Η 14η Φεβρουαρίου είναι μια ημερομηνία που, ανεξάρτητα από δογματικές διαφωνίες ή εκκλησιαστικές λεπτομέρειες, έχει αποκτήσει παγκόσμιο χαρακτήρα. Η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου δεν ανήκει πια σε μια θρησκεία ή σε μια παράδοση. Ανήκει στον κόσμο. Από την Ευρώπη και την Αμερική μέχρι την Ασία και τη Μέση Ανατολή, εκατομμύρια άνθρωποι τη γιορτάζουν, άλλοι με πίστη, άλλοι με ρομαντισμό, άλλοι απλώς ως μια αφορμή για χαμόγελο.
Ναι, είναι και μια εμπορική γιορτή. Αλλά ακριβώς αυτό την καθιστά χρήσιμη για πόλεις που ξέρουν να αξιοποιούν τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. Σε πολλές χώρες, ακόμα και σε κοινωνίες με διαφορετικά θρησκευτικά ή πολιτισμικά υπόβαθρα, η ημέρα αυτή έχει μετατραπεί σε τουριστικό και πολιτιστικό γεγονός. Πόλεις ολόκληρες χτίζουν καμπάνιες, διοργανώνουν φεστιβάλ, προσελκύουν επισκέπτες.
Και εδώ αρχίζει η ελληνική, ή μάλλον η μυτιληνιά, ιδιαιτερότητα.
Η Μυτιλήνη δεν είναι μια οποιαδήποτε πόλη που απλώς συμμετέχει στη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου. Είναι από τα ελάχιστα μέρη στον κόσμο που έχουν στην κατοχή τους τμήμα από τα λείψανα του Αγίου. Αυτό, σε οποιαδήποτε άλλη πόλη της Ευρώπης, θα αποτελούσε στρατηγικό brand. Θα ήταν πυρήνας πολιτιστικών εκδηλώσεων, θεματικού τουρισμού, διεθνούς προβολής. Θα είχε χτιστεί μια ολόκληρη αφήγηση γύρω από τον «τόπο της αγάπης».
Στη Μυτιλήνη, όμως, η ιστορία ακολούθησε άλλη πορεία.
Η προσπάθεια ξεκίνησε επί δημαρχίας Σπύρου Γαληνού. Με εκδηλώσεις, με ένα αφήγημα που συνέδεε την πόλη με τη διεθνή γιορτή, με μια πρώτη απόπειρα να δημιουργηθεί θεσμός. Δεν ήταν τέλεια, δεν ήταν ολοκληρωμένη, αλλά υπήρχε κατεύθυνση. Υπήρχε μια ιδέα: η Μυτιλήνη να συνδεθεί με τον Άγιο Βαλεντίνο και να αξιοποιήσει αυτό το μοναδικό στοιχείο.
Μετά, όμως, η πρωτοβουλία μπήκε στο συρτάρι.
Η δημοτική αρχή του Στρατή Κύτελη δεν συνέχισε τη γραμμή. Η γιορτή ατόνησε, οι εκδηλώσεις σταμάτησαν και το αφήγημα ξεθώριασε. Θα μπορούσε κάποιος να το αποδώσει σε πολιτική κατεύθυνση ή σε διαφορετικές προτεραιότητες.
Αλλά όταν άλλαξε η διοίκηση του Δήμου, πολλοί περίμεναν μια επανεκκίνηση. Μια νέα προσπάθεια. Ένα σχέδιο που θα επανέφερε τη Μυτιλήνη στον χάρτη της διεθνούς αυτής γιορτής.
Δεν έγινε.
Η σημερινή δημοτική αρχή του Παναγιώτη Χριστόφα, παρά το προοδευτικό της προφίλ, δεν επανέφερε το θέμα. Δεν επιχείρησε να δημιουργήσει μια σύγχρονη, ανοιχτή, πολιτιστική εκδοχή της γιορτής. Δεν επένδυσε σε μια ιδέα που θα μπορούσε να δώσει ζωή στον χειμερινό τουρισμό και να δημιουργήσει μια ταυτότητα για την πόλη. Τι εξήγηση να δώσεις; Εγκλωβισμένη δημοτική αρχή στην ακροδεξιά της πτέρυγα;
Και έτσι, χρόνο με τον χρόνο, η Μυτιλήνη μοιάζει να γιορτάζει κάτι άλλο κάθε 14 Φεβρουαρίου: την Αγία Συντήρηση.
Είναι εντυπωσιακό ότι επισκέπτες που είχαν ζήσει τις πρώτες εκδηλώσεις εκπλήσσονται σήμερα όταν μαθαίνουν ότι δεν γίνεται τίποτα. Σε μια εποχή που πόλεις ανταγωνίζονται για λίγες μέρες δημοσιότητας, για ένα φεστιβάλ, για μια αφορμή να μπουν στον τουριστικό χάρτη, η Μυτιλήνη αφήνει ανεκμετάλλευτο ένα παγκόσμιο αφήγημα που της ανήκει.
Σε άλλη πόλη, με άλλο σχέδιο και άλλη πολιτική βούληση, η ύπαρξη λειψάνων του Αγίου Βαλεντίνου θα είχε μετατραπεί σε διεθνές γεγονός. Θα υπήρχε θεματικός φωτισμός, εκδηλώσεις, μουσικές, γαστρονομία, καμπάνιες, συνεργασίες με ταξιδιωτικά γραφεία, ζευγάρια από όλο τον κόσμο.
Η Μυτιλήνη έχει ανάγκη από αφηγήματα. Από ιδέες που δίνουν ζωή στην πόλη, που δημιουργούν λόγους επίσκεψης, που χτίζουν ταυτότητα. Ο Άγιος Βαλεντίνος δεν είναι ζήτημα θρησκευτικής αντιπαράθεσης. Είναι ζήτημα πολιτιστικής στρατηγικής και τουριστικής αξιοποίησης.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν η γιορτή είναι εμπορική ή όχι. Το ερώτημα είναι άλλο:
Πόση μιζέρια μπορεί να αντέξει αυτός ο τόπος πριν αποφασίσει να αξιοποιήσει αυτά που ήδη έχει;
Γιατί η τύχη έφερε ένα κομμάτι της ιστορίας από τον Άγιο Βαλεντίνο στη Μυτιλήνη. Το αν θα γίνει ευκαιρία ή χαμένη ιστορία, είναι καθαρά θέμα πολιτικής βούλησης.
(στα επισυναπτόμενα αρχεία τα φυλλάδια που είχαν εκδοθεί το 2016 και το 2017 .... όταν η Μυτιλήνη προσπαθούσε)
Ο Γρηγόρης Δεϊλόγκος είναι κεντρικός διαχειριστής του Lesvosnews.net, δημιουργός ψηφιακού περιεχομένου και διατηρεί τη δική του εταιρεία Γεω-Οικονομοτεχνικών Μελετών.
