Μυτιλήνη: επιτέλους αναπνέει ο δημόσιος χώρος — και όχι δεν πεθαίνει η εστίαση....

Το βλέπεις με το μάτι· όπου καθαρίζουν οι προσόψεις από τέντες, πλαστικά καλύμματα και αυθαίρετες κατασκευές, η Μυτιλήνη ανακτά την αναπνοή της. Οι δρόμοι ανοίγουν, το βλέμμα βρίσκει τα παραδοσιακά και νεοκλασικά κτίρια που τόσα χρόνια κρυβόταν κάτω από κιτς «προστασίες» και παλιομοδίτικες σκηνές, και ο αστικός χώρος ξαναγίνεται δημόσιος χώρος — με αίσθηση, με ποιότητα, με ζωή.

Η συμμόρφωση που παρατηρείται δεν είναι εχθρική προς την εστίαση. Είναι μια υγιής προσαρμογή — πρακτική, αισθητική, και νομικά θεμελιωμένη. Ο νέος νόμος για αυθαίρετες κατασκευές και παράνομες καταλήψεις σε αιγιαλό και παραλία (άρθρο 19 ν. 5092/2024) θέτει όρια που προστατεύουν το δημόσιο χώρο και την πρόσβαση όλων, όχι μόνο εκείνων που έχουν χρήματα ή επιχείρηση. 

Το επικρατούμενο αφήγημα περί “ταφόπλακας της εστίασης” είναι υπερβολικό

Η κοινή λογική και τα διεθνή παραδείγματα δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν είναι η ρύθμιση — αλλά ο τρόπος εφαρμογής της. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι η απλή αφαίρεση τεντών και πλαστικών καλυμμάτων οδηγεί σε κατάρρευση του κλάδου. Αντίθετα:

 Σύγχρονες μελέτες για αστικό περιβάλλον και εστίαση δείχνουν ότι η αισθητική, η προσβασιμότητα και η ποιότητα του δημόσιου χώρου ενισχύουν την επισκεψιμότητα και τα έσοδα των επιχειρήσεων. Ο ευχάριστος δρόμος είναι μαγνήτης για πεζούς, κάτοικους και επισκέπτες — και όλοι ξοδεύουν περισσότερο χρόνο και χρήμα εκεί.

 Παραδείγματα άλλων πόλεων δείχνουν ότι με καλά σχεδιασμένες, κανονισμένες και αισθητικά συνεκτικές ζώνες υπαίθριας εστίασης, οι επιχειρήσεις όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά ανθίζουν. Ο σωστός δημόσιος χώρος δίνει πνοή σε μια ζωντανή οικονομία, δεν την αφανίζει. 

 Η κατοχύρωση δημόσιου χώρου δεν είναι αντίθετη με την επιχειρηματικότητα — είναι το αντίθετο. Η υπερ-ιδιωτικοποίηση του πεζοδρομίου για αποκλειστική χρήση μιας επιχείρησης στις περισσότερες περιπτώσεις υποβαθμίζει την εμπειρία. Δημιουργεί οπτικό και λειτουργικό χάος, μειώνει την προσβασιμότητα, και μακροπρόθεσμα ζημιοποιεί το ίδιο το εμπορικό περιβάλλον.

Εδώ δεν μιλάμε για τυχαία ρύθμιση· μιλάμε για το πώς φανταζόμαστε την πόλη μας:

• Χώρος που σεβόμαστε επειδή ανήκει σε όλους.
• Επιχειρήσεις που δεν αναγκάζονται να κρύβονται πίσω από τοίχους πλαστικού.
• Κίνηση, ζωή, εικόνα που ενώνει και δεν αποκλείει πεζούς, ΑμεΑ, γονείς με καρότσια.

Όταν η θέα δεν είναι μια σειρά από μεταλλικά κουτιά και κιτς μουσαμάδες αλλά η θάλασσα, το νεοκλασικό κτίριο, το φως, τότε όλοι κερδίζουν.

Η εστίαση δεν πρόκειται να πεθάνει· θα μεταμορφωθεί

Αντί να θρηνούμε για το τέλος της εστίασης, ας μιλήσουμε για μια αναβαθμισμένη εμπειρία:

• καλών σχεδιαστικά υπαίθριων καθιστικών,
• συνεκτικούς ρυμοτομικούς άξονες,
• πρόσβαση πεζών,
• ένα πνεύμονα δημόσιου χώρου που προσελκύει και δεν κρύβει.

Αυτό δεν είναι εχθρός της επιχειρηματικότητας — είναι προϋπόθεση βιώσιμης ανάπτυξης.

Η συμμόρφωση με τον νόμο για τα κοινόχρηστα δεν είναι «ταφόπλακα» της εστίασης. Είναι ευκαιρία για:

μια πόλη πιο καθαρή
ένα περιβάλλον πιο ελκυστικό
αύξηση της επισκεψιμότητας
επιχειρήσεις που ξεχωρίζουν για την ποιότητα και όχι για το πλαστικό τους κάλυμμα

Η Μυτιλήνη αξίζει να κρατήσει το δημόσιο χώρο δημόσιο — και, ταυτόχρονα, να χτίσει μια εστίαση που δεν φοβάται την αλλαγή, αλλά την καλλιεργεί.

Ας αλλάξουμε το αφήγημα: όχι «θα πεθάνει η εστίαση» αλλά «η πόλη που αξίζει να αγαπήσουμε και να επενδύσουμε».