Πόσο επικίνδυνη ήταν η χθεσινή φωτιά στη Μυτιλήνη; - Τι έδειξαν οι μετρήσεις
Σημαντική και άμεση υπήρξε η ανταπόκριση του Τμήματος Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε στις εγκαταστάσεις της «Ανακύκλωσης Αιγαίου» στη Μόρια, τις πρώτες πρωινές ώρες της 22ας Ιουλίου 2025. Μετά από τηλεφωνικό αίτημα της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, ομάδα καθηγητών του Τμήματος κινητοποιήθηκε άμεσα για την περιβαλλοντική αποτίμηση της κατάστασης και τη συλλογή κρίσιμων δεδομένων.
Οι καθηγητές Χρήστος Ματσούκας, Χριστόδουλος Πηλίνης, Νάσος Στασινάκης και Μαρία Χατζηαντωνίου, συνοδευόμενοι από τον Διευθυντή Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας, Δημήτρη Μαλλιαρό, επισκέφτηκαν άμεσα την πληγείσα περιοχή. Παράλληλα, υπήρχε συνεργασία με την Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Ναυτιλίας, Άννα Κοτρίκλα, η οποία συντόνισε κρίσιμες επικοινωνίες για την παρακολούθηση των αέριων ρύπων.
Εγκατάσταση εξοπλισμού παρακολούθησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης
Οι επιστήμονες προχώρησαν στην εγκατάσταση δύο οργάνων μέτρησης αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 — που θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία — σε σημεία στρατηγικής σημασίας: σε επιχείρηση 700 μέτρα δυτικά της εστίας της πυρκαγιάς και στο Κοινοτικό Γραφείο της Μόριας. Επιπλέον, τοποθετήθηκε εξοπλισμός συλλογής σωματιδίων πάνω σε φίλτρα, με στόχο τη χημική ανάλυσή τους σε δεύτερη φάση, για την ανίχνευση βαρέων μετάλλων και οργανικών ρυπαντών, όπως οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες.
Δειγματοληψίες τέφρας, εδάφους και νερού
Από τον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού Αγίου Βασιλείου στη Μόρια, συλλέχθηκαν υπολείμματα στάχτης, ενώ εντός των επόμενων ημερών θα ληφθούν και δείγματα εδάφους και υπόγειου νερού από την ευρύτερη περιοχή. Όλα τα δείγματα θα υποβληθούν σε αναλύσεις για ανόργανες και οργανικές ενώσεις, με στόχο την πλήρη χαρτογράφηση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων αναμένονται εντός των επόμενων δύο μηνών.
Αρχικά αποτελέσματα: Ύφεση των αιωρούμενων σωματιδίων
Την ημέρα της φωτιάς, τέσσερις σταθμοί μέτρησης PM2.5 που λειτουργούν στην πόλη της Μυτιλήνης (Επάνω Σκάλα, Κέντρο, Χρυσομαλλούσα, Ξενία), κατέγραψαν ιδιαίτερα υψηλές μέσες ωριαίες τιμές μεταξύ 7:00 και 8:00 π.μ. – με κορύφωση στα 81.1 μg/m³. Ωστόσο, τις επόμενες ώρες οι τιμές υποχώρησαν, με αποτέλεσμα η μέση τιμή του 24ώρου να φτάσει λίγο πάνω από τα 15 μg/m³, δηλαδή εντός των ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μέση ετήσια συγκέντρωση (20 μg/m³).
Αξίζει να σημειωθεί πως στην περιοχή της πυρκαγιάς, τα όργανα που εγκαταστάθηκαν μετά το μεσημέρι της ίδιας ημέρας και λειτουργούσαν μέχρι το πρωί της 23ης Ιουλίου, δεν κατέγραψαν συγκεντρώσεις άνω των 27.3 μg/m³. Το γεγονός αυτό αποτελεί θετική ένδειξη, καθώς δείχνει πως τα επίπεδα αιωρούμενων σωματιδίων επανήλθαν σε φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή.
Διαφάνεια και επιστημονική υποστήριξη
Το Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου δεσμεύεται για την πλήρη δημοσιοποίηση όλων των αποτελεσμάτων των χημικών αναλύσεων, μόλις αυτές ολοκληρωθούν, στο πλαίσιο της σταθερής πολιτικής του για διαφάνεια και πρόσβαση των πολιτών στην περιβαλλοντική πληροφόρηση.
Παράλληλα, το Πανεπιστήμιο δηλώνει την πρόθεσή του να συνεργαστεί στενά με τις τοπικές αρχές και την Πολιτική Προστασία, για την ανάπτυξη μόνιμου πρωτοκόλλου περιβαλλοντικής παρακολούθησης μετά από βιομηχανικά ή περιβαλλοντικά συμβάντα. Στόχος είναι η πρόληψη, η ταχύτερη απόκριση και – κυρίως – η προστασία της δημόσιας υγείας και του φυσικού περιβάλλοντος.
