«Βόμβα» για τον αφθώδη πυρετό στη Λέσβο: Ερωτήματα για αποφάσεις θανάτωσης κοπαδιών με βάση αντισώματα

Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις θανάτωσης ζώων στη Λέσβο, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του αφθώδους πυρετού, αναδεικνύονται πλέον όλο και πιο έντονα στον δημόσιο διάλογο. Το ζήτημα δεν είναι απλό. Δεν αφορά μόνο την εφαρμογή ενός υγειονομικού πρωτοκόλλου. Αφορά την ίδια την επιστημονική τεκμηρίωση πάνω στην οποία κρίνεται η τύχη ολόκληρων κοπαδιών, οικογενειών, εκτροφών και ενός παραγωγικού μοντέλου που στηρίζει τη Λέσβο εδώ και δεκαετίες.

Τα κρίσιμα αυτά σημεία τέθηκαν σε χθεσινή κλειστή τηλεδιάσκεψη  με τον Δρ. Γεώργιο Αρσένο  που πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή των  κτηνοτρόφων (Θεμιστοκλής Καμμένος, Μανώλης Κωνσταντιδέλλης), γεωτεχνικών (Ραφαηλία Ταστσόγλου , Γρηγόρης Δεϊλόγκος),  τυροκόμου (Αντώνης Καλδέλλης),  προέδρου ΓΕΩΤΕΕ Αιγαίου (Παναγιώτη Κατσαβέλλη), του Βουλευτή Επικρατείας Παναγιώτη Δουδωνή  και του Στρατή Ζαφείρη εκ μέρους της Περιφέρειας.  Η τηλεδιάσκεψη  ήταν   πρωτοβουλία του Κτηνιάτρου Γιάννη Τσακίρη. 

 Στη συζήτηση κομβικό ρόλο είχε η ενημέρωση από τον  Δρ. Γεώργιος Αρσένος, Καθηγητής στο Τμήμα Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο οποίος είναι καθηγητής Ζωικής Παραγωγής, Ηθολογίας και Ευζωίας στη Σχολή Κτηνιατρικής του ΑΠΘ.  Τα όσα είπε ο κ. Αρσένος τις επόμενες ημέρες θα παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημόσια συζήτηση.

Συγκεκριμένα στο  επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε ένα κομβικό επιστημονικό ζήτημα: άλλο πράγμα είναι η ανίχνευση του ίδιου του ιού και άλλο πράγμα η ανίχνευση αντισωμάτων. Η PCR, δηλαδή η μέθοδος αναζήτησης του γενετικού υλικού του ιού, δείχνει ενεργή ή πρόσφατη παρουσία του παθογόνου. Θετικοποιείται νωρίς, ακόμη και πριν την πλήρη εμφάνιση συμπτωμάτων, και συνδέεται με την περίοδο κατά την οποία ένα ζώο μπορεί να αποτελεί ουσιαστικό κίνδυνο μετάδοσης.

Αντίθετα, η ανίχνευση αντισωμάτων στον ορό δείχνει ότι το ζώο ήρθε σε επαφή με τον ιό ή ανέπτυξε ανοσολογική απάντηση. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το ζώο μεταδίδει σήμερα τον ιό. Με απλά λόγια: τα αντισώματα δεν είναι ο ιός. Είναι ίχνος επαφής με τον ιό. Και αυτό το ίχνος μπορεί να παραμένει ακόμη και όταν η περίοδος ενεργής μεταδοτικότητας έχει παρέλθει.

Εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα για τη Λέσβο: τι ακριβώς επιτυγχάνεται όταν θανατώνονται ζώα που απλώς έχουν αναπτύξει αντισώματα έναντι του αφθώδους; Εκριζώνεται πράγματι η νόσος ή οδηγείται σε αφανισμό ένα πολύτιμο ζωικό κεφάλαιο, χωρίς να έχει αποδειχθεί σε κάθε περίπτωση ότι τα συγκεκριμένα ζώα μεταδίδουν ενεργά τον ιό;

Βεβαίως, ο αφθώδης πυρετός είναι εξαιρετικά μεταδοτική νόσος και κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να υποτιμήσει τον κίνδυνο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι τα μέτρα ελέγχου στην Ε.Ε. βασίζονται στη γρήγορη εκρίζωση του ιού, με θανάτωση μολυσμένων και συνδεδεμένων κοπαδιών και περιορισμούς στις μετακινήσεις ζώων και προϊόντων. Αυτό όμως δεν ακυρώνει την ανάγκη κάθε απόφαση να συνοδεύεται από πλήρη επιστημονική και διοικητική τεκμηρίωση.

Ο κ. Αρσένος υποστήριξε ότι σε διάστημα 2-3 εβδομάδων αν συμμετέχουν στην ιχνηλάτηση όλα τα αιματολογικά εργαστήρια του νησιού μας θα μπορούσαμε να έχουμε καθαρή εικόνα για το τι συμβαίνει στο νησί μας με την χρήση PCR.

Σε δήλωσή του ο κτηνίατρος Γιάννης Τσακίρης μετά το τέλος της τηλεδιάσκεψης ανέφερε στο Lesvosnews.net : " Τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης του αφθώδη βασίζονται σε παρωχημένα ανοσολογικά δεδομένα πριν υιοθετηθεί ευρέως η μοριακή ανίχνευση του ιού . Τα ζώα που φέρουν αντισώματα δεν είναι άρρωστα και δεν μεταδίδουν την νόσο , Μόνο η PCR μπορει να επιβεβαιώσει την ύπαρξη ιαιμίας και κατά συνέπεια την δυνατότητα διασποράς της νόσου . Η θανάτωση ζώων που εχουν αντισώματα έναντι της νόσου δεν είναι μόνο αντιεπιστημονική πράξη είναι εγκληματική ενέργεια . Σε αυτά τα νέα δεδομένα πρέπει να βασιστεί η εκρίζωση του αφθώδους .  Μοριακή ανίχνευση του ιού και επιλεκτική θανάτωση ΜΟΝΟ των PCR  θετικών ζώων. Να σημειωθεί ότι στην περίπτωση της Λέσβου από τα χιλιάδες δείγματα που εξετάσθηκαν μόνο τέσσερα  ( 4 ) βρέθηκαν θετικά και μάλιστα σε βοοειδή ".

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι αν εφαρμόζεται ή όχι το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Το ζήτημα είναι πώς χαρακτηρίζεται  από το Υπουργείο μια εκτροφή ως θετική ή επικίνδυνη. Με απλά λόγια πως το Υπουργείο λαμβάνει την απόφαση και θανατώνει ολόκληρα  κοπάδια στο νησί μας;  Με ποια εξέταση; Με PCR; Με αντισώματα; Με ποιο είδος ορολογικού τεστ; Υπήρχαν κλινικά συμπτώματα; Υπήρχε επιδημιολογική σύνδεση με άλλη εστία; Υπάρχει πλήρης φάκελος για κάθε θανάτωση; Τεράστια ερωτήματα και  νομικά ζητήματα για όσα συμβαίνουν στο νησί μας!