Μερική έκλειψη Σελήνης πάνω από τη Λέσβο την Παρασκευή – Το φαινόμενο θα κορυφωθεί λίγο πριν δύσει το φεγγάρι
Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα της χρονιάς θα είναι ορατό και από τη Λέσβο τα ξημερώματα της Παρασκευής 28 Αυγούστου 2026, όταν η πανσέληνος θα περάσει μέσα από τη σκιά της Γης προκαλώντας μια βαθιά μερική έκλειψη Σελήνης.
Για τη Λέσβο το φαινόμενο θα έχει μια ιδιαίτερη εικόνα. Η έκλειψη θα αρχίσει ενώ η Σελήνη βρίσκεται ακόμη αρκετά ψηλά στον νοτιοδυτικό ουρανό, όμως όσο η σκιά της Γης θα καλύπτει όλο και μεγαλύτερο μέρος του δίσκου της, το φεγγάρι θα πλησιάζει γρήγορα στον δυτικό ορίζοντα. Η καλύτερη φάση που θα μπορέσουμε να παρακολουθήσουμε από το νησί θα σημειωθεί μόλις λίγα λεπτά πριν από τη δύση της Σελήνης.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Timeanddate για τη Λέσβο, η έκλειψη αρχίζει στις 04:23 τα ξημερώματα της Παρασκευής, όταν η Σελήνη εισέρχεται στην παρασκιά της Γης. Σε αυτή την πρώτη φάση η μεταβολή της φωτεινότητάς της θα είναι σχετικά διακριτική και δύσκολα αντιληπτή με γυμνό μάτι.
Η πραγματικά εντυπωσιακή φάση θα ξεκινήσει στις 05:33, όταν η Σελήνη θα αρχίσει να εισέρχεται στην κεντρική, σκοτεινή σκιά της Γης. Από εκείνη τη στιγμή θα είναι πλέον εμφανές ένα σκοτεινό τόξο να προχωρά πάνω στον σεληνιακό δίσκο, ενώ το τμήμα που βρίσκεται μέσα στη γήινη σκιά μπορεί να αποκτήσει σκούρα κόκκινη ή χάλκινη απόχρωση. Στις 05:33 η Σελήνη θα βρίσκεται προς τα δυτικά-νοτιοδυτικά, σε ύψος περίπου 11 μοιρών πάνω από τον ορίζοντα.
Η καλύτερη στιγμή για τη Λέσβο στις 06:37
Η σημαντικότερη ώρα για όσους θέλουν να παρακολουθήσουν το φαινόμενο από τη Λέσβο είναι οι 06:37 το πρωί.
Τότε η έκλειψη θα έχει φτάσει στη μέγιστη φάση που μπορεί να είναι ορατή από το νησί, με μέγεθος 0,762. Αυτό σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο τμήμα του σεληνιακού δίσκου θα βρίσκεται ήδη μέσα στη σκοτεινή σκιά της Γης.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια. Η πραγματική παγκόσμια κορύφωση της έκλειψης θα συμβεί αργότερα, περίπου στις 07:13 ώρα Ελλάδας, όταν το 96,3% του δίσκου της Σελήνης θα βρίσκεται μέσα στην κεντρική σκιά της Γης. Εκείνη την ώρα όμως η Σελήνη θα έχει ήδη δύσει στη Λέσβο. Η NASA χαρακτηρίζει το φαινόμενο ως μια εξαιρετικά βαθιά μερική έκλειψη, καθώς ελάχιστο μόνο τμήμα του φεγγαριού θα παραμείνει εκτός της γήινης σκιάς κατά τη διεθνή κορύφωση.
Στη Λέσβο, στις 06:37, η Σελήνη θα βρίσκεται σχεδόν πάνω στη γραμμή του ορίζοντα, σε ύψος μόλις μισής μοίρας, προς τις δυτικές-νοτιοδυτικές κατευθύνσεις, περίπου στις 257 μοίρες. Τέσσερα λεπτά αργότερα, περίπου στις 06:41, θα δύσει.
Αυτό σημαίνει ότι οι τελευταίες στιγμές της έκλειψης που θα είναι ορατές από το νησί μπορεί να είναι και οι πιο θεαματικές: μια έντονα σκοτεινιασμένη Σελήνη, πολύ χαμηλά στον ορίζοντα, λίγο πριν εξαφανιστεί.
Χρειάζεται ανοιχτός δυτικός ορίζοντας
Το σημείο παρατήρησης θα παίξει καθοριστικό ρόλο. Δεν αρκεί κάποιος απλώς να βγει σε μια αυλή ή σε έναν δρόμο, καθώς τις τελευταίες και σημαντικότερες φάσεις το φεγγάρι θα βρίσκεται εξαιρετικά χαμηλά.
Όσοι θελήσουν να δουν το φαινόμενο θα πρέπει να αναζητήσουν περιοχή με καθαρό ορίζοντα προς τα δυτικά και νοτιοδυτικά, χωρίς βουνά, κτίρια ή έντονα εμπόδια. Το Timeanddate συστήνει ειδικά για τη Λέσβο υψηλό σημείο ή ανοικτή περιοχή με ελεύθερη θέα προς τα δυτικά-νοτιοδυτικά.
