Η επιλογή του ονόματος ΕΛ.Α.Σ. — Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη για το νέο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι μια απλή ονοματοδοσία. Είναι πολιτική δήλωση. Είναι σήμα μάχης. Είναι ταυτόχρονα πρόσκληση, πρόκληση και ρίσκο. Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε το νέο κόμμα στις 26 Μαΐου 2026 στο Θησείο, με κεντρικό αφήγημα την ανάγκη για «νέα εθνική πυξίδα» και με το ακρωνύμιο ΕΛ.Α.Σ. να κλέβει αμέσως την παράσταση.
Το όνομα δεν είναι ουδέτερο. Δεν θα μπορούσε να είναι. Στην ελληνική πολιτική μνήμη, ο ΕΛΑΣ παραπέμπει στον Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό, το ένοπλο σκέλος του ΕΑΜ την περίοδο της Κατοχής, μια από τις ισχυρότερες και πιο φορτισμένες αναφορές της ελληνικής Αριστεράς και της εθνικής αντίστασης.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η δύναμη αλλά και η παγίδα.
Γιατί το ΕΛ.Α.Σ. ως όνομα δεν ζητά απλώς να το προσέξεις. Σε αναγκάζει να πάρεις θέση.
Η πρώτη ανάγνωση: ένα όνομα με τεράστιο συμβολικό κεφάλαιο
Με όρους πολιτικής επικοινωνίας, το όνομα διαθέτει τρία ισχυρά πλεονεκτήματα.
Πρώτον, είναι άμεσο. Τέσσερα γράμματα. Χτυπάει στο αυτί. Γράφεται εύκολα. Θυμάται εύκολα. Σε μια εποχή όπου τα κόμματα συχνά χάνονται μέσα σε γενικόλογες λέξεις όπως «αλλαγή», «μέλλον», «δημοκρατία», «κοινωνία», το ΕΛ.Α.Σ. έχει ηχητική δύναμη. Είναι σχεδόν σύνθημα από μόνο του.
Δεύτερον, έχει ιστορικό βάθος. Δεν κατασκευάζεται από λευκό χαρτί σε κάποιο γραφείο επικοινωνίας. Κουβαλά μνήμη, συγκίνηση, ιδεολογική καταγωγή. Για ένα κομμάτι της Αριστεράς, ιδίως για όσους βλέπουν την πολιτική μέσα από το πρίσμα της αντίστασης, της κοινωνικής σύγκρουσης και της λαϊκής αξιοπρέπειας, το όνομα μπορεί να λειτουργήσει σαν ηλεκτρικό ρεύμα. Ξυπνάει κάτι παλιό, σχεδόν τελετουργικό.
Τρίτον, είναι καθαρά αντι-τεχνοκρατικό. Δεν μοιάζει με όνομα κόμματος που θέλει απλώς να διαχειριστεί καλύτερα το κράτος. Μοιάζει με όνομα πολιτικού φορέα που θέλει να πει: «Δεν ερχόμαστε για μικροδιορθώσεις. Ερχόμαστε για σύγκρουση». Αυτό είναι πολύτιμο για ένα κόμμα που θέλει να ξαναβάλει πάθος σε έναν προοδευτικό χώρο κατακερματισμένο, κουρασμένο και βαθιά απογοητευμένο.
Από πλευράς πολιτικού μάρκετινγκ, το brand είναι δυνατό γιατί έχει αναγνωρισιμότητα πριν καν ξεκινήσει η καμπάνια. Αυτό είναι χρυσάφι. Τα περισσότερα νέα κόμματα παλεύουν πρώτα να μάθει ο κόσμος το όνομά τους. Το ΕΛ.Α.Σ. δεν έχει αυτό το πρόβλημα. Το πρόβλημά του είναι άλλο: ο κόσμος ξέρει ήδη πάρα πολλά — ή νομίζει ότι ξέρει.
Η δεύτερη ανάγνωση: το όνομα κουβαλά και πολιτικό βάρος
Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι αν το όνομα θα ακουστεί. Θα ακουστεί. Το ερώτημα είναι πώς θα ακουστεί.
Για τον πυρήνα της Αριστεράς, μπορεί να λειτουργήσει συσπειρωτικά. Για ένα τμήμα της κοινωνίας, όμως, ιδίως για τους κεντρώους, τους μετριοπαθείς, τους μεγαλύτερους σε ηλικία που έχουν οικογενειακές μνήμες εμφυλιακής διαίρεσης, ή για πολίτες που αποστρέφονται τη ρητορική σύγκρουσης, το όνομα ενδέχεται να προκαλέσει αμηχανία ή και αντίδραση.
