Φωτοβολταϊκά στη Δυτική Λέσβο: Ενεργειακή «Απόβαση» σε Βάρος της Βιοποικιλότητας και της Παραγωγής
Με παρέμβασή του για το ζήτημα της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας στη Δυτική Λέσβο, ο Πάτσης Ν. Παναγιώτης, κάτοικος του Δήμου Δυτικής Λέσβου, σχολιάζει την πρόσφατη αρνητική γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για μια ορθή και γενναία απόφαση. Στο κείμενό του αναλύει τους περιβαλλοντικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς κινδύνους που, όπως τονίζει, ενδέχεται να προκύψουν από την εγκατάσταση εκτεταμένων φωτοβολταϊκών πάρκων στο νησί. Αναλυτικά όσα αναφέρει:
Η πρόσφατη αρνητική γνωμοδότηση του Δήμου Δυτικής Λέσβου αναφορικά με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας στην περιοχή μας, αποτελεί μια απόφαση ορθή, επιβεβλημένη και συνάμα γενναία. Είναι μια στάση που εδράζεται στη βαθιά γνώση της λεσβιακής πραγματικότητας. Αξίζουν συγχαρητήρια σε όσους καταψήφισαν το εν λόγω σχέδιο, καθώς έθεσαν ως προτεραιότητα δύο κρίσιμους παράγοντες: την περιβαλλοντική ιδιαιτερότητα του δικτύου Natura 2000 και την πλήρη ανυπαρξία ανταποδοτικού οφέλους για τον τοπικό καταναλωτή.
Το πρόσχημα της «άγονης» γης
Οι προτεινόμενες εκτάσεις στις περιοχές του Μανταμάδου και της Ερεσού συχνά παρουσιάζονται στα επενδυτικά σχέδια ως «άγονες». Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για γη πολύτιμη, πάνω στην οποία στηρίζεται ολόκληρη η κτηνοτροφική παραγωγική δραστηριότητα του τόπου μας. Τι διακυβεύεται, λοιπόν, πίσω από την εγκατάσταση χιλιάδων πάνελ;
- Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Η κάλυψη και η περίφραξη τεράστιων εκτάσεων διακόπτουν τη συνέχεια του οικοσυστήματος και την αγροτική αρμονία. Η πανίδα και η χλωρίδα μιας περιοχής που προστατεύεται από Ευρωπαϊκές Οδηγίες απειλούνται άμεσα από τη βίαιη αλλαγή χρήσης γης.
- Υποβάθμιση του Γεωπάρκου και του Απολιθωμένου Δάσους: Η γειτνίαση με ένα Μνημείο της UNESCO δημιουργεί έναν «οπτικό και περιβαλλοντικό θόρυβο». Υπονομεύει το τουριστικό προϊόν «εναλλακτικής εμπειρίας» που το νησί μας χτίζει με κόπο εδώ και χρόνια.
Το Τεχνοκρατικό Παράδοξο της Τιμολόγησης
Πολλοί συμπολίτες μας ίσως αναρωτιούνται: «Αφού παράγουμε καθαρή ενέργεια, δεν θα πληρώνουμε φθηνότερα;». Η απάντηση είναι ένα ηχηρό όχι.
Στο ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, η τιμή καθορίζεται από την τελευταία και ακριβότερη μονάδα παραγωγής (συνήθως το φυσικό αέριο). Η «φθηνή» ενέργεια από τα πάνελ της Λέσβου δεν θα παραμένει στο νησί για να ελαφρύνει τα οικιακά τιμολόγια. Αντιθέτως, μέσω της διασύνδεσης, θα μεταφέρεται από το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκτυο, βελτιώνοντας το ενεργειακό μείγμα άλλων περιοχών και την κερδοφορία των επενδυτών. Ο Λέσβιος καταναλωτής θα συνεχίσει να πληρώνει με βάση τις διεθνείς τιμές του αερίου, έχοντας όμως θυσιάσει το φυσικό του περιβάλλον.
Η Κτηνοτροφία σε Τροχιά Οικονομικής Κατάρρευσης
Η Δυτική Λέσβο αποτελεί τον κύριο τροφοδότη της γαλακτοβιομηχανίας του νησιού. Η δέσμευση χιλιάδων στρεμμάτων οδηγεί αναπόφευκτα σε μείωση του ζωικού κεφαλαίου.
Όταν οι κτηνοτρόφοι χάνουν την πρόσβαση στη φυσική βοσκή, αναγκάζονται να στραφούν σε πανάκριβες ζωοτροφές. Αυτό καθιστά το λεσβιακό κρέας και το τυρί μη ανταγωνιστικά στην αγορά. Αν σε αυτό προσθέσουμε τις αρνητικές συνέπειες διεθνών συμφωνιών της Ε.Ε. (όπως η Mercosur με τις χώρες της Ν. Αμερικής), ο πρωτογενής μας τομέας οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια σε αφανισμό.
Ανάπτυξη ή Ενεργειακή Αποικιοκρατία;
Η «πράσινη» μετάβαση δεν μπορεί να είναι μονομερής. Όταν μια τοπική κοινωνία καλείται να θυσιάσει το τοπίο της, την περιβαλλοντική της κληρονομιά και την παραγωγή της, χωρίς κανένα άμεσο όφελος στο κόστος ζωής, τότε δεν μιλάμε για ανάπτυξη. Μιλάμε για μια ιδιότυπη ενεργειακή αποικιοκρατία.
Η Λέσβος απαιτεί σεβασμό στον χωροταξικό σχεδιασμό. Απαιτεί έργα που θα έχουν ως επίκεντρο τον άνθρωπο και το περιβάλλον, και όχι μόνο τους αριθμούς των επιχειρηματικών ισολογισμών.
Πάτσης Ν. Παναγιώτης
Κάτοικος του Δήμου Δυτικής Λέσβου
