Αφθώδης στη Λέσβο: Πέντε μήνες μετά, το αδιέξοδο βαθαίνει – Τρία νέα θετικά σε Νάπη, Υψηλομέτωπο και Λεπέτυμνο
Ο αφθώδης πυρετός δεν τελειώνει στη Λέσβο. Και όσο περνούν οι εβδομάδες, τόσο δυσκολότερο είναι τα νέα θετικά αποτελέσματα να αντιμετωπίζονται ως μια ακόμη συνηθισμένη ημερήσια καταγραφή.
Σύμφωνα με τη νεότερη ενημέρωση της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, από τους ελέγχους της Παρασκευής 7 Αυγούστου προέκυψαν 32 αρνητικές εκτροφές και τρεις θετικές, στις περιοχές Νάπη, Υψηλομέτωπο και Λεπέτυμνο.
Το μήνυμα των αριθμών είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθεί: σχεδόν πέντε μήνες μετά την έναρξη της επιζωοτίας, ο ιός εξακολουθεί να εντοπίζεται σε διαφορετικά σημεία της Λέσβου. Και αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη αποτυπώσει το μέγεθος του προβλήματος
Η εικόνα γίνεται ακόμη βαρύτερη όταν τα καθημερινά αποτελέσματα τοποθετηθούν δίπλα στην επίσημη Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης του ΥΠΑΑΤ, η οποία καλύπτει το διάστημα από 15 Μαρτίου έως 22 Ιουλίου 2026.
Μέχρι τότε είχαν εξεταστεί 1.652 εκτροφές αιγοπροβάτων και οι 182 είχαν βρεθεί θετικές, δηλαδή ποσοστό 11,02%. Στα βοοειδή είχαν βρεθεί θετικές 14 από τις 56 εκτροφές που εξετάστηκαν, ποσοστό 25%.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι στη ζώνη προστασίας των 3 χιλιομέτρων η αθροιστική επίπτωση στα αιγοπρόβατα είχε φτάσει το 15,20%, ενώ στα βοοειδή το 50% μεταξύ των εκτροφών που είχαν εξεταστεί.
Και αυτά ήταν στοιχεία έως τις 22 Ιουλίου.
Έκτοτε, τα θετικά αποτελέσματα συνεχίστηκαν.
Άρα η συζήτηση δεν μπορεί πλέον να περιστρέφεται μόνο γύρω από το πόσα δείγματα ήταν θετικά ή αρνητικά κάθε απόγευμα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι διαφορετικό:
Πότε και με ποιο επιχειρησιακό σχέδιο θα επιτευχθεί πραγματική εκρίζωση της νόσου;
Η ίδια η έκθεση καταγράφει αδυναμίες
Ιδιαίτερο βάρος έχουν και όσα καταγράφει η ίδια η έκθεση του ΥΠΑΑΤ για την επιτήρηση.
Έως τις 22 Ιουλίου, το ποσοστό επιτήρησης στις εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων της ζώνης προστασίας ήταν 68,01%, ενώ στη ζώνη επιτήρησης των 10 χιλιομέτρων ήταν 53,3%. Στην περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 34,1%.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η αναφορά στους σταθμούς απολύμανσης.
Η έκθεση καταγράφει ότι μέχρι τις 12 Ιουνίου λειτουργούσαν 17 σημεία απολύμανσης με 34 αστυνομικούς σε δύο βάρδιες. Στη συνέχεια, λόγω αδυναμίας χρηματοδότησης περισσότερων σταθμών από την Περιφέρεια και διάθεσης περισσότερων αστυνομικών, οι σταθμοί μειώθηκαν στους 9, με την έκθεση να σημειώνει ότι η νόσος βρισκόταν σε εξέλιξη.
Το ίδιο επίσημο κείμενο επισημαίνει επίσης ότι η υποστελέχωση των Αγροτικών Κτηνιατρείων έχει δημιουργήσει τεράστιες γεωγραφικές περιοχές ευθύνης, με επίπτωση στον υγειονομικό έλεγχο των εκμεταλλεύσεων.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για δημοσιογραφικές υποθέσεις. Υπάρχουν προβλήματα που καταγράφονται μέσα στην ίδια την επίσημη επιδημιολογική έκθεση.
Νάπη, Υψηλομέτωπο, Λεπέτυμνος: η επιστροφή σε γνώριμες περιοχές
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι τα νέα θετικά εμφανίζονται σε περιοχές που βρίσκονται εδώ και μήνες μέσα στον επιδημιολογικό χάρτη της νόσου.
Η Νάπη και το Υψηλομέτωπο βρίσκονταν ήδη στην αρχική ζώνη επιτήρησης μετά την πρώτη εστία του Μαρτίου, μαζί με Κάπη, Κλειού, Στύψη, Λεπέτυμνο, Πέτρα, Μήθυμνα, Άργεννο και Μανταμάδο.
Το γεγονός ότι σχεδόν πέντε μήνες αργότερα εντοπίζονται ξανά θετικές εκτροφές στην ίδια ευρύτερη περιοχή είναι αυτό που πρέπει πλέον να απασχολήσει σοβαρά.
Πρόκειται για υπολειπόμενη κυκλοφορία του ιού; Για αλυσίδες μετάδοσης που δεν εντοπίστηκαν εγκαίρως; Χρειάζονται περισσότεροι ή συχνότεροι επανέλεγχοι; Είναι επαρκής σήμερα η επιτήρηση στις περιοχές όπου είχαν προηγηθεί κρούσματα;
Τα ερωτήματα αυτά δεν αποτελούν καταγγελίες ούτε προκαταλαμβάνουν τις απαντήσεις των επιστημόνων. Είναι όμως απολύτως αναγκαία ερωτήματα, όταν μια εξαιρετικά μεταδοτική ζωονόσος εξακολουθεί να δίνει θετικά αποτελέσματα μήνες μετά την πρώτη εστία.
Η Λέσβος δεν αντέχει μια κρίση χωρίς ημερομηνία λήξης
Η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται για μήνες κάτω από πρωτοφανή πίεση. Περιορισμοί, θανατώσεις κοπαδιών, οικονομική αβεβαιότητα, δυσκολίες στις μετακινήσεις και μια ολόκληρη παραγωγική αλυσίδα που λειτουργεί υπό το βάρος της επιζωοτίας.
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες και όσοι βρίσκονται καθημερινά στο πεδίο δίνουν έναν εξαιρετικά δύσκολο αγώνα. Αυτό όμως δεν αναιρεί την ανάγκη να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα της συνολικής στρατηγικής.
Μετά από σχεδόν πέντε μήνες, δεν αρκεί να πληροφορείται η Λέσβος κάθε ημέρα πόσες εκτροφές βγήκαν θετικές και πόσες αρνητικές.
Χρειάζεται να γνωρίζει πού ακριβώς βρίσκεται η μάχη απέναντι στον αφθώδη, ποιοι είναι οι επιχειρησιακοί στόχοι, ποιες αδυναμίες έχουν διορθωθεί και τι αλλάζει όταν η νόσος επιστρέφει ξανά και ξανά στις ίδιες ή σε γειτονικές περιοχές.
Γιατί το συμπέρασμα των τελευταίων ημερών είναι δυσάρεστα καθαρό:
Ο αφθώδης στη Λέσβο δεν έχει τελειώσει. Και όσο εμφανίζονται νέες θετικές εκτροφές, το αδιέξοδο δεν μπορεί να βαφτίζεται «πορεία προς την κανονικότητα».