Αθανασίου: Λύση για τους άμισθους αντιδημάρχους – Τι αλλάζει με την τροπολογία Λιβάνιου
Την πρωτοβουλία του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου για την αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργήθηκε με τους άμισθους αντιδημάρχους χαιρετίζει ο βουλευτής Νομού Λέσβου της Νέας Δημοκρατίας και πρώην Αντιπρόεδρος της Βουλής, Χαράλαμπος Αθανασίου.
Η κατεπείγουσα τροπολογία έρχεται να διορθώσει μια σοβαρή θεσμική εμπλοκή που προέκυψε αμέσως μετά την εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και προκάλεσε αναστάτωση σε δήμους ολόκληρης της χώρας.
Τι είχε συμβεί με τους άμισθους αντιδημάρχους
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος ψηφίστηκε ως νόμος 5314/2026, προβλέπει ότι άμισθοι αντιδήμαρχοι δεν μπορούν να ορίζονται πρόσωπα που ανήκουν στις κατηγορίες των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 294. Η σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο άρθρο 110 του νέου Κώδικα.
Στις συγκεκριμένες κατηγορίες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, δημόσιοι υπάλληλοι, υπάλληλοι με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου στον δημόσιο τομέα, γιατροί του ΕΣΥ, μέλη ΔΕΠ, στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, αστυνομικοί, πυροσβέστες και λιμενικοί.
Η Εγκύκλιος 10 του Υπουργείου Εσωτερικών, που εκδόθηκε την 1η Ιουλίου 2026 για την εφαρμογή του νέου Κώδικα, ξεκαθάρισε ότι τα πρόσωπα αυτά δεν μπορούσαν πλέον να κατέχουν θέση άμισθου αντιδημάρχου.
Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα πραγματικό αδιέξοδο: δημόσιοι λειτουργοί και υπάλληλοι που είχαν ήδη οριστεί άμισθοι αντιδήμαρχοι κινδύνευαν να τεθούν σε αναστολή από την κύρια εργασία τους, χωρίς όμως να λαμβάνουν αντιμισθία από τον δήμο.
Με απλά λόγια, θα καλούνταν είτε να εγκαταλείψουν τα καθήκοντα του αντιδημάρχου είτε να σταματήσουν να εργάζονται και να αμείβονται από την οργανική τους θέση, προκειμένου να υπηρετούν τον δήμο χωρίς μισθό. Πρόκειται για μια προφανώς μη λειτουργική κατάσταση, η οποία οδήγησε δήμους να ανακαλούν ορισμούς αντιδημάρχων ή να αναζητούν προσωρινές διοικητικές λύσεις.
Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση
Με την τροπολογία του υπουργού Εσωτερικών, η εφαρμογή της συγκεκριμένης απαγόρευσης μετατίθεται για την επόμενη αυτοδιοικητική περίοδο.
Έτσι, οι δημόσιοι υπάλληλοι και οι υπόλοιποι δημόσιοι λειτουργοί που έχουν ήδη οριστεί άμισθοι αντιδήμαρχοι θα μπορούν να παραμείνουν στις θέσεις τους μέχρι την ολοκλήρωση της σημερινής δημοτικής θητείας, στο τέλος του 2028.
Παράλληλα, η ρύθμιση προβλέπεται να έχει αναδρομική ισχύ, ώστε να καλύψει τις πράξεις αναστολής ή απομάκρυνσης που είχαν ήδη εκδοθεί μετά την εφαρμογή του νέου Κώδικα. Οι συγκεκριμένοι αιρετοί θα μπορούν επομένως να συνεχίσουν να εργάζονται στην οργανική τους θέση και ταυτόχρονα να ασκούν τα καθήκοντα του άμισθου αντιδημάρχου.
Η λύση, ωστόσο, είναι μεταβατική. Από την 1η Ιανουαρίου 2029, όταν θα ξεκινήσει η νέα αυτοδιοικητική περίοδος, θα εφαρμοστεί πλήρως το νέο θεσμικό πλαίσιο και οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν θα μπορούν να ορίζονται άμισθοι αντιδήμαρχοι.
Η δήλωση του Χαράλαμπου Αθανασίου
Ο Χαράλαμπος Αθανασίου χαρακτηρίζει τη νομοθετική παρέμβαση ουσιαστική και δίκαιη, επισημαίνοντας ότι αποκαθιστά μια σημαντική εκκρεμότητα και ενισχύει την ασφάλεια δικαίου στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Όπως αναφέρει:
«Η πρωτοβουλία του υπουργού Εσωτερικών να καταθέσει, με τη μορφή κατεπείγουσας τροπολογίας, τη ρύθμιση που προβλέπει την εφαρμογή των διατάξεων του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης για τους άμισθους αντιδημάρχους από την 1η Ιανουαρίου 2029, με αναδρομική ισχύ, αποτελεί μια ουσιαστική και δίκαιη θεσμική παρέμβαση.
Πρόκειται για μια απόφαση που αποκαθιστά μια σημαντική εκκρεμότητα, ενισχύει την ασφάλεια δικαίου και αποδεικνύει στην πράξη ότι η Πολιτεία αφουγκράζεται τις ανάγκες της Αυτοδιοίκησης και ανταποκρίνεται με υπευθυνότητα στα δίκαια αιτήματα των ανθρώπων που υπηρετούν τους δήμους.
Αξίζει να αναγνωριστεί η άμεση ανταπόκριση του Υπουργείου Εσωτερικών και του υπουργού προσωπικά, καθώς με την κατεπείγουσα διαδικασία δίνεται λύση σε ένα ζήτημα που απασχολούσε την αυτοδιοικητική κοινότητα.
Η ενίσχυση των θεσμών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μέσα από δίκαιες και λειτουργικές παρεμβάσεις, αποτελεί προϋπόθεση για ισχυρούς δήμους και αποτελεσματική εξυπηρέτηση των πολιτών.
Αυτή η εξέλιξη αποτελεί ένα ακόμη θετικό βήμα προς μια σύγχρονη, αξιόπιστη και αποτελεσματική Τοπική Αυτοδιοίκηση, με σεβασμό στους ανθρώπους που την υπηρετούν και με σταθερό προσανατολισμό στη θεσμική συνέπεια και τη δικαιοσύνη».