Το χωριό της Λέσβου όπου απέμεινε ένας και μοναδικός κάτοικος
Ραχίδι Λέσβου: Το χωριό που κάποτε έσφυζε από ζωή και σήμερα έχει έναν μόνο κάτοικο
Υπάρχουν χωριά που αδειάζουν αργά, σπίτι το σπίτι. Και υπάρχουν τόποι όπου στο τέλος μένει ένας άνθρωπος να κρατά αναμμένο το τελευταίο φως. Στο Ραχίδι Παλαιοχωρίου, στη νότια Λέσβο, αυτός ο άνθρωπος είναι ο Κλεάνθης Ντιβανής.
Ο μικρός ορεινός οικισμός κοντά στο Πλωμάρι, που κάποτε γέμιζε από οικογένειες, παιδιά, καφενεία, μουσικές και γλέντια, έχει σήμερα έναν μόνιμο κάτοικο.
Το Ραχίδι βρέθηκε την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026 στο επίκεντρο της πανελλαδικής τηλεοπτικής επικαιρότητας, μέσα από ζωντανή σύνδεση και ρεπορτάζ της Δήμητρας Λαχουρή, που παρουσιάστηκε στην ΕΡΤ NEWS και στην εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3.
Από 70–80 σπίτια, σε έναν μόνιμο κάτοικο
Ο Κλεάνθης Ντιβανής ζει στο Ραχίδι εδώ και περίπου 35 χρόνια. Είχε προηγουμένως βρεθεί στο εξωτερικό, όμως επέστρεψε και επέλεξε συνειδητά τη ζωή στο βουνό.
Σήμερα αυτοχαρακτηρίζεται με χιούμορ «πρόεδρος και τα πάντα» του μικρού οικισμού.
Η εικόνα όμως που περιγράφει απέχει δραματικά από εκείνη των προηγούμενων δεκαετιών.Σύμφωνα με τον ίδιο, στο Ραχίδι υπήρχαν κάποτε περίπου 70 με 80 μικρά σπίτια και καλύβες, ενώ λειτουργούσαν δύο καφενεία.Ο οικισμός αποτελούσε για χρόνια το θερινό καταφύγιο πολλών κατοίκων του Παλαιοχωρίου. Ο παλιός αγροτικός δρόμος συνέδεε τα δύο χωριά και η περιοχή έσφυζε από ζωή.Ακόμη και πριν από περίπου μία δεκαετία, όπως θυμάται ο μοναδικός σήμερα μόνιμος κάτοικος, διοργανώνονταν γλέντια με μουσική και ο κόσμος επέστρεφε στο Ραχίδι.
Σήμερα η σιωπή έχει πάρει τη θέση των φωνών.
«Δεν φοβάμαι – εδώ είναι πολύ ωραία»
Παρά την απομόνωση, ο Κλεάνθης Τιβανής δηλώνει ότι δεν φοβάται να ζει μόνος στον οικισμό, ούτε ακόμη και τους δύσκολους μήνες του χειμώνα.
Για τις καθημερινές του ανάγκες μετακινείται στο Πλωμάρι, ενώ σε σημαντικό βαθμό έχει οργανώσει μια αυτάρκη ζωή.Διαθέτει φρούτα και πατάτες, ενώ εκτρέφει ζώα για τις ανάγκες του.Με μία φράση περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τη ζωή του:«Άρχοντας».Μια λέξη που, μέσα στην ερημιά του Ραχιδιού, αποκτά τελείως διαφορετικό περιεχόμενο.
«Όπου κι αν πήγα, μετέφερα μαζί μου τη ζωή του Ραχιδιού»
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν και η παρουσία του Γιάννη Νικολιά, ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Ραχίδι.Η ζωή τον οδήγησε μακριά, από την Αυστραλία έως το Λονδίνο, όμως –όπως είπε– το χωριό παρέμεινε πάντοτε μέσα του.«Όπου έχω πάει, Αυστραλία, Λονδίνο, παντού, μεταφέρω τη ζωή του Ραχιδιού», ανέφερε, μιλώντας για τους ανθρώπους που έζησαν εκεί και για τις αναμνήσεις μιας ολόκληρης εποχής.Η συγκίνησή του ήταν εμφανής όταν μίλησε για εκείνους που του έδωσαν αγάπη στα παιδικά του χρόνια, σημειώνοντας πως θεωρεί χρέος του να κρατά ζωντανή τη μνήμη τους.
