Παναγιώτης Μαυραπίδης: Ποιος ήταν ο κτηνοτρόφος που έφυγε ξαφνικά – Η άγνωστη σχέση του με εμβληματική μορφή της Λέσβου
Η είδηση του ξαφνικού θανάτου του κτηνοτρόφου Παναγιώτη Μαυραπίδη βύθισε στο πένθος τη Συκαμιά και προκάλεσε συγκίνηση σε ολόκληρη τη Λέσβο. Πίσω όμως από το όνομά του υπάρχει μια οικογενειακή ιστορία βαθιά δεμένη με τον τόπο και με μια εικόνα που πριν από έντεκα χρόνια ταξίδεψε σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο Παναγιώτης Μαυραπίδης ήταν γιος της Ευστρατίας Μαυραπίδου, της γυναίκας που οι περισσότεροι έμαθαν ως μία από τις περίφημες «τρεις γιαγιάδες της Συκαμιάς», σύμβολα ανθρωπιάς και αλληλεγγύης στα δύσκολα χρόνια της προσφυγικής κρίσης. Την οικογενειακή σχέση επιβεβαιώνουν και τα νεότερα τοπικά δημοσιεύματα για τον θάνατο του 73χρονου.
Ο γιος μιας γυναίκας που έγινε σύμβολο χωρίς να το επιδιώξει
Το καλοκαίρι του 2015, όταν χιλιάδες πρόσφυγες έφθαναν καθημερινά στις ακτές της βόρειας Λέσβου, η Ευστρατία Μαυραπίδου μαζί με τη Μαρίτσα Μαυραπίδου και την Αιμιλία – Μηλίτσα Καμβύση βρέθηκαν δίπλα σε μια νεαρή πρόσφυγα από τη Συρία και στο μωρό της.
Μια φωτογραφία του φωτορεπόρτερ Λευτέρη Παρτσάλη, με τις ηλικιωμένες γυναίκες να φροντίζουν το βρέφος στη Σκάλα Συκαμιάς, έκανε τον γύρο του κόσμου. Η εικόνα και συνολικά η στάση των κατοίκων της Λέσβου συνέβαλαν ώστε να υπάρξει πρόταση για Νόμπελ Ειρήνης το 2016.
Η Ευστρατία, η «Στρατούλα» όπως την αποκαλούσαν οι δικοί της άνθρωποι, δεν αντιμετώπισε ποτέ εκείνη την πράξη ως κάτι ηρωικό. Σύμφωνα με μαρτυρία του γιου της Γιώργου στην ΕΡΤ, είχε και η ίδια βιώσει την προσφυγιά από τη Μικρά Ασία και η διάθεσή της να βοηθά ανθρώπους που βρίσκονταν σε ανάγκη δεν ξεκίνησε το 2015. Η ίδια πηγή καταγράφει ακόμη ένα περιστατικό κατά το οποίο είχε κατέβει δεμένη μέσα σε πηγάδι για να βοηθήσει στη διάσωση ενός παιδιού.
Η Ευστρατία Μαυραπίδου πέθανε τον Φεβρουάριο του 2022 σε ηλικία 96 ετών, αφήνοντας πίσω της τρία παιδιά, εννέα εγγόνια και οκτώ δισέγγονα.
Ο Παναγιώτης ήταν ένα από τα παιδιά αυτής της οικογένειας. Ένας άνθρωπος όμως που δεν έζησε κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας. Η δική του ζωή ήταν δεμένη με την κτηνοτροφία, τη γη και τη Συκαμιά.
Το κοπάδι που χάθηκε από τον αφθώδη
Τις τελευταίες εβδομάδες η ζωή του Παναγιώτη είχε ανατραπεί από την επιδημία του αφθώδους πυρετού, που έχει προκαλέσει τεράστιο πλήγμα στην κτηνοτροφία της Λέσβου.
Το κοπάδι του είχε βρεθεί θετικό στον ιό και, στο πλαίσιο των προβλεπόμενων υγειονομικών μέτρων, τα ζώα οδηγήθηκαν σε υποχρεωτική θανάτωση. Αντίστοιχο πλήγμα υπέστη και εκμετάλλευση συγγενικού του προσώπου. Τοπικό ρεπορτάζ αναφέρει ότι τα κοπάδια του Παναγιώτη Μαυραπίδη και του αδελφού του θανατώθηκαν στο πλαίσιο των μέτρων για τον αφθώδη.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του το Lesvosnews.net, επρόκειτο για τις δύο εκτροφές της συγκεκριμένης περιοχής στις οποίες είχε εντοπιστεί ενεργός ιός. Σε προηγούμενο ρεπορτάζ του Lesvosnews.net είχε καταγραφεί η παρουσία ενεργού ιού στη Συκαμιά και η ανησυχία που αυτή προκαλούσε για την εξέλιξη της νόσου.
Από τότε και μέχρι τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, δεν έχει αναφερθεί νέα αντίστοιχη εστία στην περιοχή της Συκαμιάς.
