Νέο πλαίσιο νόμιμης μετανάστευσης: Τέλος στη γραφειοκρατία, ταχύτερες άδειες και «ανάσα» για την αγορά εργασίας
Η κυβέρνηση επιχειρεί μια δομική επανεκκίνηση στο πεδίο της νόμιμης μετανάστευσης. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, που εισάγεται το επόμενο διάστημα στη Βουλή, έρχεται να θεραπεύσει παθογένειες ετών: καθυστερήσεις, αλληλοεπικαλύψεις, άδειες που εκδίδονταν… αφού είχαν ήδη λήξει. Στόχος είναι διπλός και σαφής: λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη λειτουργικότητα – με καθαρή διάκριση ανάμεσα στη νόμιμη και την παράνομη μετανάστευση.
Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, «με το νέο νομοσχέδιο βάζουμε τέλος σε χρόνιες καθυστερήσεις και γραφειοκρατικά αδιέξοδα που ταλαιπωρούσαν εργαζόμενους και επιχειρήσεις».
Τα μεγέθη του προβλήματος
Σήμερα στην Ελλάδα διαμένουν περίπου 793.000 νόμιμοι μετανάστες, όμως σχεδόν 293.000 αιτήσεις αδειών διαμονής παραμένουν σε εκκρεμότητα. Το αποτέλεσμα; Εργαζόμενοι σε καθεστώς αβεβαιότητας και επιχειρήσεις χωρίς σταθερό ανθρώπινο δυναμικό. Με τις νέες ρυθμίσεις, εκτιμάται ότι 90.000 άδειες «ξεμπλοκάρουν» άμεσα, ενώ σε ορίζοντα διετίας θα τακτοποιηθούν άλλες τόσες.
Αυτόματες ανανεώσεις και δεύτερξη ευκαιρία
Κεντρικός πυλώνας του νομοσχεδίου είναι η αυτόματη ανανέωση συγκεκριμένων κατηγοριών αδειών διαμονής, ιδίως όταν ο εργαζόμενος παραμένει στον ίδιο εργοδότη. Η λογική είναι απλή: τέλος στα άσκοπα χαρτιά. Παράλληλα, θεσπίζεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε νέα άδεια, ώστε οι καθυστερήσεις της διοίκησης να μη μετατρέπονται σε προσωπικό πρόβλημα του μετανάστη.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη αφορά μετανάστες που διαμένουν νόμιμα στη χώρα για πάνω από πέντε χρόνια, αλλά είχαν δει στο παρελθόν την αίτησή τους να απορρίπτεται για καθαρά τυπικούς λόγους. Με το νέο πλαίσιο, δίνεται η δυνατότητα επανυποβολής και αποκατάστασης της νομιμότητας, εφόσον καλυφθούν οι παραλείψεις. Μια ρύθμιση με ξεκάθαρο μήνυμα ένταξης.
Ενίσχυση υπηρεσιών και αποσυμφόρηση
Το υπουργείο προχωρά σε ενίσχυση των αποκεντρωμένων διοικήσεων, ενώ εισάγει και τη μεταφορά φακέλων μεταξύ περιφερειών, ώστε να αποφεύγονται «μποτιλιαρίσματα» σε υπηρεσίες με μεγάλο φόρτο. Στόχος: ταχύτερη απονομή διοικητικής νομιμότητας, χωρίς γεωγραφικές ανισότητες.
Ρύθμιση για μετανάστες άνω των 65 ετών
Για μετανάστες πρώτης γενιάς, άνω των 65 ετών, που έχουν ζήσει και εργαστεί νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον 20 χρόνια, προβλέπεται δυνατότητα παραμονής χωρίς υποχρέωση εργασίας. Προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ιδιωτικής ασφάλισης υγείας και σύνταξης, ώστε να μη μετακυλίεται κόστος στο δημόσιο σύστημα.
Μετακλήσεις: λιγότερα εμπόδια, περισσότερη ταχύτητα
Σημαντικές αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο και στη μετάκληση εργαζομένων από τρίτες χώρες. Οι διαδικασίες απλοποιούνται, εταιρείες προσωρινής απασχόλησης μπορούν να ενεργούν για λογαριασμό επιχειρήσεων, ενώ για μεγάλα έργα προβλέπεται άμεση μετάκληση έως και 500 εργαζομένων. Ταυτόχρονα, περιορίζονται οι καθυστερήσεις στα προξενεία.
Αλλαγή εργοδότη χωρίς απώλεια νομιμότητας
Κομβική καινοτομία αποτελεί η δυνατότητα αλλαγής εργοδότη για όσους εισέρχονται μέσω μετάκλησης, χωρίς να χάνουν το καθεστώς νόμιμης διαμονής. Έτσι ενισχύεται η κινητικότητα στην αγορά εργασίας και περιορίζονται φαινόμενα εξάρτησης ή εκμετάλλευσης.
Το πλαίσιο συμπληρώνεται από διακρατικές συμφωνίες με χώρες όπως οι Φιλιππίνες, η Αρμενία και η Αίγυπτος, κυρίως για αγροτική παραγωγή. Η συνεργασία όμως συνοδεύεται από σαφή προϋπόθεση: ενεργή συμβολή στην αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να στείλει καθαρό σήμα: αυστηρότητα στην παρανομία, λειτουργικότητα στη νομιμότητα. Όπως τονίζει ο κ. Πλεύρης, «η Ελλάδα παραμένει απολύτως αυστηρή απέναντι στην παράνομη μετανάστευση, αλλά αναδιαμορφώνει τη νόμιμη οδό για όσους θέλουν να εργαστούν και να καλύψουν πραγματικά κενά σε αγροτική παραγωγή, κατασκευές και τουρισμό».
