Κτίρια του Βορείου Αιγαίου: Παράδοση, γήρανση και περιορισμένη προσβασιμότητα

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τη δημοσίευση των αναλυτικών αποτελεσμάτων της Απογραφής Κτιρίων 2021

Γενικά Στοιχεία για την Ελλάδα – Απογραφή Κτιρίων 2021 (ΕΛΣΤΑΤ)

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της απογραφής:

• Σύνολο κτιρίων: 4.106.539.
• Περίοδος κατασκευής: Το 44,8% των κτιρίων χτίστηκε πριν το 1960, το 36,1% την περίοδο 1961–2000 και μόλις το 19,1% μετά το 2001.
• Υλικό κατασκευής: Το 55,7% διαθέτει φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα, το 42,3% από λιθοδομή ή πλινθοδομή και το 2% από άλλα υλικά.
• Ορόφοι: Το 77,4% είναι ισόγεια κτίρια, ενώ μόλις το 3,7% έχουν άνω των 3 ορόφων.
• Χρήση: Το 78,5% χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως κατοικίες, ενώ το 9,7% έχουν μεικτή χρήση (κατοικία και επαγγελματική δραστηριότητα).
• Κατοικίες ανά κτίριο: Στα περισσότερα (72,1%) υπάρχει μία κανονική κατοικία, ενώ μόλις το 2,6% φιλοξενούν άνω των 6 κατοικιών.
• Ανελκυστήρες: Το 7,2% των κτιρίων διαθέτει ανελκυστήρα.
• Προσβασιμότητα ΑμεΑ: Μόλις το 11,6% διαθέτει ράμπα/εύκολη πρόσβαση από το πεζοδρόμιο στην είσοδο και το 10,2% από την είσοδο μέχρι τον ανελκυστήρα.

Βόρειο Αιγαίο 

Η απογραφή κτιρίων 2021 της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνει με σαφήνεια την εικόνα του οικοδομικού αποθέματος στο Βόρειο Αιγαίο, μια περιοχή με πλούσια αρχιτεκτονική παράδοση αλλά και σοβαρές προκλήσεις για το μέλλον.

 Γενική εικόνα

Στο Βόρειο Αιγαίο καταγράφηκαν 143.217 κτίρια, δηλαδή το 3,5% του συνολικού αριθμού της χώρας. Η πλειονότητα αυτών αφορά κατοικίες, γεγονός που αποτυπώνει τον παραδοσιακό οικιστικό χαρακτήρα των νησιών.

 Περίοδος κατασκευής – Η κυριαρχία των παλαιών κτισμάτων

Η περιοχή παρουσιάζει έντονη «γήρανση» του κτιριακού αποθέματος.

• Το 64,2% των κτιρίων χτίστηκε πριν το 1960,
• Το 27,9% την περίοδο 1961–2000,
• Μόλις το 7,9% ανεγέρθηκε μετά το 2001.

Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν δύο στα τρία κτίρια είναι άνω των 60 ετών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανθεκτικότητα και την ενεργειακή τους αποδοτικότητα.

Υλικό κατασκευής – Λιθοδομή και παραδοσιακή αρχιτεκτονική

Το Βόρειο Αιγαίο ξεχωρίζει από τον εθνικό μέσο όρο, καθώς η λιθοδομή/πλινθοδομή παραμένει κυρίαρχη με 65,3%, έναντι 55,7% οπλισμένου σκυροδέματος στη χώρα. Το στοιχείο αυτό αντικατοπτρίζει την παραδοσιακή αρχιτεκτονική των νησιών, από τα πέτρινα σπίτια της Λέσβου και της Λήμνου μέχρι τα αρχοντικά της Χίου.

 Ορόφοι και μορφή

• Το 83,7% των κτιρίων είναι ισόγεια.
• Μόλις 1,6% έχουν πάνω από 3 ορόφους, γεγονός που αποτυπώνει τη χαμηλή δόμηση και τον οικιστικό χαρακτήρα των νησιών.

 Χρήση – Η κατοικία στο επίκεντρο

• Το 82,9% των κτιρίων χρησιμοποιούνται αποκλειστικά ως κατοικίες.
• Το 8,1% έχουν μεικτή χρήση (κατοικία και επαγγελματική δραστηριότητα).
• Το 74,5% των κτιρίων κατοικίας διαθέτουν μόνο μία κατοικία.

