Δεκεμβρίου 2025 τις επετειακές εκδηλώσεις για τα 80 χρόνια από την ίδρυση της UNESCO. Μια διοργάνωση υψηλού επιπέδου, που δεν περιορίστηκε σε επετειακούς συμβολισμούς, αλλά ανέδειξε τον ενεργό ρόλο της Ελλάδας ως χώρας-πυλώνα στην προστασία και ανάδειξη της παγκόσμιας φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι εκδηλώσεις συνδιοργανώθηκαν από την Ελληνική Εθνική Επιτροπή για την UNESCO, τη Γενική Γραμματεία Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας του Υπουργείου Εξωτερικών και το Κέντρο Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, με τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και θεσμών που δραστηριοποιούνται ενεργά στο πεδίο της UNESCO.
Η Ελλάδα ως αξιόπιστος διεθνής παίκτης
Στο αμφιθέατρο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, η ημερίδα που ακολούθησε τους επίσημους χαιρετισμούς λειτούργησε ως «ακτινογραφία» της ελληνικής παρουσίας και επιρροής στους μηχανισμούς της UNESCO. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών Μυρτώ Μυρογιάννη, οι βοηθοί Γενικοί Διευθυντές της UNESCO για την Εκπαίδευση, τις Επιστήμες και τον Πολιτισμό, καθώς και οι εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, έδωσαν το στίγμα μιας πολυεπίπεδης συνεργασίας.
Καίρια ήταν η παρέμβαση του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στην UNESCO, πρέσβη Γιώργου Κουμουτσάκου, ο οποίος ανέδειξε τις παρεμβάσεις και τις επιτυχίες της χώρας την τελευταία διετία. Από την καθιέρωση της Διεθνούς Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας έως την εκλογή της Ελλάδας σε κρίσιμα όργανα –όπως η Επιτροπή της Σύμβασης της Χάγης, η Διεθνής Ωκεανογραφική Επιτροπή και το Πρόγραμμα Γεωπάρκων– το μήνυμα ήταν σαφές: η Ελλάδα δεν συμμετέχει απλώς, συνδιαμορφώνει.
Πολιτισμός, επιστήμες και εκπαίδευση στο ίδιο τραπέζι
Η δομή της ημερίδας ανέδειξε τρεις βασικούς πυλώνες του έργου της UNESCO: Πολιτισμό, Φυσικές και Κοινωνικές Επιστήμες, Εκπαίδευση. Στον τομέα του Πολιτισμού, ξεχώρισε η παρουσίαση της αρχαιολόγου Δρ. Αγγελικής Κοτταρίδη για τις Αιγές – Μητρόπολη των Μακεδόνων, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, ως ζωντανό παράδειγμα οικουμενικών αξιών. Παράλληλα, αναδείχθηκαν οι διεθνείς συμβάσεις της UNESCO για την υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά, το πρόγραμμα «Μνήμη του Κόσμου» και οι ελληνικές καλές πρακτικές διαχείρισης.
Στις Φυσικές και Κοινωνικές Επιστήμες, το επίκεντρο μετατοπίστηκε στη βιωσιμότητα, το περιβάλλον και την επιστημονική διπλωματία. Προγράμματα όπως «Άνθρωπος και Βιόσφαιρα», οι Έδρες UNESCO σε πανεπιστήμια της χώρας και η διαχείριση υδατικών πόρων ανέδειξαν τον ρόλο της γνώσης ως εργαλείου πολιτικής.
Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO: η Λέσβος στο διεθνές επίκεντρο
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στο Πρόγραμμα Παγκόσμια Γεωπάρκα UNESCO, μέσα από την παρουσίαση του Καθηγητή Νίκου Ζούρου, επικεφαλής της Έδρας UNESCO για τα Γεωπάρκα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Με αναφορά στα εννέα ελληνικά Παγκόσμια Γεωπάρκα, το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου προβλήθηκε ως εμβληματικό παράδειγμα επιτυχούς σύνδεσης γεωλογικής κληρονομιάς, εκπαίδευσης, ήπιου τουρισμού και βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης. Ένα μοντέλο που δεν μένει στη θεωρία, αλλά παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα.
Εκπαίδευση και πόλεις UNESCO: το μέλλον σε εξέλιξη
Στον τομέα της Εκπαίδευσης, το Δίκτυο Συνδεδεμένων Σχολείων ASPnet, τα εκπαιδευτικά βραβεία της UNESCO και οι ψηφιακές έδρες ανέδειξαν τη διάχυση των αξιών του Οργανισμού στη νέα γενιά. Παράλληλα, η παρουσίαση της Θεσσαλονίκης ως Πόλης UNESCO για τη Γαστρονομία και η υποψηφιότητα του Δήμου Διδυμοτείχου για το Παγκόσμιο Δίκτυο Πόλεων Μάθησης κατέδειξαν ότι η UNESCO δεν αφορά μόνο μνημεία, αλλά ζωντανές πόλεις και κοινωνίες.
Η επέτειος των 80 χρόνων της UNESCO στη Θεσσαλονίκη λειτούργησε ως πολιτικό και πολιτιστικό statement. Η Ελλάδα επενδύει στρατηγικά στη διεθνή της παρουσία, αξιοποιεί το πολιτιστικό και φυσικό της κεφάλαιο και μετατρέπει τη συμμετοχή της στην UNESCO σε εργαλείο εξωστρέφειας, βιωσιμότητας και ήπιας ισχύος. Όχι ως θεατής της ιστορίας, αλλά ως ενεργός συνδιαμορφωτής της.
