Αφθώδης πυρετός στη Λέσβο: 14.000 ζώα περιμένουν σφαγή και το νησί δεν ξέρει πού θα τα θάψει

Η Λέσβος δεν ζει πλέον μόνο την τραγωδία των θανατώσεων. Ζει και το επόμενο, ακόμη πιο δύσκολο κεφάλαιο αυτής της κρίσης. Το νησί καλείται να διαχειριστεί χιλιάδες ζώα που οδηγούνται στη σφαγή λόγω του αφθώδους πυρετού, χωρίς να υπάρχει μέχρι σήμερα μια καθαρή, πλήρης και πειστική απάντηση στο βασικό ερώτημα: πού θα ταφούν όλα αυτά τα νεκρά ζώα;

Σύμφωνα με πληροφορίες, περισσότερα από 14.000 ζώα φέρονται να περιμένουν τη θανάτωσή τους, ενώ η αγωνία μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για μια υγειονομική κρίση μέσα στις κτηνοτροφικές μονάδες. Πρόκειται για ένα συνολικό επιχειρησιακό αδιέξοδο, με σοβαρές περιβαλλοντικές, υγειονομικές και κοινωνικές διαστάσεις. Γιατί η κρίση δεν τελειώνει τη στιγμή που θανατώνεται ένα κοπάδι. Συνεχίζεται με τη διαχείριση των νεκρών ζώων, την επιλογή του χώρου ταφής, την προστασία του υπεδάφους, των νερών, των γεωτρήσεων και τελικά της ίδιας της δημόσιας εμπιστοσύνης.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο οξύ, καθώς σύμφωνα με ενημέρωση από κτηνιάτρους σε αρκετές  κτηνοτροφικές μονάδες η ταφή δεν μπορεί να γίνει εντός της εκτροφής.  Άλλοτε δεν υπάρχει επαρκής χώρος, άλλοτε τα εδάφη είναι βραχώδη και ακατάλληλα, άλλοτε υπάρχουν γεωμορφολογικοί ή περιβαλλοντικοί περιορισμοί. Η Λέσβος δεν είναι Θεσσαλία για να μπορεί να γίνει εύκολη ταφή νεκρών ζώων.  Είναι ένα νησί με βράχια, ρέματα, γεωτρήσεις, παραγωγικές εκτάσεις, δασικές περιοχές και χωριά που ζουν δίπλα σε αυτές τις εκτάσεις.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό έρχονται και οι νεότερες καταγγελίες να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο το κλίμα. Σύμφωνα με καταγγελία, μολυσμένο κοπάδι που εντοπίστηκε στην περιοχή της Νάπης μεταφέρθηκε στον Μανταμάδο, προκειμένου να οδηγηθεί σε σφαγή και ταφή. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, έχουν ήδη μεταφερθεί περίπου 400 πρόβατα από το ένα σημείο στο άλλο, ενώ αναμένεται να μεταφερθούν και βοοειδή. Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι ότι η ταφή φέρεται να γίνεται σε περιοχή που είχε προηγουμένως ελεγχθεί και είχε χαρακτηριστεί «καθαρή». Εάν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιωθούν, τότε η υπόθεση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μία απλή διαδικαστική αστοχία. Η μεταφορά ζώων από μολυσμένη περιοχή σε άλλη περιοχή, ειδικά σε μια τόσο μεταδοτική νόσο όπως ο αφθώδης πυρετός, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον κίνδυνο διασποράς. Οι ειδικοί επισημαίνουν σταθερά ότι η ασφαλέστερη πρακτική, όταν αυτό είναι εφικτό, είναι η διαχείριση των ζώων όσο το δυνατόν πιο κοντά στη μολυσμένη εκτροφή, ώστε να περιορίζονται οι μετακινήσεις, τα σημεία επαφής και οι πιθανότητες εξάπλωσης του ιού.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες που συνοδεύουν την καταγγελία, η έκταση στην οποία επιχειρήθηκε και τελικά πραγματοποιήθηκε η ταφή ζώων φέρεται να είναι δασική έκταση.  Αλήθεια όταν τα ζώα οδηγήθηκαν για ταφή στην δασική έκταση για ταφή υπήρχε άδεια από την Δ/νση Δασών; Ποιος θα απαντήσει;  Αυτό ανοίγει έναν νέο κύκλο ερωτημάτων, όχι μόνο υγειονομικών αλλά και περιβαλλοντικών. Σε μια κρίση όπου κάθε λάθος μπορεί να πολλαπλασιάσει το πρόβλημα, η επιλογή χώρων ταφής δεν μπορεί να γίνεται πρόχειρα, ούτε με τη λογική «βρήκαμε ένα σημείο και προχωράμε». Εδώ δεν μιλάμε για μια απλή διοικητική πράξη. Μιλάμε για ζωικά υπολείμματα, υπέδαφος, νερά, παραγωγικές εκτάσεις και ανθρώπους που έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν τι συμβαίνει δίπλα τους.

