Λόγω του πολέμου: Οι φλόγες των κρίσεων πλήττουν την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια
Συμπληρώθηκε ο πρώτος μήνας από την έναρξη της επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, πυροδοτώντας μια σειρά από κρίσεις που επηρεάζουν άμεσα τον πλανήτη.
Σύμφωνα με το Reuters, ο πόλεμος στο Ιράν ενδέχεται να αναγκάσει καταναλωτές και επιχειρήσεις παγκοσμίως να αντιμετωπίσουν υψηλές τιμές καυσίμων για εβδομάδες ή και μήνες, ακόμη και αν η σύγκρουση τερματιστεί σύντομα. Οι προμηθευτές αναμένεται να δυσκολευτούν στη διαχείριση των κατεστραμμένων υποδομών, ενώ οι υλικοτεχνικές διακοπές και οι αυξημένοι κίνδυνοι στη ναυτιλία επιδεινώνουν την κατάσταση.
Αυτή η πρόβλεψη αποτελεί ευρύτερη απειλή για την παγκόσμια οικονομία, ενώ ταυτόχρονα συνιστά πολιτική αδυναμία για τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, καθώς οι ψηφοφόροι επηρεάζονται άμεσα από το κόστος της ενέργειας.
Αναταραχή στις ενεργειακές αγορές
Με το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιράν ανακοίνωσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ένα ιστορικό προηγούμενο που θα μπορούσε να διακόψει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η κίνηση αυτή απειλεί την παγκόσμια οικονομία με ύφεση, καθώς οι τιμές ωθούνται σε επίπεδα ρεκόρ.
Η εφημερίδα Financial Times έκανε λόγο για ένα «σοκ εμπορευμάτων», επισημαίνοντας ότι τα Στενά δεν είναι μόνο δίαυλος ενέργειας, αλλά και ζωτική αρτηρία για χημικά, μέταλλα και λιπάσματα. Η διακοπή αυτή επηρεάζει τομείς από την τεχνητή νοημοσύνη και τους ημιαγωγούς μέχρι την παραγωγή τροφίμων. Ενδεικτικά αναφέρεται το ήλιο, με το Κατάρ να προμηθεύει το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής· οι εξαγωγές του έχουν σταματήσει, ενώ οι υποδομές στο πεδίο «Ras Laffan» έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές από τα ιρανικά αντίποινα.
Η ναυσιπλοΐα σε κίνδυνο
Την Παρασκευή, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσαν ότι εμπόδισαν τη διέλευση τριών πλοίων, επιβεβαιώνοντας ότι τα Στενά παραμένουν κλειστά για κινήσεις που σχετίζονται με τον «εχθρό». Οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία έχουν οδηγήσει σε σχεδόν πλήρη παύση της διέλευσης δεξαμενόπλοιων, αναγκάζοντας τους παραγωγούς να μειώσουν την παραγωγή τους λόγω έλλειψης προορισμών.
Οι επιπτώσεις έφτασαν και στις αναδυόμενες αγορές. Η Goldman Sachs μείωσε τις προβλέψεις της για την αύξηση των κερδών του δείκτη MSCI Emerging Markets για το 2026 κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, στο 23%.
Κλιμάκωση από τους Χούθι
Το βράδυ του Σαββάτου, οι υποστηριζόμενοι από την Τεχεράνη Χούθι ανακοίνωσαν δεύτερη επίθεση κατά του Ισραήλ μέσα σε μία ημέρα, χρησιμοποιώντας drones και πυραύλους κρουζ. Ως βασικό μέλος του «Άξονα της Αντίστασης», οι Χούθι έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στην Ερυθρά Θάλασσα, έχοντας επιτεθεί σε 228 πλοία τα τελευταία δύο χρόνια, βυθίζοντας τέσσερα εξ αυτών.
Η πηγή του χάους
Παρατηρητές τονίζουν ότι το ιρανικό καθεστώς αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δήλωσε στην πλατφόρμα "X" ότι συνεχίζει να λαμβάνει αποφασιστικά μέτρα για την εξουδετέρωση της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν.
Ο πρώην διοικητής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Τζέιμς Τζόουνς, χαρακτήρισε την Τεχεράνη «ωρολογιακή βόμβα» λόγω του αυταρχισμού και της οικονομικής δυσπραγίας, ενώ το δίκτυο "Free Iran" επισήμανε ότι οι δικτατορίες συχνά ξεκινούν πολέμους που σπάνια μπορούν να τερματίσουν.
