Ο Ντ. Τραμπ ανακοίνωσε ότι ο Αλί Χαμενεΐ είναι νεκρός - Το επιβεβαίωσαν και τα Ιρανικά μέσα ενημέρωσης

update Χιλιάδες άνθρωποι συνέρρευσαν σήμερα στην πλατεία Ενγκελάμπ, στο κέντρο της Τεχεράνης, μετά την ανακοίνωση του θανάτου του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με δημοσιογράφους του AFP.

Οι περισσότεροι ντυμένοι στα μαύρα, κάποιοι κλαίγοντας και κρατώντας πορτρέτα του αγιατολάχ που κατέχει από το 1989 το υψηλότερο αξίωμα στο Ιράν, φώναζαν "Θάνατος στην Αμερική!", "Θάνατος στο Ισραήλ!" ανάμεσα σε σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο θάνατος του 86χρονου Χαμενεΐ από τα πλήγματα που εξαπέλυσαν χθες Σάββατο Ισραήλ και ΗΠΑ επιβεβαιώθηκε σήμερα από την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Δείτε το βίντεο με την Ιρανική τηλεόραση να ανακοινώνει τον θάνατο:

«Ο Ηγέτης και Ιμάμης των Μουσουλμάνων, η Αυτού Εξοχότης Αγιατολάχ Σεγιέντ Αλί Χοσεϊνί Χαμενεΐ, στον δρόμο για τη διαφύλαξη της ανύψωσης του ιερού προσκυνήματος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, ήπιε το γλυκό και αγνό ποτήρι του μαρτυρίου και ενώθηκε με το Ύψιστο Ουράνιο Βασίλειο»

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, "είναι νεκρός" μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, παρότι δεν υπάρχει επί του παρόντος καμία επιβεβαίωση από το Ιράν.

"Ο Χαμενεΐ, ένα από τα πιο διαβολικά πρόσωπα στην Ιστορία, είναι νεκρός", έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στην πλατφόρμα του Truth Social.

Οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν θα συνεχιστούν "χωρίς διακοπή καθ'όλη τη διάρκεια της εβδομάδας ή επίσης για όσο χρειαστεί για να επιτύχουμε τον στόχο μας για ΕΙΡΗΝΗ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΚΑΙ, ΠΡΑΓΜΑΤΙ, ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ", δήλωσε επίσης ο Τραμπ.

Ιρανικά κρατικά και ημιεπίσημα μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν τα ξημερώματα της Κυριακής (1/3) ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολά Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια πλήγματος στην Τεχεράνη. Λίγο αργότερα την είδηση του θανάτου του επιβεβαίωσε και η ιρανική κυβέρνηση, η οποία κήρυξε 40 ημέρες δημόσιου πένθους και 7 ημέρες αργίας.

Το πρακτορείο Fars News Agency μετέδωσε ότι ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε στο γραφείο του, ενώ «εκτελούσε τα καθήκοντά του», τα ξημερώματα του Σαββάτου.

Το ημιεπίσημο Tasnim News Agency, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, επιβεβαίωσε επίσης τον θάνατό του.

Η κρατική τηλεόραση IRIB είχε μεταδώσει νωρίτερα ότι «ο Ανώτατος Ηγέτης έφτασε στο μαρτύριο», χωρίς να δώσει λεπτομέρειες για τις συνθήκες.
 

Αν ο Ρουχολάχ Χομεϊνί ήταν ο πατέρας της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979, ο Αλί Χαμενεΐ ήταν ο άνθρωπος που τη μετέτρεψε σε ένα ακλόνητο, πλην αμφιλεγόμενο, κρατικό οικοδόμημα.

Η διαδρομή προς την κορυφή

Γεννημένος το 1939 στην ιερή πόλη Μασχάντ, ο Χαμενεΐ υπήρξε από νωρίς μαθητής του Χομεϊνί και ενεργό στέλεχος της αντίστασης κατά του Σάχη. Μετά την Επανάσταση υπηρέτησε ως πρόεδρος του Ιράν κατά τη διάρκεια του αιματηρού πολέμου με το Ιράκ (1980-1988), εμπειρία που σφυρηλάτησε τη βαθιά του καχυποψία προς τη Δύση και την ανάγκη για περιφερειακή υπεροχή.

Το αξίωμα του Ανώτατου Ηγέτη που ανέλαβε ο Χαμενεΐ θεσπίστηκε στο Σύνταγμα του Ιράν μετά την επανάσταση του 1979, δίνοντας στον ανώτατο κληρικό πλήρη έλεγχο πάνω στον πρόεδρο και το κοινοβούλιο, με τον ηγέτη να εκλέγεται από τη Συνέλευση των Ειδικών, ένα σώμα 88 ανώτερων κληρικών φίλα προσκείμενων στον Χαμενεΐ.

​

Ιούλιος 1999. Γυναίκες φωνάζουν συνθήματα υπέρ του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, μετά την προσευχή της Παρασκευής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης

Ο «άξονας της αντίστασης»

Ο Χαμενεΐ ήταν κεντρικός διαμορφωτής της στρατηγικής που επέκτεινε την ιρανική επιρροή στη Μέση Ανατολή. Αντί για έναν συμβατικό στρατό, επένδυσε σε ένα δίκτυο πληρεξουσίων (proxies) -τη Χεζμπολάχ και τους Χούθι- δημιουργώντας μια «ασπίδα» προστασίας χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σύνορα της Τεχεράνης.

