Κτηματολόγιο σε Λέσβο, Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο: Το ΤΕΕ ζητά εξηγήσεις για την παράκαμψη της Προανάρτησης
Κτηματολόγιο: Σκληρή παρέμβαση του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου για Λέσβο, Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο – «Γιατί κόπηκε η Προανάρτηση;»
Σοβαρά ερωτήματα για την πορεία της κτηματογράφησης στις Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου θέτει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας – Τμήμα Βορειοανατολικού Αιγαίου, με επιστολή του προς τον Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αρμόδιο για το Κτηματολόγιο, Χρήστο Δερμεντζόπουλο, και το Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου εκφράζει έντονη ανησυχία για την απόφαση να ξεκινήσει στις 25 Μαΐου 2026 η Ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων για Λέσβο, Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο, χωρίς να έχει προηγηθεί το στάδιο της Προανάρτησης. Μια επιλογή που, σύμφωνα με το Επιμελητήριο, εγείρει ζητήματα αξιοπιστίας, διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης των πολιτών και προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας.
Η επιστολή κοινοποιείται στους βουλευτές του Νομού Λέσβου Χαράλαμπο Αθανασίου, Παναγιώτη Παρασκευαΐδη και Μαρία Κομνηνάκα, στον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κώστα Μουτζούρη, στους δημάρχους Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα, Δυτικής Λέσβου Ταξιάρχη Βέρρο, Λήμνου Ελεονώρα Γεώργα και Αγίου Ευστρατίου Κώστα Σινάνη.
Η Προανάρτηση που δεν έγινε
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου υπενθυμίζει ότι με προηγούμενη επιστολή του, στις 14 Μαΐου 2026, είχε ήδη επισημάνει την ανάγκη να τηρηθεί το στάδιο της Προανάρτησης. Πρόκειται για ένα ενδιάμεσο στάδιο ελέγχου, πριν από την επίσημη Ανάρτηση, μέσα από το οποίο πολίτες και επαγγελματίες μπορούν να εντοπίσουν λάθη, αστοχίες, παραλείψεις ή προβλήματα στα κτηματολογικά στοιχεία.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, η Προανάρτηση εφαρμόστηκε σχεδόν στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας και λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός ποιοτικού ελέγχου των δεδομένων πριν αυτά αποκτήσουν επίσημο χαρακτήρα.
Παρά τις επισημάνσεις, το Ελληνικό Κτηματολόγιο προχώρησε στις 25 Μαΐου 2026 απευθείας στην Ανάρτηση των στοιχείων για τις τρεις νησιωτικές Περιφερειακές Ενότητες.
Το ερώτημα που βάζει το ΤΕΕ είναι απλό και βαρύ: γιατί οι πολίτες της Λέσβου, της Λήμνου και του Αγίου Ευστρατίου δεν είχαν την ίδια διαδικαστική προστασία με τους πολίτες άλλων περιοχών της χώρας;
Η αντίφαση με τις απαντήσεις στη Βουλή
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου στο γεγονός ότι η απόφαση για απευθείας Ανάρτηση ελήφθη λίγες μόλις ημέρες μετά τις επίσημες απαντήσεις που δόθηκαν στη Βουλή των Ελλήνων, στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής ερώτησης με αριθμό 4553/17.04.2026.
Η ερώτηση αυτή είχε κατατεθεί με αφορμή τα ευρήματα της Έκθεσης Ελέγχου 5/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αφορούσε την πορεία, τις καθυστερήσεις, τις δυσλειτουργίες και την αξιοπιστία της διαδικασίας κτηματογράφησης στη χώρα.
Στις απαντήσεις που δόθηκαν προς τη Βουλή, όπως σημειώνει το ΤΕΕ, παρουσιάστηκαν ως βασικοί μηχανισμοί διασφάλισης της αξιοπιστίας του έργου το Ολοκληρωμένο Σύστημα Ελέγχου Ποιότητας, οι καθολικοί και δειγματοληπτικοί έλεγχοι των παραδοτέων, καθώς και οι διαδικασίες δημοσιότητας μέσω Προανάρτησης και Ανάρτησης.
Μάλιστα, αναφέρθηκε ότι οι διαδικασίες αυτές επιτρέπουν στους πολίτες να λάβουν γνώση της επεξεργασίας των δηλώσεών τους και να υποβάλουν αιτήσεις επανεξέτασης ή ενστάσεις.
Εδώ βρίσκεται και ο πυρήνας της παρέμβασης του ΤΕΕ: πώς γίνεται ένας μηχανισμός που παρουσιάζεται από το ίδιο το Κτηματολόγιο και το αρμόδιο Υπουργείο ως εργαλείο αξιοπιστίας, ποιότητας και προστασίας της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας, να παραλείπεται ακριβώς στις Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου;
Φόβος για λάθη που θα ταλαιπωρούν πολίτες για δεκαετίες
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου συνδέει την υπόθεση και με τα ευρήματα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το οποίο έχει επισημάνει κινδύνους από την πρόωρη περαίωση διαδικασιών κτηματογράφησης, χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί κρίσιμα στάδια ελέγχου, διορθώσεων και επαλήθευσης στοιχείων.
