Άγιος Θεράποντας: Ο σκούρος τρούλος «άναψε» τη Μυτιλήνη.... Θα βγει και σε άλλα χρώματα;
Άγιος Θεράποντας: Η νέα εικόνα των τρούλων, οι αντιδράσεις και το κρίσιμο τεστ του χειμώνα
Η ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης στους τρούλους του Αγίου Θεράποντα έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση στη Μυτιλήνη, με επίκεντρο τη σκούρα γκρι απόχρωση που απέκτησαν ο κεντρικός τρούλος και οι τέσσερις μικρότεροι τρουλίσκοι του ναού.
Η αλλαγή είναι ιδιαίτερα εμφανής από το λιμάνι, καθώς ο Άγιος Θεράποντας αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σημεία του αστικού τοπίου και ουσιαστικά το αρχιτεκτονικό σύμβολο της πόλης. Για πολλούς κατοίκους, η σημερινή εικόνα απέχει αισθητά από το φωτεινό, ασημί ή σχεδόν λευκό χρώμα που είχαν συνηθίσει να βλέπουν τις προηγούμενες δεκαετίες.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο το κατά πόσο η νέα απόχρωση είναι αισθητικά αποδεκτή. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο μία επέμβαση σε ένα ιστορικό μνημείο επηρεάζει την εικόνα και τη συλλογική μνήμη μιας ολόκληρης πόλης.
Τι περιλάμβαναν οι εργασίες
Οι εργασίες πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του μεγάλου έργου συντήρησης και αποκατάστασης του υπερεκατοντάχρονου ναού, με τη χρηματοδότηση και την εποπτεία του Υπουργείου Πολιτισμού.
Στους τρούλους αντικαταστάθηκαν οι παλιές πλάκες ψευδαργύρου με πλάκες τιτανιούχου ψευδαργύρου. Με το ίδιο υλικό ανακατασκευάστηκαν και επανατοποθετήθηκαν τα εξωτερικά διακοσμητικά στοιχεία, τα οποία συνθέτουν τον ιδιαίτερο ανάγλυφο διάκοσμο του Αγίου Θεράποντα.
Πρόκειται για εξαιρετικά απαιτητικές εργασίες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε μεγάλο ύψος από εξειδικευμένα συνεργεία και κάτω από την εποπτεία αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού.
Το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων στον ναό ξεπερνά τα δύο εκατομμύρια ευρώ. Περίπου 800.000 ευρώ αφορούν τη συντήρηση των λίθινων όψεων και των καλλιτεχνημάτων στα αετώματα, ενώ περίπου 1,3 εκατομμύρια ευρώ συνδέονται με την αντικατάσταση της κεραμοσκεπής και τις εργασίες στον μεγάλο τρούλο και στους τέσσερις τρουλίσκους.
Θα ανοίξει η σκούρα απόχρωση;
Ο εφημέριος του ναού, πατήρ Αθανάσιος Γιουσμάς, αναφέρει ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχει λάβει, το χρώμα των τρούλων αναμένεται να ανοίξει με την πάροδο του χρόνου.
Η συμπεριφορά του υλικού και η τελική εικόνα του επηρεάζονται από την έκθεση στον ήλιο, τη βροχή, τη θαλάσσια ατμόσφαιρα και τον φυσικό σχηματισμό πατίνας στην επιφάνειά του. Ωστόσο, το κατά πόσο η σημερινή ανθρακί απόχρωση θα μετατραπεί σε αισθητά φωτεινότερο γκρι ή θα πλησιάσει την παλαιότερη ασημί εικόνα μένει να διαπιστωθεί στην πράξη.
Για τον λόγο αυτό θα ήταν χρήσιμο να υπάρξει αναλυτική τεχνική ενημέρωση από τις αρμόδιες υπηρεσίες σχετικά με τον ακριβή τύπο του υλικού που τοποθετήθηκε, την εργοστασιακή του απόχρωση και την προβλεπόμενη μεταβολή του χρώματος μέσα στα επόμενα χρόνια.
Το πραγματικό ερώτημα είναι η στεγανότητα
Πέρα από το αισθητικό σκέλος, ο πατήρ Αθανάσιος εκφράζει έντονη αμφιβολία για την αποτελεσματικότητα των εργασιών ως προς την αντιμετώπιση της εισροής υδάτων στον ναό.
Το συγκεκριμένο ζήτημα είναι σαφώς σοβαρότερο από τη συζήτηση για το χρώμα. Η προστασία του εσωτερικού του μνημείου από την υγρασία και τα νερά της βροχής αποτέλεσε έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους πραγματοποιήθηκε η μεγάλη επέμβαση στις στέγες και στους τρούλους.
Η επιτυχία του έργου δεν μπορεί να αξιολογηθεί μέσα στους θερινούς μήνες. Το ουσιαστικό τεστ θα γίνει με τις πρώτες ισχυρές βροχοπτώσεις και κυρίως κατά τη διάρκεια του επόμενου χειμώνα. Τότε θα φανεί εάν οι νέες επικαλύψεις, οι ενώσεις και τα σημεία απορροής έχουν λύσει οριστικά το χρόνιο πρόβλημα.
Οι πολύχρωμοι τρούλοι ως τρολάρισμα στη μεγάλη βαβούρα
Μέσα στη μεγάλη συζήτηση που ξέσπασε για το σκούρο γκρι, δημιουργήσαμε ψηφιακά και ορισμένες εντελώς υπερβολικές εκδοχές του ναού, με πράσινους, μπλε, γαλάζιους και μωβ τρούλους. Οι εικόνες δεν αποτελούν φυσικά πρόταση, ούτε σχετίζονται με οποιονδήποτε πραγματικό σχεδιασμό. Πρόκειται για ένα συνειδητό τρολάρισμα της υπερβολής που συνόδευσε την αντιπαράθεση, αλλά και έναν παραστατικό τρόπο να φανεί πόσο καθοριστικά επηρεάζει το χρώμα των τρούλων ολόκληρη την εικόνα της προκυμαίας.
και οι χρωματικές αποχρώσεις του ai
Ένα μνημείο που αφορά ολόκληρη την πόλη Ο Άγιος Θεράποντας δεν αποτελεί απλώς έναν τόπο λατρείας. Είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά και αρχιτεκτονικά μνημεία της Μυτιλήνης και το κυρίαρχο σημείο αναφοράς για όποιον αντικρίζει την πόλη από τη θάλασσα. Η ανέγερσή του ξεκίνησε στα τέλη του 19ου αιώνα, σε σχέδια του Λέσβιου αρχιτέκτονα Αργύρη Αδαλή. Η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του συνδυάζει νεοκλασικά, γοτθικά και μπαρόκ στοιχεία, ενώ οι τρούλοι του αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό της φυσιογνωμίας του. Είναι, συνεπώς, εύλογο κάθε σημαντική μεταβολή στην εξωτερική του εμφάνιση να προκαλεί δημόσιο ενδιαφέρον και αντιδράσεις. Αυτό που απαιτείται, όμως, είναι τεκμηριωμένη ενημέρωση και όχι εύκολα συμπεράσματα. Ο χρόνος θα δείξει πόσο θα μεταβληθεί η απόχρωση των τρούλων. Ο χειμώνας, από την άλλη, θα δώσει την απάντηση στο σημαντικότερο ερώτημα: εάν το μεγάλο και δαπανηρό έργο κατάφερε τελικά να προστατεύσει αποτελεσματικά το ιστορικό μνημείο από τα νερά και την υγρασία.