«Μας έχουν εγκαταλείψει»
Από το ρεπορτάζ δεν έλειψε όμως και η σκληρή πλευρά της σημερινής πραγματικότητας.
Η πρόεδρος της Κοινότητας Παλαιοχωρίου, η οποία περνούσε ως παιδί τα καλοκαίρια της στο Ραχίδι, περιέγραψε έναν τόπο που έχει μείνει στην άκρη.
Όπως ανέφερε, σήμερα λείπουν ακόμη και βασικές υποδομές πρόσβασης και σήμανσης.«Δεν υπάρχουν αγροτικοί δρόμοι. Δεν υπάρχει μια πινακίδα που να οδηγεί στο Ραχίδι, στο Παλαιοχώρι», σημείωσε.
Και πρόσθεσε:
«Μας έχουν εγκαταλείψει. Δυστυχώς είμαστε το τελευταίο χωριό, η άκρη του Δήμου μας και νιώθουμε μια μεγάλη εγκατάλειψη».
Πίσω από τη νοσταλγία, επομένως, υπάρχει και ένα ξεκάθαρο αίτημα: ο τόπος να μη χαθεί οριστικά από τον χάρτη της καθημερινής ζωής.
Ένας μικρός παράδεισος λίγα χιλιόμετρα από τη θάλασσα
Το Ραχίδι είναι ένας μικρός, γραφικός οικισμός χτισμένος σε λόφο στην ευρύτερη περιοχή του Παλαιοχωρίου και του Πλωμαρίου.
Απέχει περίπου 3 χιλιόμετρα από την παραλία της Μελίντας, ενώ η περιοχή προσφέρει πανοραμική θέα προς τη θάλασσα και το ορεινό ανάγλυφο της νότιας Λέσβου.Μαζί με κοντινούς οικισμούς, όπως η Δρότα και οι Βαλανιές, βρίσκεται σε μια περιοχή που προσφέρεται για πεζοπορικές διαδρομές, εξερεύνηση και επαφή με ένα διαφορετικό, λιγότερο γνωστό πρόσωπο της λεσβιακής υπαίθρου.Και ίσως ακριβώς εκεί βρίσκεται και η μεγάλη αντίφαση του Ραχιδιού: ένας τόπος με φυσική ομορφιά, ιστορία και ανθρώπινες μνήμες, ο οποίος κινδυνεύει να μείνει χωρίς ανθρώπους.
Ένα χωριό, ένας άνθρωπος και μια ολόκληρη ιστορία
Η ιστορία του Ραχιδιού δεν αφορά μόνο ένα μικρό χωριό του Πλωμαρίου.
Είναι μια μικρογραφία ενός μεγαλύτερου προβλήματος που συναντάται σε πολλές γωνιές της νησιωτικής και ορεινής Ελλάδας: της εγκατάλειψης της υπαίθρου, της γήρανσης του πληθυσμού και της σταδιακής εξαφάνισης μικρών οικισμών που κάποτε είχαν πραγματική κοινωνική ζωή.
Στο Ραχίδι, προς το παρόν, υπάρχει ακόμη ένας άνθρωπος.Και όσο εκείνος παραμένει εκεί, το Ραχίδι δεν είναι χωριό-φάντασμα.Είναι ένα χωριό με έναν κάτοικο που αρνείται να το αφήσει να σβήσει.
Το ρεπορτάζ μεταδόθηκε στις 21 Αυγούστου 2026 από την ΕΡΤ NEWS και την εκπομπή «Περίμετρος» της ΕΡΤ3. Ρεπορτάζ: Δήμητρα Λαχουρή. Κάμερα – live streaming: Βασίλης Τινέλλης.
