Η Ελλάδα μικραίνει σιωπηλά, γερνά επικίνδυνα – το Βόρειο Αιγαίο κρατιέται από τη μετανάστευση, η Λέσβος στο κέντρο του δημογραφικού ρίσκου
Μικρή αλλά ουσιαστική μείωση του μόνιμου πληθυσμού της Ελλάδας αποτυπώνεται στα νεότερα δημογραφικά δεδομένα. Την 1η Ιανουαρίου 2025, ο πληθυσμός της χώρας εκτιμάται σε 10.372.335 άτομα – 5.094.094 άνδρες και 5.278.241 γυναίκες – καταγράφοντας πτώση 0,03% σε σχέση με τον αναθεωρημένο πληθυσμό της 1ης Ιανουαρίου 2024, που ανερχόταν σε 10.375.764 κατοίκους.
Η μείωση αυτή μπορεί να φαίνεται οριακή, όμως πίσω από το ποσοστό κρύβεται μια βαθιά δομική μεταβολή: η Ελλάδα συνεχίζει να χάνει πληθυσμό βιολογικά, ενώ συγκρατείται αριθμητικά σχεδόν αποκλειστικά χάρη στις μεταναστευτικές ροές.
Φυσική μείωση: το πραγματικό πρόβλημα δεν κρύβεται πια
Η βασική αιτία της πληθυσμιακής συρρίκνωσης είναι η έντονη φυσική μείωση, η οποία το 2024 ανήλθε σε 57.564 άτομα.
Στο ίδιο διάστημα καταγράφηκαν μόλις 68.309 γεννήσεις, έναντι 125.873 θανάτων.
Το ισοζύγιο αυτό δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών:
οι γεννήσεις δεν καλύπτουν ούτε το μισό των απωλειών,
και η ανανέωση του πληθυσμού έχει πάψει να είναι επαρκής εδώ και χρόνια.
Η ηλικιακή σύνθεση επιβεβαιώνει το πρόβλημα:
- 12,8% του πληθυσμού είναι ηλικίας 0–14 ετών
- 63,5% βρίσκεται στην παραγωγική ηλικία 15–64
23,7% είναι 65 ετών και άνω
Ο δείκτης γήρανσης φθάνει το 185,4, δηλαδή αντιστοιχούν περίπου 185 άτομα άνω των 65 για κάθε 100 παιδιά. Πρόκειται για έναν δείκτη που μετατρέπει το δημογραφικό σε ζήτημα οικονομικής βιωσιμότητας και κοινωνικής αντοχής.
Μετανάστευση: η δύναμη που κρατά το ισοζύγιο όρθιο
Την ίδια στιγμή, η καθαρή μετανάστευση το 2024 εκτιμάται σε +54.135 άτομα, παρουσιάζοντας σαφώς θετικό ισοζύγιο.
Οι 132.149 εισερχόμενοι υπερέβησαν κατά πολύ τους 78.014 εξερχόμενους, αντισταθμίζοντας σε μεγάλο βαθμό τη φυσική μείωση – χωρίς όμως να την ανατρέπουν πλήρως.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2023 η καθαρή μετανάστευση είχε αναθεωρηθεί σε 29.816 άτομα, γεγονός που δείχνει αύξηση της εξάρτησης της χώρας από τις μεταναστευτικές ροές. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται και άτομα που βρίσκονται στην Ελλάδα υπό καθεστώς διεθνούς ή προσωρινής προστασίας.
Το συμπέρασμα είναι σαφές:
χωρίς τη μετανάστευση, η πληθυσμιακή πτώση θα ήταν ήδη απότομη και ορατή.
Περιφερειακή ανισορροπία: η χώρα σε δύο ταχύτητες
Η δημογραφική εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλη τη χώρα. Μεγάλες περιφέρειες, όπως η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία, συνεχίζουν να συγκεντρώνουν πληθυσμό και δραστηριότητες, λειτουργώντας ως “μαγνήτες”.
Αντίθετα, οι νησιωτικές και ακριτικές περιφέρειες διαθέτουν:
- μικρότερα δημογραφικά αποθέματα,
- πιο γερασμένο πληθυσμό,
- και μεγαλύτερη εξάρτηση από εξωτερικές ροές.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκει και το Βόρειο Αιγαίο.
Βόρειο Αιγαίο: πληθυσμιακή αύξηση μέσα στο 2024
Σε αντίθεση με τη γενική εικόνα της χώρας, το Βόρειο Αιγαίο καταγράφει αριθμητική αύξηση πληθυσμού μέσα σε έναν χρόνο.
Ο πληθυσμός της Περιφέρειας:
- το 2024 ανερχόταν σε περίπου 201.000 κατοίκους
- το 2025 ανέρχεται σε 207.927 κατοίκους
Καθαρή αύξηση: +6.920 άτομα, ποσοστό ιδιαίτερα σημαντικό για μικρή νησιωτική Περιφέρεια.
Η αύξηση αυτή, ωστόσο, δεν προέρχεται από δημογραφική αναγέννηση, αλλά από πληθυσμιακές μετακινήσεις.
Η Λέσβος στο επίκεντρο της αύξησης
Η κατανομή της αύξησης στο Βόρειο Αιγαίο δεν είναι ομοιόμορφη. Το μεγαλύτερο μέρος συγκεντρώνεται στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου–Λήμνου.
- Λέσβος – Λήμνος: από 106.411 σε 112.520 κατοίκους (+6.109)
- Χίος: μικρή αύξηση, περίπου +500 άτομα
- Σάμος – Ικαρία: οριακή άνοδος, περίπου +300 άτομα
Πρακτικά, η Λέσβος σηκώνει το κύριο βάρος της πληθυσμιακής ενίσχυσης και εξελίσσεται σε δημογραφικό πυλώνα για ολόκληρη την Περιφέρεια.
Η Ελλάδα συνολικά μικραίνει και γερνά, κρατώντας την ισορροπία μόνο χάρη στη μετανάστευση.
Το Βόρειο Αιγαίο εμφανίζει πληθυσμιακή άνοδο, με τη Λέσβο στον πυρήνα της εξέλιξης. Αυτό είναι σημαντικό – αλλά προσωρινό αν δεν μετατραπεί σε μόνιμη εγκατάσταση, εργασία και κοινωνική συνοχή.
Σημείωση για την συνολική εικόνα πληθυσμού: Η καθαρή μετανάστευση κατά το 2024 (54.135 άτομα) αντιστοιχεί στη διαφορά μεταξύ 132.149 εισερχομένων και 78.014 εξερχομένων μεταναστών. Για το 2023, η καθαρή μετανάστευση έχει αναθεωρηθεί σε 29.816 άτομα (116.591 εισερχόμενοι και 86.775 εξερχόμενοι μετανάστες) Σημειώνεται ότι στα στοιχεία εισερχόμενης μετανάστευσης περιλαμβάνονται και άτομα που βρίσκονταν στη Χώρα μας υπό καθεστώς διεθνούς ή προσωρινής προστασίας.
Ακολουθούν κάρτες και γραφήματα
