Λέσβος: «Μαραθώνιος» 7 εγκαινίων σε δύο ημέρες – Εννέα έργα Πολιτισμού παραδίδει η Λίνα Μενδώνη
Ένα από τα πυκνότερα προγράμματα εγκαινίων πολιτιστικών έργων που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ στη Λέσβο ξεδιπλώνεται την Κυριακή 12 και τη Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επισκέπτεται το νησί, προκειμένου να παραδώσει συνολικά εννέα ολοκληρωμένα έργα μέσα από επτά τελετές εγκαινίων και απόδοσης, σε Αμπελικό, Μυτιλήνη, Πέτρα και Μόλυβο.
Μουσεία, κάστρα, ιστορικοί ναοί, οθωμανικά μνημεία και μεγάλα έργα προστασίας βραχωδών πρανών συνθέτουν ένα διήμερο που αλλάζει τον πολιτιστικό χάρτη του νησιού. Η επίσκεψη έρχεται τέσσερα χρόνια μετά τις αυτοψίες και τις εξαγγελίες της υπουργού στη Λέσβο, όταν αρκετές από τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις είχαν ενταχθεί στον προγραμματισμό του Υπουργείου Πολιτισμού.
Από τον Αμπελικό στον Άγιο Θεράποντα
Η πρώτη στάση θα γίνει την Κυριακή 12 Ιουλίου, στις 12:30, στον Αμπελικό, όπου θα εγκαινιαστούν δύο έργα:
- Ο «Εκσυγχρονισμός του Μουσείου Ρητίνης Αμπελικού»
- Η «Αποκατάσταση του μεσαιωνικού πύργου Αμπελικού»
Το Μουσείο Ρητίνης διασώζει και παρουσιάζει μια ιδιαίτερη πτυχή της παραγωγικής ιστορίας του χωριού και της ορεινής Λέσβου. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, ενώ η αναβάθμισή του συνδέεται με την προσπάθεια να αποκτήσει ο Αμπελικός έναν οργανωμένο πολιτιστικό και επισκέψιμο πυρήνα.
Στις 18:00 της ίδιας ημέρας, η υπουργός Πολιτισμού θα βρεθεί στον Άγιο Θεράποντα της Μυτιλήνης για την επίσημη απόδοση του έργου αποκατάστασης του εμβληματικού ναού.
Ο Άγιος Θεράπων αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα και έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Το έργο είχε ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης με εγκεκριμένο προϋπολογισμό 1,45 εκατ. ευρώ.
Δύο μεγάλα έργα στο Κάστρο Μυτιλήνης
Μία ώρα αργότερα, στις 19:00, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο Κάστρο της Μυτιλήνης, όπου θα αποδοθούν:
- Η αποκατάσταση του βόρειου περιβόλου του Κάστρου
- Η αποκατάσταση του οθωμανικού ιεροδιδασκαλείου, γνωστού ως Μεντρεσέ
Η παρέμβαση στον βόρειο περίβολο αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα φθοράς και τον κίνδυνο κατάρρευσης τμημάτων της οχύρωσης και της ρηγματωμένης βραχώδους βάσης. Το έργο περιέλαβε αναστηλωτικές εργασίες, στερεώσεις, διαδρομές επισκεπτών, φωτισμό, ψηφιακές εφαρμογές και υποδομές πληροφόρησης. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε περίπου 2,54 εκατ. ευρώ.
Το οθωμανικό ιεροδιδασκαλείο αποκαταστάθηκε με στόχο τη διάσωση του κτηρίου και την απόδοσή του στο κοινό. Το συγκεκριμένο έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με συνολικό προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ.
Μετά την τελετή θα ακολουθήσει μουσική εκδήλωση με γκαλά όπερας.
Από την Πέτρα στο Κάστρο του Μολύβου
Το πρόγραμμα της Δευτέρας 13 Ιουλίου ξεκινά στις 11:00 στην Πέτρα, με την απόδοση του έργου στερέωσης του βραχώδους εξάρματος και προστασίας του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Πρόκειται για μία κρίσιμη παρέμβαση ασφάλειας σε έναν βράχο ύψους περίπου 40 μέτρων και επιφάνειας σχεδόν 1.000 τετραγωνικών μέτρων, στην κορυφή του οποίου βρίσκεται ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα προσκυνήματα της Λέσβου. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1.631.200 ευρώ.
Στις 11:30, στο Φρούριο της Μήθυμνας, θα αποδοθεί το έργο στερέωσης του νότιου βραχώδους πρανούς και του αντίστοιχου προτειχίσματος. Η παρέμβαση, προϋπολογισμού 1,2 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε επίσης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Μισή ώρα αργότερα, στις 12:00, στο μεσαιωνικό Κάστρο του Μολύβου θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της εκσυγχρονισμένης Αρχαιολογικής Συλλογής Μολύβου, από τη Λίνα Μενδώνη και τον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνο Μουτζούρη.
Η νέα έκθεση φιλοδοξεί να αναβαθμίσει την παρουσίαση των αρχαιολογικών ευρημάτων της περιοχής και να ενισχύσει την εμπειρία των χιλιάδων επισκεπτών που περνούν κάθε χρόνο τις πύλες του Κάστρου.
Η αυλαία στο τέμενος Μπαλίζαντε Χασάν Μπέη
Ο διήμερος κύκλος των εγκαινίων θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα στις 19:00, με την απόδοση του αποκατεστημένου οθωμανικού τεμένους Μπαλίζαντε Χασάν Μπέη, γνωστού και ως Βαλιδέ Τζαμί, στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης.
Το τέμενος ανεγέρθηκε αρχικά το 1620-1621 και υπέστη εκτεταμένες ζημιές κατά τον μεγάλο σεισμό του 1867, πριν ανακατασκευαστεί στα τέλη του 19ου αιώνα. Η αποκατάστασή του συνοδεύτηκε από τη δημιουργία μουσειακής έκθεσης για την οθωμανική περίοδο και την κοινωνική ιστορία της Μυτιλήνης. Το έργο είχε προϋπολογισμό 1,8 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από το «Ελλάδα 2.0» και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα NextGenerationEU.
Μετά τα εγκαίνια θα ακολουθήσει μουσική εκδήλωση με κουαρτέτο εγχόρδων.
Έργα άνω των 10 εκατ. ευρώ – Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Μόνο οι έξι παρεμβάσεις του Ταμείου Ανάκαμψης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα του διημέρου ξεπερνούν συνολικά τα 10,1 εκατ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται τα έργα του Αμπελικού και ο εκσυγχρονισμός της Αρχαιολογικής Συλλογής Μολύβου.
Πρόκειται αναμφίβολα για μια σημαντική επένδυση στην ασφάλεια, την αποκατάσταση και την ανάδειξη της πολυεπίπεδης ιστορίας της Λέσβου. Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, αρχίζει μετά τις κορδέλες: σταθερό ωράριο λειτουργίας, επαρκής στελέχωση, συντήρηση των εγκαταστάσεων, οργανωμένη προβολή και σύνδεση των μνημείων σε ενιαίες πολιτιστικές διαδρομές.
Διότι τα μνημεία δεν χρειάζονται μόνο εγκαίνια. Χρειάζονται ζωή, επισκέπτες και διάρκεια.