Για τον λόγο αυτό, περιοχές της δυτικής και νοτιοδυτικής Λέσβου με ανοιχτό ορίζοντα προς το Αιγαίο αναμένεται να έχουν σαφές πλεονέκτημα παρατήρησης σε σχέση με θέσεις όπου το δυτικό πεδίο κλείνεται από ορεινούς όγκους.
Η περίοδος από τις 05:30 έως περίπου τις 06:30 θα είναι πρακτικά το καλύτερο παράθυρο. Η Σελήνη θα έχει ήδη μπει βαθιά στη σκιά της Γης, αλλά θα βρίσκεται ακόμη αρκετά ψηλά ώστε να μπορεί να εντοπιστεί σχετικά εύκολα.
Γιατί η Σελήνη μπορεί να γίνει κόκκινη
Σε μια έκλειψη Σελήνης, η Γη βρίσκεται ανάμεσα στον Ήλιο και τη Σελήνη και εμποδίζει το άμεσο ηλιακό φως να φτάσει στο φεγγάρι.
Η Σελήνη όμως δεν εξαφανίζεται εντελώς μέσα στο σκοτάδι. Μέρος του ηλιακού φωτός περνά μέσα από τη γήινη ατμόσφαιρα, όπου τα μικρότερα μήκη κύματος διασκορπίζονται περισσότερο. Το κόκκινο και πορτοκαλί φως καταφέρνει να φτάσει στη Σελήνη και να φωτίσει το τμήμα της που βρίσκεται στη σκιά.
Είναι ο ίδιος βασικός μηχανισμός που κάνει τον ουρανό να αποκτά κόκκινες αποχρώσεις κατά την ανατολή και τη δύση του Ήλιου. Γι' αυτό κατά τη διάρκεια μιας βαθιάς έκλειψης η Σελήνη μπορεί να πάρει από καφεκόκκινο έως βαθύ χάλκινο χρώμα. Η NASA σημειώνει ότι, καθώς η έκλειψη της 28ης Αυγούστου θα είναι ιδιαίτερα βαθιά, η κοκκινωπή απόχρωση θα μπορεί να γίνει έντονα αντιληπτή στις περιοχές όπου το φαινόμενο παραμένει ορατό κοντά στην κορύφωση.
Σε αντίθεση με μια έκλειψη Ηλίου, η έκλειψη Σελήνης μπορεί να παρατηρηθεί με ασφάλεια με γυμνό μάτι.Δεν απαιτούνται ειδικά γυαλιά ή φίλτρα. Ένα απλό ζευγάρι κιάλια θα κάνει περισσότερο εμφανή τη γραμμή της γήινης σκιάς πάνω στην επιφάνεια της Σελήνης, ενώ ένα τηλεσκόπιο θα επιτρέψει ακόμη καλύτερη παρατήρηση των κρατήρων καθώς περνούν σταδιακά μέσα στη σκιά.Για φωτογράφηση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα παρουσιάσει η τελευταία ώρα του φαινομένου, όταν η Σελήνη θα βρίσκεται πολύ χαμηλά και θα μπορεί να συνδυαστεί στο ίδιο κάδρο με το τοπίο της Λέσβου.
Μια σχεδόν ολική έκλειψη που στη Λέσβο θα «κοπεί» από τον ορίζοντα
Η έκλειψη της 28ης Αυγούστου 2026 είναι διεθνώς μία από τις σημαντικότερες μερικές εκλείψεις των τελευταίων ετών. Στην παγκόσμια κορύφωσή της, 96,3% της Σελήνης θα βρίσκεται μέσα στην κεντρική σκιά της Γης, αφήνοντας μόνο μια πολύ λεπτή φωτεινή περιοχή.
Για τη Λέσβο, όμως, η γεωγραφική θέση του νησιού σημαίνει ότι το φεγγάρι θα δύσει πριν φτάσει σε αυτή την ακραία φάση.
Αυτό δεν μειώνει το ενδιαφέρον του φαινομένου. Αντίθετα, δημιουργεί ένα διαφορετικό σκηνικό: η Σελήνη θα σκοτεινιάζει συνεχώς καθώς κατεβαίνει στον δυτικό ουρανό και θα φτάσει στη μέγιστη ορατή κάλυψη στις 06:37, σχεδόν ακουμπώντας στον ορίζοντα, πριν δύσει στις 06:41.
Εφόσον οι καιρικές συνθήκες είναι καλές και ο δυτικός ορίζοντας καθαρός, τα ξημερώματα της Παρασκευής θα προσφέρουν στη Λέσβο ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αστρονομικά θεάματα του φετινού καλοκαιριού.
Η ώρα που αξίζει να κρατήσουμε είναι μία: από τις 05:30 και μετά, με το βλέμμα προς τα δυτικά-νοτιοδυτικά.