Η Ελλάδα δεν έχει κλείσει όλους τους λογαριασμούς της με τον 20ό αιώνα. Κάθε φορά που ανοίγει ένα σύμβολο της Κατοχής, της Αντίστασης, της μετεμφυλιακής μνήμης, δεν ανοίγει μόνο ιστορία. Ανοίγει και οικογενειακά τραύματα, ιδεολογικά αντανακλαστικά, πολιτικές φοβίες. Το ΕΛ.Α.Σ. λοιπόν είναι όνομα υψηλής έντασης. Δεν είναι «ασφαλές». Δεν είναι κεντρώο. Δεν είναι χαμηλών τόνων.
Και αυτό δείχνει πρόθεση.
Ο Τσίπρας δεν φαίνεται να θέλει να εμφανιστεί ως ένας ακόμη αρχηγός της κεντροαριστεράς που διεκδικεί λίγο ΠΑΣΟΚ, λίγο ΣΥΡΙΖΑ, λίγο αντιδεξιά ψήφο και λίγη κοινωνική δυσαρέσκεια. Με το ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να φτιάξει πολιτικό γεγονός, όχι απλώς πολιτικό φορέα.
Οι πρώτες αντιδράσεις δείχνουν ότι το όνομα πέτυχε τον πρώτο στόχο: προκάλεσε
Ήδη οι αντιδράσεις από το πολιτικό σύστημα δείχνουν ότι το όνομα δεν πέρασε αθόρυβα. Κυβερνητικές πηγές, σύμφωνα με δημοσιεύματα, χαρακτήρισαν τον Τσίπρα «αμετανόητο» και «απαράλλαχτο», υποστηρίζοντας ότι θέλει να γυρίσει τη χώρα «πολλές δεκαετίες πίσω».
Αυτό ήταν περίπου αναμενόμενο. Η Νέα Δημοκρατία έχει κάθε λόγο να πλαισιώσει το όνομα όχι ως αντιστασιακό σύμβολο, αλλά ως επιστροφή σε παλιές διαιρέσεις, σε τοξικότητα, σε «παλιό Τσίπρα». Από την πλευρά της, και η Χαριλάου Τρικούπη εμφανίζεται να βλέπει την κίνηση ως απειλή στον χώρο της προοδευτικής αντιπολίτευσης, καθώς το νέο κόμμα δεν ανταγωνίζεται μόνο την κυβέρνηση, αλλά και το ΠΑΣΟΚ για την ηγεμονία στον αντιδεξιό χώρο.
Επικοινωνιακά, όμως, υπάρχει μια λεπτομέρεια: όταν οι αντίπαλοι σπεύδουν να επιτεθούν στο όνομα, το όνομα κερδίζει χρόνο προβολής. Όταν όλοι μιλούν για το ΕΛ.Α.Σ., το ΕΛ.Α.Σ. έχει ήδη μπει στο πολιτικό λεξιλόγιο.
Σκληρό αλλά αληθινό: στην πολιτική αγορά, το πρώτο ζητούμενο δεν είναι πάντα να σε αγαπήσουν. Είναι να μην μπορούν να σε αγνοήσουν.
Με όρους μάρκετινγκ: τι πουλάει το όνομα ΕΛ.Α.Σ.
Το όνομα προσπαθεί να πουλήσει πέντε πράγματα:
1. Συνέχεια με την ιστορική Αριστερά. Δεν λέει «είμαστε κάτι τελείως νέο». Λέει «πατάμε σε μια βαριά παράδοση». Αυτό δίνει βάθος, αλλά περιορίζει και το ακροατήριο.
2. Συμπαράταξη, όχι απλό κόμμα. Η λέξη «Συμπαράταξη» έχει στρατηγική σημασία. Υπονοεί συμμαχία, μέτωπο, ευρύτερο κάλεσμα. Δεν είναι τυχαίο. Ο Τσίπρας φαίνεται να θέλει να παρουσιαστεί όχι ως επικεφαλής ενός ακόμη κομματικού μηχανισμού, αλλά ως πόλος ανασύνθεσης.
3. Ελληνικότητα. Η λέξη «Ελληνική» μπαίνει πρώτη. Αυτό είναι κρίσιμο. Προσπαθεί να αφαιρέσει από τη Δεξιά το μονοπώλιο της πατριωτικής γλώσσας. Το μήνυμα είναι: η Αριστερά δεν είναι αντιπατριωτική, είναι η άλλη εκδοχή του πατριωτισμού.
4. Ριζοσπαστισμός. Το ακρωνύμιο δεν ψιθυρίζει. Φωνάζει. Αυτό δίνει αίσθηση ρήξης. Αλλά η ρήξη πουλάει μόνο όταν η κοινωνία έχει διάθεση για ρήξη. Αν η κοινωνία θέλει ηρεμία, το όνομα μπορεί να φανεί βαρύ.
