Με ιδιαίτερη ικανοποίηση έγινε δεκτή από την τοπική κοινωνία της Ερεσού και συνολικά της Δυτικής Λέσβου η ανακοίνωση της απόσυρσης του σχεδίου κατασκευής υβριδικού πάρκου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας συνολικής ισχύος 15MW, που θα περιλάμβανε – μεταξύ άλλων – την ιδιωτικοποίηση του Δημοτικού φράγματος Ερεσού.
Η πρωτοβουλία για την ακύρωση του πρότζεκτ ξεκίνησε άμεσα από την Πρωτοβουλία Ερεσού – Περιβαλλοντικός Κοινωνικός Σύλλογος, η οποία, από τον Απρίλιο του 2024, προχώρησε σε εκτενή ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας, συλλογή υπογραφών, δημόσιες παρεμβάσεις και συνεργασία με άλλους συλλόγους και ομάδες, όπως ο Σύλλογος Θεόφραστος, ο Αγροτικός Σύλλογος Ερεσού και η Κίνηση για Ελεύθερα Βουνά στη Λέσβο.
Ένα σχέδιο με σοβαρά ερωτήματα
Το υβριδικό σχέδιο προέβλεπε την εγκατάσταση έξι γιγάντιων ανεμογεννητριών ύψους 110 μέτρων στις κορυφογραμμές Βίγλα – Πλάκες – Αετός, καθώς και την κατασκευή υδροηλεκτρικού σταθμού με χρήση του υπάρχοντος δημοτικού φράγματος Ερεσού. Το φράγμα, που έχει κατασκευαστεί για την κάλυψη των αρδευτικών αναγκών της τοπικής γεωργικής παραγωγής, κινδύνευε να απολέσει τον δημόσιο χαρακτήρα του και να αποδοθεί σε ιδιώτη, με "όρια μη περαιτέρω εξυπηρέτησης της άρδευσης".
Η περιβαλλοντική μελέτη που συνόδευε το έργο χαρακτηρίστηκε από τεχνικά κενά και ανεπαρκή εκτίμηση των συνεπειών, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία προκάλεσε και η πρόβλεψη για την εγκατάσταση υπέργειου καλωδίου διασύνδεσης με την Καλλονή, το οποίο θα περνούσε μέσα από το μοναδικό δάσος Μαύρης Πεύκης στα Παρακοίλα, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο πυρκαγιάς.
Από την ενημέρωση στην ενεργή αντίσταση
Η τοπική αντίδραση υπήρξε άμεση και οργανωμένη. Μετά την αρχική δημοσιοποίηση του ζητήματος τον Απρίλιο του 2024, η Πρωτοβουλία Ερεσού προχώρησε στη δημιουργία δικτυακής παρουσίας για την ενημέρωση και κινητοποίηση του κόσμου, συγκεντρώνοντας υπογραφές τόσο φυσικά στην κοινότητα όσο και διαδικτυακά.
Ιδιαίτερα καθοριστική ήταν η παρέμβαση στην ενημερωτική συνάντηση του Δήμου Δυτικής Λέσβου στην Ερεσό, στις 13 Μαΐου, όπου τα μέλη της Πρωτοβουλίας και κάτοικοι της περιοχής έθεσαν τα κρίσιμα ζητήματα που προκαλούσε το έργο. Ακολούθησε ενημερωτική εκδήλωση στο Πολιτιστικό Κέντρο Ερεσού στις 2 Ιουνίου, με τη συμμετοχή περίπου 100 κατοίκων.
Με την υποστήριξη νομικής ομάδας, πραγματοποιήθηκαν στοχευμένες παρεμβάσεις στη δημόσια διαβούλευση για την περιβαλλοντική μελέτη, τόσο από μέλη του συλλόγου όσο και από δεκάδες κατοίκους. Το αποτέλεσμα αυτής της πίεσης ήταν να εκφράσουν αρνητική θέση τόσο ο Δήμος Δυτικής Λέσβου όσο και η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Μια νίκη με προεκτάσεις
Η απόσυρση του έργου συνιστά, σύμφωνα με την Πρωτοβουλία Ερεσού, «την πρώτη μεγάλη νίκη του τοπικού περιβαλλοντικού κινήματος βάσης στο νησί». Στέλνει, επίσης, σαφές μήνυμα ότι η κοινωνία της Λέσβου δεν θα επιτρέψει την άκριτη μετατροπή της σε βιομηχανική ζώνη παραγωγής ενέργειας για εξαγωγή, αδιαφορώντας για τις ανάγκες και τις προτεραιότητες των τοπικών κοινοτήτων.
Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση του συλλόγου:
“Η συγκεκριμένη πολυεθνική εταιρία και άλλες μικρότερες αναμένουν τη διασύνδεση της Λέσβου για να ισοπεδώσουν τη Δυτική Λέσβο. Η ενέργεια που παράγεται δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες του νησιού – μοναδικός τους στόχος είναι το κέρδος, μέσω της διοχέτευσής της στις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.”
Το σύνθημα της Πρωτοβουλίας Ερεσού συνοψίζει το πνεύμα της προσπάθειας:
“Μόνοι χαμένοι αγώνες… αυτοί που δεν δόθηκαν ποτέ! Αντίσταση – Αυτοοργάνωση – Αλληλεγγύη στην κοινότητα!”
Η απόσυρση του υβριδικού έργου στην Ερεσό, πέρα από μια τοπική νίκη, μπορεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για άλλα νησιά και κοινότητες που αντιμετωπίζουν παρόμοιες απειλές. Ο αγώνας για βιώσιμη ανάπτυξη και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος συνεχίζεται.
