Καταλήψεις κοινόχρηστων χώρων χωρίς έλεγχο: Το Ελεγκτικό Συνέδριο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου – Στο επίκεντρο και η Μυτιλήνη

Ελλιπείς έλεγχοι, παραβάσεις χωρίς κυρώσεις και δημόσιοι χώροι που μετατρέπονται σε «ιδιωτικά μαγαζιά» συνθέτουν τη ζοφερή εικόνα που αποτυπώνει η Έκθεση Ελέγχου 5/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σε 476 επιτόπιους ελέγχους καταστημάτων σε όλη τη χώρα –συμπεριλαμβανομένου του Δήμου Μυτιλήνης στο Βόρειο Αιγαίο– εντοπίστηκε ποσοστό παραβατικότητας 77%.

Ο έλεγχος της Μυτιλήνης, όπως και άλλων 13 δήμων, αποκάλυψε συστημικά προβλήματα. Ειδικότερα:

• Κανονιστικές αποφάσεις της Δημοτικής Αρχής κρίθηκαν ανεπίκαιρες και αποσπασματικές, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει σαφής οριοθέτηση των κοινόχρηστων χώρων που επιτρέπεται να παραχωρούνται σε επιχειρήσεις.
• Ανυπαρξία ψηφιακού μητρώου, γεγονός που καθιστά αδύνατη την παρακολούθηση της νομιμότητας χρήσης, της καταβολής τελών και των επιβαλλόμενων κυρώσεων.
• Οι έλεγχοι από τα αρμόδια όργανα ήταν ελάχιστοι ή και μηδενικοί, παρόλο που οι παραβάσεις ήταν ορατές ακόμη και δια γυμνού οφθαλμού.
• Το προσωπικό του δήμου επικαλείται υποστελέχωση, αλλά το Ελεγκτικό Συνέδριο απορρίπτει τη δικαιολογία, καθώς στους λίγους επιτόπιους ελέγχους που έγιναν, εντοπίστηκαν πολλαπλάσιες παραβάσεις σε μικρό διάστημα.

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους

Σε όλη τη χώρα, από τα 476 καταστήματα που ελέγχθηκαν:

• 237 καταλάμβαναν χώρο χωρίς άδεια (50%)
• 129 παραβίαζαν τους όρους της άδειας (27%)
• Μόλις 23% ήταν καθ’ όλα νόμιμα

Η έλλειψη διαλειτουργικότητας μεταξύ υπηρεσιών (όπως έσοδα, δημοτική αστυνομία, τεχνικές υπηρεσίες) δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την εφαρμογή του νόμου.

Η εφαρμογή “MyStreet” και η ελπίδα για διαφάνεια

Το Ελεγκτικό Συνέδριο θέτει ως απαραίτητη την εφαρμογή της πλατφόρμας “MyStreet”, όπου πολίτες θα μπορούν να βλέπουν αν ένα κατάστημα έχει άδεια για τραπεζοκαθίσματα και να υποβάλλουν άμεσα καταγγελία.

Τι προτείνεται για τους δήμους όπως η Μυτιλήνη:

• Επικαιροποίηση των κανονιστικών αποφάσεων, με σαφή όρια και όρους χρήσης.
• Δημιουργία ψηφιακού μητρώου παραχωρήσεων με διασύνδεση μεταξύ υπηρεσιών.
• Ορθολογικός προγραμματισμός τακτικών και στοχευμένων ελέγχων, ειδικά στις τουριστικές περιόδους.
• Αποτελεσματική επιβολή κυρώσεων και παρακολούθηση αποκατάστασης των κοινόχρηστων χώρων.

Η κατάσταση στους δήμους –με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Μυτιλήνη– καταδεικνύει πως το κράτος οφείλει να επανακτήσει τον έλεγχο των δημόσιων χώρων. Η ασυδοσία δεν είναι μόνο ζήτημα νομιμότητας αλλά και δημοκρατίας. Ο κοινόχρηστος χώρος ανήκει σε όλους.

η σύνοψη της  Έκθεσης από το Ελεγκτικό Συνέδριο :