Η εικόνα αυτή δείχνει μικρούς, παραδοσιακούς οικισμούς με περιορισμένες πολυκατοικίες και συγκροτήματα.

Υποδομές και προσβασιμότητα – Το μεγάλο έλλειμμα

Εντυπωσιακά χαμηλά είναι τα ποσοστά σε υποδομές σύγχρονης αστικής ζωής:

• Μόλις 2,4% των κτιρίων διαθέτουν ανελκυστήρα (έναντι 7,2% στη χώρα).
• Μόνο 6,8% έχουν δυνατότητα πρόσβασης ΑμεΑ από το πεζοδρόμιο έως την είσοδο.
• 5,1% προσφέρουν πρόσβαση ΑμεΑ μέχρι τον ανελκυστήρα.

Η εικόνα αυτή αποκαλύπτει ένα τεράστιο κενό στην προσβασιμότητα και την ένταξη, ειδικά σε έναν τόπο με γηράσκοντα πληθυσμό.

Το Βόρειο Αιγαίο χαρακτηρίζεται από παλαιά, χαμηλά και κυρίως λιθόκτιστα κτίρια, που αντικατοπτρίζουν την ιστορική και αρχιτεκτονική του ταυτότητα, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύουν τις προκλήσεις της ενεργειακής αναβάθμισης, της ανθεκτικότητας σε σεισμούς και κυρίως της προσβασιμότητας.

Η απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ φέρνει στην επιφάνεια την ανάγκη για σχεδιασμό πολιτικών ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού του οικοδομικού πλούτου των νησιών, χωρίς όμως να χαθεί ο παραδοσιακός χαρακτήρας που αποτελεί σήμα κατατεθέν του Βορείου Αιγαίου.

αναλυτικοί πίνακες, σε επίπεδο οικισμού

Πίνακες

• Πίνακας 1. Κτίρια κατά αριθμό ορόφων
• Πίνακας 2. Κτίρια κατά χρήση
• Πίνακας 3. Κτίρια κατά χρήση και αριθμό ορόφων
• Πίνακας 4. Κτίρια κατά χρήση (αποκλειστική, μεικτή) και αριθμό κανονικών κατοικιών
• Πίνακας 5. Κτίρια κατά αριθμό ορόφων και αριθμό υπογείων
• Πίνακας 6. Κτίρια κατά περίοδο κατασκευής
• Πίνακας 7. Κτίρια κατά περίοδο κατασκευής και αριθμό ορόφων
• Πίνακας 8. Κτίρια κατά χρήση και περίοδο κατασκευής
• Πίνακας 9. Κτίρια κατά βασικό υλικό κατασκευής του σκελετού τους, είδος οροφής, κύριο υλικό επικάλυψης της κεκλιμένης στέγης και κτίρια που εφάπονται με γειτονικό
• Πίνακας 10. Κτίρια κατά βασικό υλικό κατασκευής του σκελετού τους , είδος οροφής, κύριο υλικό επικάλυψης της κεκλιμένης στέγης και αριθμό ορόφων
• Πίνακας 11. Κτίρια κατά βασικό υλικό κατασκευής του σκελετού τους, είδος οροφής, κύριο υλικό επικάλυψης της κεκλιμένης στέγης και περίοδο κατασκευής
• Πίνακας 12. Κτίρια κατά χρήση και βασικό υλικό κατασκευής του σκελετού τους
• Πίνακας 13. Κτίρια κατά χρήση, είδος οροφής και κύριο υλικό επικάλυψης της κεκλιμένης στέγης
• Πίνακας 14. Κτίρια κατά αριθμό ορόφων και αριθμό ανελκυστήρων
• Πίνακας 15. Κτίρια κατά χρήση και αριθμό ανελκυστήρων
• Πίνακας 16. Κτίρια κατά χρήση και δυνατότητα πρόσβασης ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) από το πεζοδρόμιο μέχρι την είσοδο του κτιρίου
• Πίνακας 17. Κτίρια κατά χρήση και δυνατότητα πρόσβασης ατόμων με αναπηρία (ΑμεΑ) από την είσοδο του κτιρίου μέχρι την είσοδο του ανελκυστήρα