5. Συναισθηματική επανεκκίνηση. Ο Τσίπρας γνωρίζει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα του χώρου του δεν είναι μόνο οργανωτικό. Είναι ψυχολογικό. Η βάση της Αριστεράς έχει περάσει ήττα, διάσπαση, απογοήτευση. Ένα όνομα σαν το ΕΛ.Α.Σ. δεν απευθύνεται πρώτα στη λογική. Απευθύνεται στο θυμικό.
Είναι σωστή επιλογή;
Η απάντηση είναι: είναι σωστή μόνο αν ο στόχος είναι η σύγκρουση και η συσπείρωση. Είναι λάθος αν ο στόχος είναι η άμεση διεύρυνση στο κέντρο.
Το ΕΛ.Α.Σ. δεν είναι όνομα γέφυρας. Είναι όνομα στρατοπέδου. Δεν ανοίγει ήπια την πόρτα στον αναποφάσιστο ψηφοφόρο. Του λέει: «διάλεξε πλευρά».
Αυτό μπορεί να είναι ιδιοφυές σε περιόδους μεγάλης κοινωνικής αγανάκτησης. Αν η ακρίβεια, η κόπωση από τη διακυβέρνηση της ΝΔ, η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς και η αποσύνθεση της αντιπολίτευσης έχουν δημιουργήσει ανάγκη για ένα δυνατό πολιτικό αντίπαλο δέος, τότε το ΕΛ.Α.Σ. μπορεί να λειτουργήσει σαν λάβαρο.
Αν όμως η κοινωνία βρίσκεται περισσότερο σε κατάσταση φόβου παρά εξέγερσης, αν ζητά σταθερότητα, σοβαρότητα, κυβερνησιμότητα και όχι ιστορική φόρτιση, τότε το όνομα μπορεί να εγκλωβίσει τον Τσίπρα στο παρελθόν.
Εδώ είναι το μεγάλο στρατηγικό δίλημμα: το ΕΛ.Α.Σ. είναι εξαιρετικό όνομα για να ξυπνήσει τους ήδη διαθέσιμους. Είναι πιο δύσκολο όνομα για να καθησυχάσει τους δύσπιστους.
Πόσο επαναστατικό είναι;
Συμβολικά, είναι πολύ επαναστατικό. Πολιτικά, θα φανεί.
Το όνομα παραπέμπει σε εποχή αντίστασης, συλλογικής στράτευσης, εθνικής απελευθέρωσης. Αυτό του δίνει επαναστατική αύρα. Όμως στην εποχή μας η επανάσταση δεν μετριέται μόνο με σύμβολα. Μετριέται με πρόγραμμα, αξιοπιστία, στελέχη, κυβερνητική πρόταση, οργανωτική διείσδυση, κοινωνική πειθώ.
Η κοινωνία του 2026 δεν είναι η κοινωνία του 1942. Ο πολίτης σήμερα δεν ζητά απλώς ηρωικό λεξιλόγιο. Ζητά απαντήσεις για λογαριασμούς, μισθούς, ενοίκια, υγεία, παραγωγή, ασφάλεια, κράτος, διαφθορά, γεωπολιτική αβεβαιότητα. Αν το όνομα μείνει μόνο ως ιστορική επίκληση, θα καεί γρήγορα. Αν ντυθεί με στιβαρό σχέδιο εξουσίας, μπορεί να γίνει πολιτικό όχημα.
Με απλά λόγια: το όνομα ανοίγει την πόρτα. Δεν κερδίζει μόνο του το σπίτι.
Τι πέραση μπορεί να έχει στον κόσμο;
Η απήχηση θα είναι άνιση.
Στον σκληρό αριστερό και αντιδεξιό πυρήνα, το όνομα μπορεί να έχει ισχυρή συναισθηματική φόρτιση. Θα λειτουργήσει ως επιστροφή σε καθαρές ταυτότητες. Θα θυμίσει ότι η πολιτική δεν είναι μόνο αριθμοί, δημοσκοπήσεις και τηλεοπτικά πάνελ. Είναι και μνήμη, πλευρά, αγώνας.
Στους νεότερους, το αποτέλεσμα είναι πιο αβέβαιο. Ένα μέρος τους μπορεί να το δει ως δυνατό, κινηματικό, σχεδόν αντισυστημικό. Ένα άλλο μέρος μπορεί να το αντιμετωπίσει σαν μουσειακό σύμβολο, σαν κωδικό μιας ιστορίας που δεν βίωσε και ίσως δεν καταλαβαίνει. Εκεί θα παίξει ρόλο η αισθητική της καμπάνιας. Αν παρουσιαστεί με σύγχρονη γλώσσα, μπορεί να σταθεί. Αν παρουσιαστεί με παλιά συνθήματα, θα γεράσει πριν προλάβει να γεννηθεί.