Για έναν κτηνοτρόφο, όμως, η θανάτωση ενός ολόκληρου κοπαδιού δεν είναι ένας αριθμός σε έναν πίνακα αποζημιώσεων. Είναι η εξαφάνιση μέσα σε λίγες ώρες μιας δουλειάς χρόνων. Ζώων που γεννήθηκαν στην εκμετάλλευση, μεγάλωσαν εκεί και αποτελούν το παραγωγικό κεφάλαιο αλλά και το επίκεντρο μιας ολόκληρης καθημερινότητας.
Ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα, ανακοινώνοντας τον θάνατό του χωρίς αρχικά να δημοσιοποιήσει το όνομα, σημείωσε ότι το κοπάδι αποτελούσε τη ζωή, τον κόπο και την καθημερινότητά του και ανέφερε ότι ο άνθρωπος είχε δυσκολευτεί έντονα να διαχειριστεί την απώλεια των ζώων.
Η τελευταία ημέρα
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο Παναγιώτης Μαυραπίδης συνέχιζε να πηγαίνει στην κτηνοτροφική του εκμετάλλευση, ακόμη και μετά τη θανάτωση των ζώων.
Εκεί αισθάνθηκε ξαφνικά αδιαθεσία και ζήτησε βοήθεια από γείτονα κτηνοτρόφο. Η κατάσταση εξελίχθηκε πολύ γρήγορα και, πριν καταστεί δυνατό να υπάρξει ιατρική βοήθεια, άφησε την τελευταία του πνοή.
Οι πρώτες πληροφορίες κάνουν λόγο για πιθανό καρδιακό επεισόδιο ή ανακοπή, ωστόσο αυτό δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως οριστική αιτία θανάτου χωρίς επίσημη ιατρική διαπίστωση.
Αντίστοιχα, το γεγονός ότι είχε προηγηθεί η θανάτωση του κοπαδιού και ότι ο ίδιος, σύμφωνα με ανθρώπους του περιβάλλοντός του, είχε επιβαρυνθεί ψυχολογικά, δεν αρκεί από μόνο του για να τεκμηριώσει ιατρική αιτιώδη σχέση με τον θάνατό του. Αυτό που είναι αδιαμφισβήτητο είναι η χρονική αλληλουχία των γεγονότων και το βαρύ πλήγμα που είχε προηγηθεί.
Μετά τη θανάτωση των ζώων όπως αναφέρει κάτοικος της περιοχής βρισκόταν σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη ψυχολογική κατάσταση και ότι εξακολουθούσε να επισκέπτεται καθημερινά το κτήμα του.
Από τη φωτογραφία της ανθρωπιάς, στη σκληρή πραγματικότητα της κτηνοτροφίας
Υπάρχει κάτι βαθιά λεσβιακό σε αυτή την οικογενειακή ιστορία.
Η μητέρα του Παναγιώτη Μαυραπίδη έγινε γνωστή σε ολόκληρο τον κόσμο επειδή, πάνω σε ένα παγκάκι της Σκάλας Συκαμιάς, άνοιξε την αγκαλιά της σε ένα ξένο παιδί που μόλις είχε φτάσει από τη θάλασσα. Δεν ζήτησε αντάλλαγμα, δεν αναζήτησε κάμερες και δεν γνώριζε ότι εκείνη η στιγμή θα ταξίδευε από τη Λέσβο μέχρι τις μεγαλύτερες εφημερίδες του κόσμου.
Ο γιος της έζησε μια εντελώς διαφορετική ζωή. Χωρίς διεθνή φώτα και φωτογραφικούς φακούς. Ανάμεσα στα ζώα του, στη γη και στις δυσκολίες της κτηνοτροφίας.
Και το τέλος του έρχεται σε μια από τις σκληρότερες περιόδους που έχει γνωρίσει ο κτηνοτροφικός κόσμος της Λέσβου.
Η ιστορία του Παναγιώτη Μαυραπίδη δεν χρειάζεται υπερβολές για να συγκλονίσει. Αρκούν τα πραγματικά γεγονότα.
Ένας άνθρωπος της παραγωγής. Ένα κοπάδι που χάθηκε μέσα στην επιδημία. Μια οικογένεια που είχε ήδη περάσει στη συλλογική μνήμη της Λέσβου μέσα από μια πράξη ανιδιοτελούς ανθρωπιάς.
Και τώρα η Συκαμιά αποχαιρετά τον γιο της Ευστρατίας.
Τον άνθρωπο που μπορεί να μην έγινε ποτέ παγκόσμια φωτογραφία όπως η μητέρα του, αλλά έζησε όπως έζησαν γενιές ανθρώπων αυτού του τόπου: δουλεύοντας τη γη και μεγαλώνοντας τα ζώα του μέχρι την τελευταία περίοδο της ζωής του.
Η κηδεία του Παναγιώτη Μαυραπίδη θα γίνει κατα πάσα πιθανότητα την Τρίτη στη Συκαμιά.