Κατά το Επιμελητήριο, η παράλειψη της Προανάρτησης δημιουργεί εύλογη ανησυχία ότι η επιτάχυνση της διαδικασίας μπορεί να γίνει σε βάρος της πληρότητας, της αξιοπιστίας και της ασφάλειας των κτηματολογικών εγγραφών.
Η Προανάρτηση, όπως τονίζεται, δεν είναι ένα απλό γραφειοκρατικό βήμα. Είναι το στάδιο που δίνει στους ιδιοκτήτες, στους μηχανικούς, στους δικηγόρους και στους συμβολαιογράφους τη δυνατότητα να ελέγξουν εγκαίρως τα στοιχεία και να προλάβουν σφάλματα πριν αυτά περάσουν σε πιο επίσημη φάση.
Το ΤΕΕ σημειώνει ότι μέσω της Προανάρτησης θα δινόταν πρόσθετο χρονικό διάστημα περίπου 45 ημερών για έλεγχο και διορθώσεις. Χρόνος κρίσιμος, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές, όπου υπάρχουν σύνθετα ιδιοκτησιακά δεδομένα, παλαιοί τίτλοι, κληρονομικά ζητήματα, αγροτεμάχια, ασάφειες ορίων και πρακτικές δυσκολίες στην τεκμηρίωση της ακίνητης περιουσίας.
Η παράλειψη αυτού του σταδίου, σύμφωνα με το ΤΕΕ, αυξάνει τον κίνδυνο να παγιωθούν λάθη που μπορεί στη συνέχεια να οδηγήσουν σε πολύχρονες διοικητικές, τεχνικές και δικαστικές εμπλοκές.
Ζήτημα ίσης μεταχείρισης για τους νησιώτες
Στην επιστολή τίθεται και ζήτημα ίσης μεταχείρισης των πολιτών. Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου επισημαίνει ότι οι πολίτες της Λέσβου, της Λήμνου και του Αγίου Ευστρατίου δικαιούνται το ίδιο επίπεδο προστασίας με τους πολίτες των περιοχών όπου εφαρμόστηκε κανονικά η Προανάρτηση.
Με άλλα λόγια, δεν μπορεί —όπως υποστηρίζει το Επιμελητήριο— τυχόν καθυστερήσεις, δυσλειτουργίες ή προβλήματα προγραμματισμού του έργου να οδηγούν σε περικοπή ουσιωδών σταδίων της διαδικασίας εις βάρος των κατοίκων και των επαγγελματιών των νησιών.
Το θέμα δεν είναι τυπικό. Είναι βαθιά ουσιαστικό. Αφορά την ασφάλεια της ιδιοκτησίας, την αξιοπιστία των συναλλαγών, την προστασία της δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας και τελικά την εμπιστοσύνη των πολιτών προς το ίδιο το Κτηματολόγιο.
Το προηγούμενο της Μυτιλήνης
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου επικαλείται και την εμπειρία της Μυτιλήνης, όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο εδώ και περίπου είκοσι χρόνια.
Παρά τη μακρά αυτή περίοδο και παρά την παρέλευση έντεκα ετών από τη δημοσίευση του ΦΕΚ ΑΑΠ 86/2015 για τον επαναπροσδιορισμό των κτηματολογικών εγγραφών, σύμφωνα με το ΤΕΕ εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρά προβλήματα, ανακρίβειες και αποκλίσεις σε μεγάλο μέρος των γεωτεμαχίων.
Πολίτες, μηχανικοί, συμβολαιογράφοι, δικηγόροι και δημόσιες υπηρεσίες βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις συνέπειες αυτών των λαθών. Λάθη που επηρεάζουν μεταβιβάσεις, αξιοποίηση περιουσιών, συμβόλαια, διοικητικές πράξεις και συνολικά την ασφάλεια δικαίου.
Το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου υπενθυμίζει ότι από το 2021 έχει επανειλημμένα θέσει το θέμα της επανακτηματογράφησης του λειτουργούντος Κτηματολογίου Μυτιλήνης, θεωρώντας την ως τη μοναδική οριστική και βιώσιμη λύση για την αντιμετώπιση των εκτεταμένων ανακριβειών που έχουν συσσωρευτεί.
Ακριβώς για αυτό, όπως σημειώνει, υπάρχει ο φόβος ότι μια βιαστική ολοκλήρωση της διαδικασίας σε Λέσβο, Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο, χωρίς Προανάρτηση, μπορεί να δημιουργήσει μια νέα γενιά σφαλμάτων. Και αυτά τα σφάλματα δεν θα φανούν μόνο σήμερα. Μπορεί να τα πληρώνουν πολίτες και επαγγελματίες για τις επόμενες δεκαετίες.
