9 μήνες στο σκοτάδι: Φωτοβολταϊκά στη Λέσβο έτοιμα, αλλά εκτός ρεύματος – Το παράδειγμα του Μανταμάδου - Παρέμβαση Παρασκευαΐδη
Η ενεργειακή μετάβαση στη Λέσβο αποδεικνύεται, για ακόμη μία φορά, περισσότερο σύνθημα παρά πράξη. Με Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τρία συναρμόδια Υπουργεία, ο Βουλευτής Λέσβου του ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Παναγιώτης Παρασκευαΐδης, φέρνει στη Βουλή ένα πρόβλημα που ακυρώνει στην πράξη επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στα νησιά Λέσβο, Λήμνο και Άη Στράτη.
Στην καρδιά της κοινοβουλευτικής παρέμβασης βρίσκεται η περίπτωση του Αγροτικού Συνεταιρισμού Μανταμάδου, ένα παράδειγμα που συμπυκνώνει όλες τις παθογένειες του συστήματος. Ο συνεταιρισμός, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους λειτουργίας του συνεταιριστικού τυροκομείου, προχώρησε στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκής μονάδας ισχύος 30 kW στη στέγη της μονάδας του. Η επένδυση πραγματοποιήθηκε μέσω του προγράμματος LEADER, με συνολικό κόστος περίπου 35.000 ευρώ και ίδια συμμετοχή 25%, ύστερα από τις προβλεπόμενες εγκρίσεις.
Η εγκατάσταση ολοκληρώθηκε κανονικά και η μονάδα είναι τεχνικά έτοιμη εδώ και εννέα μήνες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει συνδεθεί με το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς η διαδικασία σύνδεσης από τον ΔΕΔΔΗΕ παραμένει σε αδικαιολόγητη εκκρεμότητα. Παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του συνεταιρισμού, δεν έχει υπάρξει ουσιαστική πρόοδος, με αποτέλεσμα η επένδυση να παραμένει ανενεργή και ο εξοπλισμός να φθείρεται χωρίς να χρησιμοποιείται.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στη φυσική σύνδεση με το δίκτυο. Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση του Βουλευτή, ακόμη και αν η σύνδεση πραγματοποιούνταν άμεσα, παραμένει ανοικτό ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο ζήτημα: η μη έκδοση της απαραίτητης υπουργικής απόφασης για τον καθορισμό της τιμής της κιλοβατώρας και του πλαισίου αποζημίωσης ή συμψηφισμού. Η απουσία αυτού του ρυθμιστικού πλαισίου αφήνει μετέωρες ενεργειακές κοινότητες, αγροτικούς συνεταιρισμούς, ομάδες παραγωγών, αλλά και νοικοκυριά που έχουν επενδύσει σε φωτοβολταϊκά.
Στην πράξη, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Μανταμάδου συνεχίζει να πληρώνει υψηλούς λογαριασμούς ρεύματος για τη λειτουργία της γραμμής παραγωγής του τυροκομείου, ενώ έχει ήδη δεσμεύσει ίδια κεφάλαια για μια επένδυση που υποτίθεται ότι θα μείωνε το κόστος. Πρόκειται για μια οικονομική επιβάρυνση που πλήττει άμεσα τη βιωσιμότητα του συνεταιρισμού και, κατ’ επέκταση, τον πρωτογενή τομέα της περιοχής.
Ο κ. Παρασκευαΐδης κάνει λόγο για μια διπλή διοικητική αστοχία: από τη μία, τις υπερβολικές καθυστερήσεις του ΔΕΔΔΗΕ στη σύνδεση έτοιμων μονάδων και, από την άλλη, την κυβερνητική ολιγωρία στην ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου. Το αποτέλεσμα είναι επενδύσεις πληρωμένες και επιδοτούμενες να παραμένουν ανενεργές, σε μια περίοδο που η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Με την κοινοβουλευτική του παρέμβαση, ο Βουλευτής ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για τους λόγους των καθυστερήσεων, τον αριθμό των εκκρεμών αιτήσεων σύνδεσης στα τρία νησιά, το χρονοδιάγραμμα έκδοσης των απαραίτητων αποφάσεων, αλλά και το ενδεχόμενο αποζημίωσης των επενδυτών για τη ζημία που υφίστανται.
Για τον Μανταμάδο, όμως, το ζήτημα είναι ήδη απτό και καθημερινό. Τα φωτοβολταϊκά είναι στη θέση τους, ο ήλιος υπάρχει άφθονος, αλλά το ρεύμα δεν φτάνει ποτέ στην πρίζα. Και όσο ο διακόπτης μένει κατεβασμένος, η «πράσινη ανάπτυξη» παραμένει απλώς μια ωραία λέξη στα χαρτιά.
