Δεν ξέρω με κάθε λεπτομέρεια πώς αντιμετωπίζουν αντίστοιχες κρίσεις σε άλλες περιοχές της χώρας. Αυτό που ξέρω είναι ότι στη Λέσβο έχουμε πολλές φορές έναν περίεργο τρόπο να διαχειριζόμαστε τα μεγάλα προβλήματα. Αντί να προσπαθούμε να τα αναδείξουμε με σοβαρότητα, με στοιχεία και με καθαρό αίτημα προς την Πολιτεία, καταλήγουμε συχνά να βγάζουμε προς τα έξω την πιο καταστροφική εικόνα του νησιού.
Το ζήσαμε στο μεταναστευτικό – προσφυγικό. Το βλέπουμε και τώρα με τον αφθώδη πυρετό. Τις τελευταίες ημέρες, μάλιστα, πληθαίνουν τα δημοσιεύματα και τα αφιερώματα σε ΜΜΕ εκτός Λέσβου για τον αφθώδη πυρετό στο νησί. Και μέχρι εδώ, θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι λογικό. Πρόκειται για ένα σοβαρό ζήτημα, με πραγματικές επιπτώσεις στην κτηνοτροφία και στην τοπική οικονομία. Το πρόβλημα όμως αρχίζει όταν η εικόνα που φεύγει από τη Λέσβο δεν είναι η εικόνα μιας περιοχής που αντιμετωπίζει μια δύσκολη υγειονομική και παραγωγική κρίση, αλλά η εικόνα ενός νησιού που μοιάζει ολόκληρο βυθισμένο στην καταστροφή. Όταν ο τίτλος, η εικόνα και η υπερβολή προηγούνται της ψυχραιμίας, τότε δεν ενημερώνουμε απλώς. Δημιουργούμε εντυπώσεις που δύσκολα μαζεύονται.
Σαν να είναι ολόκληρο το νησί μια μόνιμη εστία κρίσης. Σαν να μην υπάρχει τίποτα άλλο εδώ πέρα, παρά μόνο καταστροφή, κίνδυνος και απόγνωση
Ασφαλώς και το πρόβλημα του αφθώδους πυρετού είναι υπαρκτό. Ασφαλώς και οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου έχουν δεχθεί ένα τεράστιο χτύπημα. Δεν μιλάμε για μια απλή οικονομική δυσκολία. Μιλάμε για ανθρώπους που βλέπουν ζώα, παραγωγή, κόπους ετών και οικογενειακό εισόδημα να χάνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες. Μιλάμε για έναν ολόκληρο κλάδο που βρίσκεται σε αγωνία και για μια τοπική οικονομία που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κτηνοτροφία, το γάλα, τα τυροκομεία και την παραγωγή.
Αυτό όμως είναι το ένα μέρος της αλήθειας. Το άλλο μέρος είναι ότι η Λέσβος δεν μπορεί να παρουσιάζεται προς τα έξω σαν ένα νησί που βρίσκεται όλο σε υγειονομικό κίνδυνο. Δεν είναι όλο το νησί νεκροταφείο προβάτων. Δεν έχουν μολυνθεί όλες οι γεωτρήσεις. Δεν πίνουμε μολυσμένο νερό. Δεν έχει μετατραπεί η Λέσβος σε απαγορευμένη ζώνη. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα (τουλάχιστον με τις ταφές που έγιναν στην αρχή) , υπάρχουν διαρκώς νέες εστίες αφθώδους πυρετου, υπάρχουν διαχειριστικά λάθη που πρέπει να ελεγχθούν, υπάρχουν ευθύνες που πρέπει να αναζητηθούν. Αλλά άλλο αυτό και άλλο να δημιουργείται προς τα έξω η εντύπωση ότι ολόκληρο το νησί βρίσκεται σε κατάσταση ανεξέλεγκτης υγειονομικής κατάρρευσης.
Ο αναγνώστης εκτός Λέσβου δεν γνωρίζει τη γεωγραφια του νησιού. Δεν ξέρει πού είναι η Καλλονή, πού είναι ο ΧΥΤΑ, πού βρίσκονται οι γεωτρήσεις, ποια είναι η απόσταση από τη Μυτιλήνη, ποια περιοχή επηρεάζεται και ποια όχι. Διαβάζει τίτλους σε ΜΜΕ εκτός Λέσβου και βλέπει εικόνες/ βίντεο. Ακούει για ταφές ζώων, για γάλα που χύνεται σε αυτοσχέδιες λίμνες, για πιθανές επιπτώσεις, για υγειονομικούς κινδύνους. Και επειδή δεν έχει ούτε τον χρόνο ούτε την υποχρέωση να ψάξει σε βάθος, βγάζει ένα απλό συμπέρασμα: «Άστο καλύτερα, ας μην πάμε φέτος στη Λέσβο».
Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά. Η εικόνα της Λέσβου δεν επηρεάζει μόνο τον τουρισμό. Αφορά και τα τοπικά προϊόντα, την εμπιστοσύνη του καταναλωτή, την ψυχολογία των επισκεπτών και τελικά την ίδια την οικονομία του νησιού. Ρωτήστε φίλους εκτός νησιού για το πόσο αυτή η εικόνα επηρεάζει και την πώληση των προϊόντων του νησιού μας.
Υπάρχει, βέβαια, ένα επιχείρημα που ακούγεται συχνά (ακόμη και από πολιτικά πρόσωπα στο νησί μας) : ότι η έντονη προβολή της κρίσης είναι τρόπος πίεσης προς το Υπουργείο και την κυβέρνηση. Ότι όσο πιο δυνατά φανεί το πρόβλημα, τόσο πιο γρήγορα θα κινηθεί η Πολιτεία. Σε έναν βαθμό αυτό μπορεί να ακούγεται λογικό. Η σιωπή δεν βοήθησε ποτέ κανέναν. Όμως υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην πίεση και στην αυτοδυσφήμιση. Άλλο να διεκδικείς με στοιχεία, αποφάσεις, αριθμούς, τεκμηριωμένα αιτήματα και θεσμική σοβαρότητα, και άλλο να αφήνεις να σχηματίζεται η εικόνα ότι η Λέσβος είναι ένας τόπος προς αποφυγή. Δεν χρειάζεται να εμφανίσουμε το νησί σαν χαμένο για να αποδείξουμε ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Δεν χρειάζεται να καλλιεργηθεί πανικός για να ζητήσουμε δικαιοσύνη. Το αίτημα είναι από μόνο του ισχυρό: οι άνθρωποι έχασαν ζώα, παραγωγή και εισόδημα λόγω μιας κρίσης που δεν μπορούν να σηκώσουν μόνοι τους. Οι κτηνοτρόφοι χρειάζονται άμεση, διαρκή και δίκαιη στήριξη. Δεν χρειάζεται να θαφτεί επικοινωνιακά όλο το νησί για να ακουστεί η φωνή τους.
Η εμπειρία του μεταναστευτικού θα έπρεπε να μας είχε διδαξει κάτι. Η Λέσβος πλήρωσε πολύ ακριβά την εικόνα που δημιουργήθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Για ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης, εντός και εκτός Ελλάδας, το νησί ταυτίστηκε σχεδόν αποκλειστικά με την κρίση.
Η Λέσβος σήμερα χρειάζεται δύο πράγματα ταυτόχρονα: στήριξη στους κτηνοτρόφους και υπεύθυνη δημόσια εικόνα. Δεν είναι αντίθετα αυτά τα δύο. Αντίθετα, το ένα προϋποθέτει το άλλο. Ένας τόπος που διεκδικεί σοβαρά, πρέπει να μιλά σοβαρά. Να πιέζει, αλλά να μη διαλύει την εικόνα του νησιού.
Και ας θυμηθούμε και κάτι ακόμη. Πριν από λιγους μήνες, στη Θεσσαλία, υπήρξε αντίστοιχο σοβαρό πρόβλημα με θανατώσεις και ταφές ζώων. Με εξαίρεση ένα ατυχές περιστατικό που πήρε δημοσιότητα, η υπόθεση δεν μετατράπηκε σε πανελλαδική δυσφήμιση της περιοχής. Αντιμετωπίστηκε θεσμικά, με παρεμβάσεις της Περιφέρειας και του Υπουργείου, χωρίς να χτιστεί γύρω από τη Θεσσαλία η εικόνα ενός τόπου επικίνδυνου ή υγειονομικά ύποπτου. Αυτό ακριβώς πρέπει να απαιτήσουμε και για τη Λέσβο: σοβαρή διαχείριση, άμεση στήριξη, καθαρές απαντήσεις, αλλά όχι καταστροφική εικόνα για ολόκληρο το νησί.
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
