Η ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΑ ΧΕΛΩΝΑ ΤΩΝ ΒΑΤΕΡΩΝ: Το νέο εκθετήριο-μουσείο που μετατρέπει τη Λέσβο σε παλαιοντολογικό θαύμα της Ευρώπης

Η ΓΙΓΑΝΤΙΑΙΑ ΧΕΛΩΝΑ ΤΩΝ ΒΑΤΕΡΩΝ: Το νέο εκθετήριο που μετατρέπει τη Λέσβο σε παλαιοντολογικό θαύμα της Ευρώπης

Τα Βατερά. Μια ακτογραμμή που μέχρι χθες τη θαυμάζαμε για την ατελείωτη παραλία της. Σήμερα, την κοιτάμε αλλιώς. Με σεβασμό. Με περιέργεια. Με την αίσθηση ότι κάτω από την άμμο της κρυβόταν η ιστορία της Γης. Και τώρα αυτή η ιστορία απέκτησε «σπίτι»: το νέο, πρωτοποριακό παλαιοντολογικό εκθετήριο που εγκαινιάστηκε στην παραλία, υπό την επιστημονική εποπτεία του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ.

Ένα εκθετήριο ανοιχτό, σύγχρονο, με ελεύθερη πρόσβαση στο κοινό, που λειτουργεί σαν ένα υπαίθριο μουσείο φυσικής ιστορίας — αλλά πιο τολμηρό, πιο βιωματικό, πιο Λεσβιακό.

Ένας τόπος που έκρυβε Αφρική

Τα νέα ερευνητικά αποτελέσματα της ομάδας του Πανεπιστημίου Αθηνών δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας:
η περιοχή των Βατερών ήταν πριν από 2 εκατομμύρια χρόνια ένα οικοσύστημα γεμάτο ζωή.

Οι γεωλόγοι εντόπισαν απολιθώματα από:

• γαζέλες,
• άγρια άλογα,
• μαστόδοντες,
• μαμούθ,
• και πλήθος μικρών θηλαστικών που συνθέτουν ένα πλούσιο μεσοπλειστοκαινικό τοπίο.

Ένα περιβάλλον που θύμιζε σαβάνα. Ένα Αιγαίο που έμοιαζε με Ανατολική Αφρική.

Η «σούπερ σταρ» του εκθετηρίου: η γιγαντιαία χελώνα

Στον πυρήνα του εκθετηρίου δεσπόζει η αναπαράσταση της γιγαντιαίας χελώνας των Βατερών, ενός ζώου που προκαλεί δέος.
Ένα πλάσμα αργό, γαλήνιο, αλλά επιβλητικό.
Ένα είδος που περιπλανήθηκε στα προϊστορικά δάση της Λέσβου πριν εξαφανιστεί — και τώρα επιστρέφει ως ζωντανό μάθημα εξέλιξης.

Για την επιστημονική κοινότητα, η χελώνα αυτή δεν είναι απλώς ένα «εντυπωσιακό έκθεμα».
Είναι δείκτης κλιματικών συνθηκών, τροφικών δικτύων, υδρολογίας και γεωλογικών μεταβολών.

Για το κοινό; Ένα «μαγνήτης» που σε οδηγεί να θες να μάθεις περισσότερα.

Παγκόσμια πρωτιά: ο συναρμολογημένος σκελετός του δίποδου πιθήκου

Το πιο συγκλονιστικό χαρακτηριστικό του εκθετηρίου είναι η παρουσίαση του πρώτου πλήρους συναρμολογημένου σκελετού του δίποδου πιθήκου των Βατερών.

Ένα εύρημα που έχει ήδη συζητηθεί σε διεθνή επιστημονικά περιβάλλοντα.
Ένα ζώο που περπατούσε στα δύο, ίσως συγγενεύοντας εξελικτικά με πρώιμες ανθρωποειδείς μορφές.

Για πρώτη φορά παγκοσμίως αυτό το απολίθωμα παρουσιάζεται ολόκληρο, έτοιμο να μελετηθεί, να φωτογραφηθεί, να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την παλαιοανθρωπολογία.

Το εκθετήριο: ένα υπαίθριο μουσείο, ανοιχτό για όλους

Το νέο εκθετήριο στα Βατερά είναι ένα τολμηρό project:

• Ανοιχτό 365 μέρες τον χρόνο
• Σε υπαίθριο χώρο
• Με δωρεάν πρόσβαση για κατοίκους, επισκέπτες, σχολεία, τουρίστες
• Σχεδιασμένο έτσι ώστε η πληροφορία να είναι άμεσα προσβάσιμη, κατανοητή, οπτικά εντυπωσιακή

Η σύλληψη είναι εξαιρετικά μοντέρνα: η Λέσβος αποκτά το πρώτο «ανοιχτό παλαιοντολογικό μουσείο παραλίας» στην Ελλάδα.

Ο δρόμος για τη μεγάλη επαναφορά της Βρίσας

Η λειτουργία του εκθετηρίου αποτελεί ουσιαστικό βήμα για το μεγάλο στοίχημα:
την αναβίωση της Συλλογής Φυσικής Ιστορίας της Βρίσας, η οποία παραμένει κλειστή από τον σεισμό του 2017.

Το Πανεπιστήμιο Αθηνών, η Εταιρεία Αξιοποιήσεως της Περιουσίας του ΕΚΠΑ και η τοπική αυτοδιοίκηση κινούνται μεθοδικά:

• νέα χρηματοδοτικά εργαλεία
• νέος σχεδιασμός εκθεσιακού υλικού
• αξιοποίηση των παλαιοντολογικών ερευνών
• δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πόλου επιστημονικού τουρισμού στη Νότια Λέσβο

Το εκθετήριο των Βατερών λειτουργεί ως «προπομπός» αυτής της προσπάθειας.

Ένα σημείο επιστημονικής και τουριστικής αναφοράς για την Ευρώπη

Οι συνεχιζόμενες ανασκαφές επιβεβαιώνουν αυτό που οι ειδικοί χρόνια υποψιάζονταν:
τα Βατερά είναι από τα σημαντικότερα παλαιοντολογικά πεδία της Ευρώπης.

Και πλέον, με το νέο εκθετήριο:

• αποκτούν ταυτότητα
• αποκτούν κοινό
• αποκτούν αφήγημα
• αποκτούν μέλλον

Η Λέσβος δεν λέει απλώς «έχουμε παρελθόν».
Λέει: το δείχνουμε, το προβάλλουμε, το αξιοποιούμε.

Δείτε σύντομο βίντεο από Εργασίες κατασκευής εκθετηρίου Συλλογής Φυσικής Ιστορίας Βρίσας Λέσβου: