Βρίσα: 9 χρόνια μετά τον σεισμό που την ισοπέδωσε, ανοίγει ο δρόμος για να πάρει ξανά ζωή
Εννέα χρόνια μετά τον σεισμό που ισοπέδωσε τη Βρίσα, ο Δήμος Δυτικής Λέσβου ετοιμάζει αίτημα για άρση της επικινδυνότητας.
Ήταν Δευτέρα, 12 Ιουνίου 2017. Ώρα 15:28. Μια ισχυρή σεισμική δόνηση μεγέθους 6,3 Ρίχτερ —με αρχική μέτρηση 6,1— συγκλόνισε τη Λέσβο και πάγωσε ολόκληρο το νησί.
Το Lesvosnews.net μετέδωσε πρώτο την είδηση. Λίγα λεπτά αργότερα, το ενδιαφέρον άρχισε να επικεντρώνεται στη Βρίσα. Εκεί όπου ο σεισμός δεν πέρασε απλώς. Χτύπησε με μανία.
Το πανέμορφο χωριό της νότιας Λέσβου μετατράπηκε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα σε σκηνικό καταστροφής. Σπίτια κατέρρευσαν, δρόμοι γέμισαν χαλάσματα, η σκόνη σκέπασε τα πάντα και οι πρώτες εικόνες που έφταναν από το χωριό ήταν συγκλονιστικές.
Η Βρίσα εκκενώθηκε. Κάτοικοι που είδαν τους τοίχους των σπιτιών τους να πέφτουν δίπλα τους έτρεξαν για να σωθούν. Υπήρξαν τραυματίες. Υπήρξε αγωνία. Υπήρξε σοκ. Και υπήρξε, δυστυχώς, μία νεκρή γυναίκα, η πιο βαριά και αβάσταχτη απώλεια εκείνης της ημέρας.
Εννέα χρόνια μετά, η Βρίσα εξακολουθεί να κουβαλά το αποτύπωμα εκείνου του απογεύματος. Όχι μόνο στα κτίρια. Κυρίως στη ζωή των ανθρώπων της.
Ανοίγει ο δρόμος για την άρση της επικινδυνότητας
Σήμερα, εννέα χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό, φαίνεται πως ανοίγει επιτέλους ο δρόμος για μια κρίσιμη εξέλιξη: την άρση της επικινδυνότητας στη Βρίσα.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στην ΕΡΤ Αιγαίου ο Δήμαρχος Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχης Βέρρος, την επόμενη εβδομάδα πρόκειται να κατατεθεί αίτημα για την άρση της επικινδυνότητας του οικισμού.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που, εφόσον ολοκληρωθεί, μπορεί να βάλει τέλος σε ένα ιδιότυπο καθεστώς ομηρίας που κρατά το χωριό δεμένο από το 2017 μέχρι σήμερα.
Όπως ανέφερε ο δήμαρχος, πλέον απομένουν πέντε σπίτια, για τα οποία έχουν δρομολογηθεί λύσεις, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει η πολυπόθητη διαδικασία.
Ένα χωριό που ζούσε με φρένο τραβηγμένο
Το πρόβλημα της επικινδυνότητας δεν ήταν μια απλή διοικητική εκκρεμότητα. Ήταν ένας κόμπος στον λαιμό της Βρίσας.
Λόγω του καθεστώτος που ισχύει από την ημέρα του σεισμού, η διέλευση στο χωριό ουσιαστικά παρέμενε περιορισμένη, την ώρα που η ίδια η ζωή προσπαθούσε να επιστρέψει. Λειτουργεί σχολείο. Κάτοικοι επισκευάζουν ή ξαναχτίζουν τα σπίτια τους. Ο κόσμος θέλει να γυρίσει.
Όμως, χωρίς άρση της επικινδυνότητας, δεν μπορούσαν να δοθούν άδειες για τη λειτουργία επιχειρήσεων, όπως καφενείο ή μπακάλικο. Δεν μπορούσαν να οργανωθούν εκδηλώσεις. Δεν μπορούσε να αναπνεύσει κανονικά το χωριό.
Γιατί ένα χωριό δεν είναι μόνο πέτρες και κεραμίδια. Είναι το καφενείο του, η πλατεία του, το σχολείο του, οι γιορτές του, οι φωνές των παιδιών, οι άνθρωποι που λένε «επιστρέφω».
«Ώριμες οι συνθήκες», λέει ο πρόεδρος της κοινότητας
Ο πρόεδρος της Κοινότητας Βρίσας Νίκος Λάσκαρης, μιλώντας στην ΕΡΤ Αιγαίου, σημείωσε ότι τους τελευταίους μήνες υπάρχει πρόοδος σε πολλά μέτωπα.
Αναφέρθηκε στην άρση της επικινδυνότητας, στην ανοικοδόμηση του σχολείου, στις ανακοινώσεις για την αποκατάσταση της εκκλησίας της Ζωοδόχου Πηγής, αλλά και στην επόμενη εκκρεμότητα που αφορά την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου.
Τόνισε, ωστόσο, ότι παραμένει πολύ μεγάλη η καθυστέρηση στην απόδοση των χρημάτων προς τους σεισμόπληκτους, για την ανοικοδόμηση ή την ολοκλήρωση των κατοικιών τους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά την αυτοψία που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα από τον δήμαρχο και τους μηχανικούς, διαπιστώθηκε ότι οι συνθήκες είναι πλέον ώριμες για την κατάθεση του αιτήματος άρσης της επικινδυνότητας.
Για τα τελευταία τέσσερα έως πέντε επικινδύνως ετοιμόρροπα σπίτια, μέχρι να κατεδαφιστούν, αναμένεται να απαγορευτεί η διέλευση σε τρία συγκεκριμένα τμήματα του οδικού δικτύου μέσα στο χωριό.
Ο βαρύς απολογισμός του σεισμού
Ο σεισμός της 12ης Ιουνίου 2017 άφησε πίσω του έναν βαρύ απολογισμό.
Πάνω από 300 κτίρια καταστράφηκαν ολοσχερώς και χαρακτηρίστηκαν «κόκκινα». Περισσότερα από 1.000 κτίρια υπέστησαν σοβαρές ζημιές και χαρακτηρίστηκαν «κίτρινα».
Το Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο της Βρίσας καταστράφηκε ολοσχερώς, ενώ περίπου 50 σχολικά κτίρια υπέστησαν ζημιές, από τα οποία οκτώ σοβαρότερες.
Ζημιές καταγράφηκαν και σε περισσότερους από 25 ναούς και ναΐσκους, με σοβαρότερη περίπτωση τον ναό της Ζωοδόχου Πηγής Βρίσας.
Παράλληλα έγιναν αυτοψίες σε περίπου 500 ακόμη κτίρια, στα περισσότερα από τα οποία διαπιστώθηκαν ζημιές, χωρίς όμως να απαγορευτεί η χρήση τους πριν από την επισκευή.
Δηλώθηκαν επίσης ζημιές σε 65 εμπορικές επιχειρήσεις και αγροτικά νοικοκυριά, καθώς και μεγάλος αριθμός καταστροφών σε οικοσκευές κατοικιών που είχαν χαρακτηριστεί «κόκκινες» και «κίτρινες».
Ο κύριος όγκος των ζημιών αφορούσε τη Βρίσα, σε ποσοστό περίπου 80%, ενώ οι υπόλοιπες ζημιές καταγράφηκαν κυρίως σε οικισμούς των δημοτικών ενοτήτων Πλωμαρίου και Πολιχνίτου, πολλοί από τους οποίους είναι παραδοσιακοί.
Η Βρίσα ζητά το αυτονόητο: να ξαναγίνει χωριό
Η άρση της επικινδυνότητας δεν είναι μια τυπική σφραγίδα. Είναι το κλειδί για να ξαναμπεί η ζωή στη Βρίσα από την κανονική πόρτα.
Για να λειτουργήσουν ξανά επιχειρήσεις. Για να μπορούν να γίνουν εκδηλώσεις. Για να μη ζουν οι κάτοικοι με την αίσθηση ότι το χωριό τους είναι ακόμη παγωμένο στο απόγευμα της 12ης Ιουνίου 2017.
Η Βρίσα δεν ζητά προνόμιο. Ζητά το αυτονόητο.
Να τελειώσει η εκκρεμότητα. Να κλείσει, όσο γίνεται, μια πληγή που έμεινε ανοιχτή για εννέα χρόνια. Να περάσει από τη μνήμη της καταστροφής στην πράξη της επιστροφής.
Γιατί ένα χωριό μπορεί να γκρεμιστεί σε λίγα δευτερόλεπτα. Αλλά για να ξανασταθεί όρθιο, χρειάζεται χρόνια, ανθρώπους, υπομονή, πολιτική βούληση και —πάνω απ’ όλα— δικαιοσύνη απέναντι σε όσους έμειναν, περίμεναν και δεν εγκατέλειψαν.
Ακούστε το ηχητικό απόσπασμα από την ΕΡΤ
Ρεπορτάζ: Μυρσίνη Τζινέλλη