Στους κεντρώους ψηφοφόρους, το όνομα έχει ρίσκο. Μπορεί να ενεργοποιήσει φόβους για πόλωση. Μπορεί να τους στείλει προς ΠΑΣΟΚ ή ΝΔ, αν δεν συνοδευτεί από ισχυρά σήματα θεσμικής σοβαρότητας.
Στους απογοητευμένους πρώην ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ, μπορεί να λειτουργήσει ως δεύτερη ευκαιρία. Αλλά όχι αυτόματα. Ο Τσίπρας δεν έχει μόνο να εμπνεύσει. Έχει και να πείσει ότι έμαθε. Ότι δεν επιστρέφει ως νοσταλγία του 2015, αλλά ως διορθωμένη πολιτική εκδοχή του εαυτού του.
Το μεγάλο πρόβλημα: το όνομα ίσως είναι πιο δυνατό από το περιεχόμενο
Υπάρχει ένας σοβαρός επικοινωνιακός κίνδυνος: το brand να επισκιάσει το προϊόν.
Όταν το όνομα είναι τόσο φορτισμένο, όλη η δημόσια συζήτηση μπορεί να περιστραφεί γύρω από αυτό. ΕΛΑΣ, Αντίσταση, εμφύλιος, πατριωτισμός, παλιά Αριστερά, νέα Αριστερά, Τσίπρας 2015, Τσίπρας 2026. Και κάπου εκεί μπορεί να χαθεί το βασικό: τι ακριβώς προτείνει για τη χώρα;
Αν ο Τσίπρας δεν μεταφέρει γρήγορα τη συζήτηση από το σύμβολο στο σχέδιο, οι αντίπαλοί του θα τον κρατήσουν εκεί όπου τους βολεύει: στο πεδίο της μνήμης, όχι στο πεδίο της διακυβέρνησης.
Η ΝΔ θα του λέει «γυρίζεις τη χώρα πίσω». Το ΠΑΣΟΚ θα του λέει «ψάχνεις νέο περιτύλιγμα για παλιό προϊόν». Το ΚΚΕ πιθανότατα θα αμφισβητήσει την ιδιοκτησία του ιστορικού συμβόλου. Και ο ίδιος θα πρέπει να αποδείξει ότι το ΕΛ.Α.Σ. δεν είναι απλώς έξυπνο ακρωνύμιο, αλλά πολιτικό σχέδιο με κοινωνική χρησιμότητα.
Το ΕΛ.Α.Σ. είναι ένα από τα πιο τολμηρά ονόματα που θα μπορούσε να επιλέξει ο Αλέξης Τσίπρας. Δεν είναι ουδέτερο, δεν είναι στρογγυλεμένο, δεν είναι ασφαλές. Είναι όνομα με νεύρο, μνήμη και ένταση.Ως πολιτικό μάρκετινγκ, είναι επιτυχημένο στο πρώτο επίπεδο: προκαλεί αναγνωρισιμότητα, συζήτηση, ταύτιση, αντίδραση. Άρα υπάρχει. Και στην πολιτική, το να υπάρχεις με ένταση είναι πολλές φορές καλύτερο από το να υπάρχεις χλιαρά.Ως εκλογική στρατηγική, όμως, είναι υψηλού ρίσκου. Μπορεί να συσπειρώσει τον προοδευτικό πυρήνα, αλλά μπορεί και να τρομάξει τους μετριοπαθείς. Μπορεί να δώσει αίσθηση ιστορικής συνέχειας, αλλά μπορεί και να παγιδεύσει το κόμμα σε συμβολισμούς άλλης εποχής. Μπορεί να γεννήσει πάθος, αλλά το πάθος χωρίς σχέδιο γίνεται σύντομα θόρυβος.Το όνομα ΕΛ.Α.Σ. έχει θέση στη σημερινή εποχή μόνο υπό έναν όρο: να μη μείνει μνημείο. Να γίνει αφήγημα για το σήμερα. Να συνδεθεί με μισθούς, ακρίβεια, παραγωγή, κοινωνικό κράτος, δικαιοσύνη, εθνική αυτοπεποίθηση. Να δείξει ότι η «Αριστερή Συμπαράταξη» δεν είναι αναπαλαίωση, αλλά πρόταση εξουσίας.Αλλιώς, θα είναι ένα βαρύ ιστορικό λάβαρο σε έναν κόσμο που τρέχει με άλλες ταχύτητες.Και τότε το πρόβλημα δεν θα είναι ότι το όνομα είναι πολύ παλιό. Θα είναι ότι το κόμμα δεν κατάφερε να το κάνει καινούργιο.
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