Για τον ίδιο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ήταν οι υπαρξιακοί αντίπαλοι που έπρεπε να κρατηθούν σε απόσταση.

Ο Ανώτατος Ηγέτης των αντιθέσεων

Για τους υποστηρικτές του ήταν ο «Βαλί-γε Φακίχ» (εκπρόσωπος του Θεού στη γη), ένας ασκητικός ηγέτης που κράτησε το Ιράν όρθιο εν μέσω σκληρών κυρώσεων.

Για τους επικριτές του, ήταν ο αυταρχικός ηγέτης που κατέστειλε με βία κάθε φωνή διαμαρτυρίας, από το Πράσινο Κίνημα το 2009 έως τις διαδηλώσεις για τη Μαχσά Αμινί το 2022.

Διατήρησε τη συντηρητική γραμμή του Χομεϊνί, καταπνίγοντας προεδρικές φιλοδοξίες για πιο ανοιχτές πολιτικές και περιορίζοντας τους μεταρρυθμιστές.

Στην εξωτερική πολιτική, παρά την Πυρηνική Συμφωνία του 2015, δεν σταμάτησε ποτέ να προωθεί την «Οικονομία της Αντίστασης», προετοιμάζοντας τη χώρα για μια μακροχρόνια αντιπαράθεση με τη Δύση.

Από τη «Μαχσά Αμινί» στην οικονομική εξέγερση του 2025
 

Τα τελευταία χρόνια της ηγεμονίας του Χαμενεΐ σημαδεύτηκαν από μια πρωτοφανή και κλιμακούμενη εσωτερική αμφισβήτηση, που έδειξε ότι το καθεστώς έχασε την επαφή του με τη βάση.

Η σπίθα άναψε τον Σεπτέμβριο του 2022 με τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί, η οποία εξέπνευσε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες ενώ βρισκόταν υπό κράτηση από την «Αστυνομία Ηθών» της Τεχεράνης, με την κατηγορία ότι δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της.

Αποτέλεσμα ήταν η πρώτη μετωπική σύγκρουση της νέας γενιάς με το συντηρητικό όραμα του Ανώτατου Ηγέτη. Ήταν μια πολιτισμική επανάσταση που ο Χαμενεΐ προσπάθησε να πνίξει στο αίμα, αποδίδοντάς την σε «δάκτυλο των ξένων».

Στα τέλη του 2025 αλλά και αρχές του 2026 η Τεχεράνη και άλλες μεγάλες πόλεις συγκλονίστηκαν από νέες, ακόμα πιο βίαιες διαδηλώσεις. Αυτή τη φορά, η αιτία ήταν η οικονομική εξαθλίωση και η ραγδαία υποτίμηση του ριάλ. Ο λαός βγήκε στους δρόμους φωνάζοντας συνθήματα κατά των υπέρογκων δαπανών για τους πολέμους στη Μέση Ανατολή («Ούτε για τη Γάζα, ούτε για τον Λίβανο, η ζωή μου είναι για το Ιράν»).

Η σκληρή στάση του Χαμενεΐ και σε αυτές τις διαδηλώσεις, με μαζικές συλλήψεις και περιορισμούς στο διαδίκτυο, δημιούργησε ένα χάσμα μη αναστρέψιμο. Για τη γενιά του TikTok και της οικονομικής κρίσης, ο Χαμενεΐ δεν ήταν πλέον ο πνευματικός πατέρας, αλλά το σύμβολο ενός αναχρονιστικού αυταρχισμού που θυσιάζει το μέλλον της χώρας για γεωπολιτικές φαντασιώσεις.

Συγκρούσεις με Ισραήλ και ΗΠΑ

Το Ισραήλ θεωρούσε τον Χαμενεΐ βασική πηγή αστάθειας στην περιοχή λόγω της υποστήριξης του σε πληρεξούσιους. Κατά τον 12ήμερο αεροπορικό πόλεμο του Ιουνίου 2025, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατς απείλησε να τον εξοντώσει, λέγοντας ότι «ο Ανώτατος Ηγέτης δεν μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει». Οι ισραηλινές επιθέσεις εκείνες, έπληξαν υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις, σκότωσαν ανώτερους διοικητές και επιστήμονες και κατέστρεψαν μεγάλο μέρος της στρατιωτικής ηγεσίας.

Η «κληρονομιά»

Το τέλος του Χαμενεΐ βρίσκει το Ιράν στρατιωτικά στοχοποιημένο και εσωτερικά διχασμένο. Ο θάνατός του αποτελεί ένα συντριπτικό πλήγμα σε μια χώρα ήδη εξουθενωμένη από πόλεμο και οικονομική κρίση.

Το Ιράν δεν χάνει απλώς έναν Ανώτατο Ηγέτη. Χάνει τον θεσμικό άξονα ισορροπίας που συνέδεε το ιερατικό κατεστημένο, τους Φρουρούς της Επανάστασης και το οικονομικό σύστημα εξουσίας.