Λέσβος – Κύπρος: Δεσμοί αίματος στη μαύρη επέτειο του Αττίλα
20 Ιουλίου 1974. Η μέρα που χαράχθηκε ανεξίτηλα στην εθνική μνήμη. Η Τουρκική Εισβολή στην Κύπρο, η επιχείρηση «Αττίλας», άνοιξε βαθιά πληγή στον Ελληνισμό – μια πληγή που παραμένει ακόμη ανοιχτή.
Ανάμεσα στις πολλές σελίδες ηρωισμού και τραγωδίας, ξεχωρίζει η συμβολή της Λέσβου. Μια συμβολή που δεν είναι ευρέως γνωστή, αλλά αξίζει να αναδειχθεί.
Οι Ήρωες της Λέσβου που δεν γύρισαν ποτέ
Η Λέσβος πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος στην κυπριακή τραγωδία. Τρεις νέοι φαντάροι και ένας αξιωματικός συνδέθηκαν άρρηκτα με τις πιο σκοτεινές στιγμές του '74:
- Ασημάκης Μπουρέκας (22 ετών), από τη Μόρια, αγνοείται μετά τη μάχη του Αττίλα. Τα οστά του επιστρέφουν στη Λέσβο 27 χρόνια αργότερα, με στρατιωτικές τιμές.
- Γιώργος Ζερβομανώλης (21 ετών), από την Καλλονή, πέφτει ηρωικά υπερασπιζόμενος την ΕΛΔΥΚ.
- Ένας ακόμη αγνοούμενος, από τον Μόλυβο, δεν αναγνωρίστηκε ποτέ – η οικογένειά του συνεχίζει να περιμένει.
Οι τρεις νεολαίοι της Λέσβου εντάσσονται στο Πάνθεον των Ηρώων, αποτελώντας μέρος του ζωντανού δεσμού του νησιού με την Κύπρο.
Το Αρματαγωγό "ΛΕΣΒΟΣ" – Ο Θρύλος του Αιγαίου
Η ηρωική δράση του ελληνικού αρματαγωγού "ΛΕΣΒΟΣ", με κυβερνήτη τον Πλωτάρχη Λεωνίδα Χανδρινό, άλλαξε τη ροή των γεγονότων στην Πάφο:
- Στις 19 Ιουλίου 1974, το πλοίο αποβιβάζει 450 στρατιώτες και πυρομαχικά στην Πάφο.
- Η παρουσία του προκαλεί πανικό στους Τούρκους, οι οποίοι, θεωρώντας πως πρόκειται για ελληνική απόβαση, βομβαρδίζουν... τα ίδια τους τα πλοία.
- Ο Πλωτάρχης αποφεύγει τον εντοπισμό και οδηγεί το πλοίο στη Σητεία, σώο, στις 22 Ιουλίου.
Κάθε χρόνο, στις 20 Ιουλίου, η Μόρια και η Καλλονή φιλοξενούν επιμνημόσυνες δεήσεις. Στη Μόρια, η προτομή του Μπουρέκα υπενθυμίζει σε όλους τη θυσία του. Οι οικογένειες των πεσόντων από τη Λέσβο παραμένουν ενεργές στη Διεθνή Επιτροπή Αγνοουμένων και παρευρίσκονται στις τελετές μνήμης στη Λευκωσία.
Η Λέσβος και η Κύπρος δεν ενώνονται μόνο με το Αιγαίο. Ενώνονται με αίμα, μνήμη, και κοινή μοίρα. Η μαύρη επέτειος της τουρκικής εισβολής δεν είναι απλώς εθνική τραγωδία – είναι μια υπενθύμιση καθήκοντος απέναντι σε όσους πολέμησαν και δεν γύρισαν.