Το μεγάλο επιχειρησιακό κενό φαίνεται πλέον καθαρά. Ο αποτεφρωτικός κλίβανος στα πρώην Σφαγείων Σελαχά, που είχε παρουσιαστεί ως κρίσιμο εργαλείο για τη διαχείριση των ζωικών υποπροϊόντων, δεν μπορεί να σηκώσει μόνος του το βάρος αυτής της καταστροφής. Η δυναμικότητα εμφανιζόταν σε διαφορετικές εκτιμήσεις: περίπου 400 ζώα την ημέρα ή, σε άλλη ενημέρωση, ονομαστικά 600-700 ζώα, αλλά πρακτικά κοντά στα 300 ζώα ημερησίως. Όποια εκτίμηση κι αν κρατήσει κανείς, το συμπέρασμα είναι ίδιο: όταν μιλάμε για χιλιάδες ζώα, ο κλίβανος δεν αρκεί.

Έτσι, η συζήτηση μεταφέρεται αναγκαστικά στην ταφή. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης πιέζει προς την κατεύθυνση να βρεθεί χώρος μέσω του ΦοΔΣΑ, με βασικό σημείο αναφοράς τον ΧΥΤΑ Λέσβου. Όμως και αυτή η επιλογή δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως αυτονόητη λύση χωρίς απαντήσεις. Χρειάζεται να είναι απολύτως ξεκάθαρο αν υπάρχει κατάλληλος και αδειοδοτημένος χώρος, αν έχουν γίνει οι απαραίτητοι έλεγχοι, αν πληρούνται οι περιβαλλοντικές προϋποθέσεις, αν υπάρχει πρόβλεψη για στραγγίσματα, αποστάσεις από υδροφόρους ορίζοντες και γεωτρήσεις, καθώς και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη της τεχνικής και υγειονομικής ασφάλειας.

Τονίζουμε ότι ήδη υπάρχουν καταγγελίες για προβλήματα σε γεωτρήσεις, ενώ έχουν γίνει και μηνύσεις για ταφές που, σύμφωνα με όσους προσέφυγαν στη δικαιοσύνη, δεν πληρούσαν τις αναγκαίες προϋποθέσεις. Αυτό σημαίνει ότι το ζήτημα έχει περάσει πια από το επίπεδο της υπηρεσιακής διαχείρισης στο επίπεδο της κοινωνικής και δικαστικής αμφισβήτησης. Και όταν οι πολίτες αρχίζουν να αμφισβητούν το αν οι ταφές γίνονται σωστά, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο υγειονομικό. Είναι και πρόβλημα εμπιστοσύνης.

Σύμφωνα με πληροφορίες χθες υπήρχε έκτακτη σύσκεψη μεταξύ των αρμοδίων Υπουργείων χωρίς όμως να βρεθεί λύση. Το θέμα διαχείρισης των ζώων προς θανάτωση είναι περίπλοκο και είναι η επόμενη "βόμβα" που έχει να αντιμετωπίσει το νησί μας. 

Διαβάστε επίσης: Γιατί το Υπουργείο ΑΠΟΦΕΥΓΕΙ τον εμβολιασμό στη Λέσβο; Η σκληρή αλήθεια