Ερωτήματα για τα παραδοτέα της μελέτης
Στην παρέμβασή του, το ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου αναφέρεται και σε πληροφορίες που έχουν περιέλθει σε γνώση του, σύμφωνα με τις οποίες κατά τη διαδικασία ελέγχου των παραδοτέων της κτηματογράφησης διατυπώθηκαν από το Ελληνικό Κτηματολόγιο παρατηρήσεις και ζητήματα συμμόρφωσης ως προς την ποιότητα και την πληρότητα των παραδοτέων της μελέτης.
Το Επιμελητήριο ζητά να διευκρινιστεί, εφόσον οι πληροφορίες αυτές ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, με ποια διαδικασία και με ποιες εγκριτικές αποφάσεις κρίθηκε ότι τα στοιχεία ήταν επαρκώς ώριμα ώστε να τεθούν σε Ανάρτηση.
Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο πιεστικό, καθώς η Ανάρτηση έγινε χωρίς να προηγηθεί η Πρόανάρτηση, δηλαδή χωρίς την πρόσθετη ασφαλιστική δικλείδα που θα μπορούσε να εντοπίσει εγκαίρως προβλήματα.
Το ΤΕΕ ζητά να γνωστοποιηθούν οι εγκριτικές αποφάσεις, τα πρακτικά παραλαβής και κάθε σχετικό έγγραφο των αρμοδίων οργάνων που πιστοποιεί ότι τα αναρτηθέντα στοιχεία συμμορφώνονται πλήρως με τις τεχνικές προδιαγραφές, τους κανονισμούς και τις τεχνικές οδηγίες του έργου.
Τα αιτήματα του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου
Το Τεχνικό Επιμελητήριο ζητά από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και το Ελληνικό Κτηματολόγιο συγκεκριμένες απαντήσεις και ενέργειες.
Πρώτον, ζητά να γνωστοποιηθούν οι εγκριτικές αποφάσεις, τα πρακτικά παραλαβής και κάθε έγγραφο που πιστοποιεί την πληρότητα, την ποιότητα και τη συμμόρφωση των στοιχείων που αναρτήθηκαν.
Δεύτερον, ζητά σαφείς και τεκμηριωμένες εξηγήσεις για την παράλειψη της Προανάρτησης στις Περιφερειακές Ενότητες Λέσβου, Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου.
Τρίτον, ζητά διευκρινίσεις για την πορεία ελέγχου, αξιολόγησης και παραλαβής των παραδοτέων της μελέτης πριν από την έναρξη της Ανάρτησης.
Τέταρτον, ζητά να εξεταστεί άμεσα η δυνατότητα λήψης πρόσθετων μέτρων, ώστε πολίτες και επαγγελματίες να έχουν ουσιαστικό χρόνο ελέγχου και διόρθωσης των κτηματολογικών στοιχείων.
Πέμπτον, ζητά να διασφαλιστεί ότι δεν θα επαναληφθούν τα σοβαρά προβλήματα που έχουν καταγραφεί στο λειτουργούν Κτηματολόγιο Μυτιλήνης.
Έκτον, ζητά να ξεκινήσει ουσιαστικός διάλογος για την οριστική αντιμετώπιση των χρόνιων προβλημάτων του Κτηματολογίου στη Λέσβο, με ειδική αναφορά στην πρόταση του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου για επανακτηματογράφηση του λειτουργούντος Κτηματολογίου Μυτιλήνης.
Έβδομον, ζητά την παρουσία εκπροσώπων του Ελληνικού Κτηματολογίου στη Μυτιλήνη, ώστε να δοθούν εξηγήσεις για τις αποφάσεις και τις διαδικασίες που οδήγησαν στην παράλειψη της Προανάρτησης και να παρουσιαστούν τα μέτρα που λαμβάνονται για την αξιοπιστία και τη διαφάνεια του έργου.
«Θα παρακολουθούμε στενά το θέμα»
Κλείνοντας την επιστολή, ο πρόεδρος του ΤΕΕ ΒΑ Αιγαίου, Ευστράτιος Μανωλακέλλης, ξεκαθαρίζει ότι το Τμήμα θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την υπόθεση και να παρεμβαίνει θεσμικά.
Όπως υπογραμμίζεται, γνώμονας του ΤΕΕ είναι η προστασία της ιδιωτικής περιουσίας, η ασφάλεια δικαίου και το δημόσιο συμφέρον.
Η υπόθεση πλέον περνά σε καθαρά πολιτικό και θεσμικό επίπεδο. Το ερώτημα δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία του Κτηματολογίου. Αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών απέναντι σε ένα έργο που αγγίζει την καρδιά της περιουσίας τους.
Και στη Λέσβο, όπου τα λάθη του παρελθόντος στο Κτηματολόγιο δεν είναι θεωρία αλλά καθημερινή ταλαιπωρία, το αίτημα για εξηγήσεις δεν είναι υπερβολή. Είναι το ελάχιστο.
