Η σημερινή Παγκόσμια Ημέρα Γάλακτος είναι για τη Λέσβο μια διαφορετική ημέρα.
Όχι γιατί το ημερολόγιο γράφει 1η Ιουνίου. Αλλά γιατί το νησί τη συναντά σε μία από τις πιο δύσκολες περιόδους για την κτηνοτροφία του. Με τον αφθώδη πυρετό να έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στην παραγωγή, στην οικονομία, στην ψυχολογία των ανθρώπων της υπαίθρου και στην ίδια την εικόνα ενός τόπου που έμαθε να ζει από τη γη, τα κοπάδια, το γάλα, το τυρί και τον καθημερινό μόχθο.
Το γάλα στη Λέσβο δεν ήταν ποτέ απλώς ένα προϊόν. Ήταν και παραμένει τρόπος ζωής.
Είναι το ξύπνημα πριν ακόμη ανοίξει ο ουρανός. Είναι η στάνη μέσα στο κρύο, στη ζέστη, στη λάσπη, στην αγωνία. Είναι η γυναίκα και ο άντρας που δεν έχουν Κυριακές όπως οι άλλοι. Είναι το παιδί που μεγάλωσε βλέποντας τον πατέρα του να μετρά ζώα αντί για ώρες ξεκούρασης. Είναι το τυροκομείο που περιμένει την πρώτη ύλη. Είναι το φορτηγό που περνά από χωριό σε χωριό. Είναι το τραπέζι όπου φτάνει το τυρί, το γιαούρτι, το βούτυρο, η γεύση του τόπου.
Και φέτος, αυτή η αλυσίδα δοκιμάστηκε σκληρά.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, ο Παλλεσβιακός Φορέας Πρωτογενούς Τομέα αναφέρθηκε με σεβασμό στους ανθρώπους της κτηνοτροφίας και της γαλακτοπαραγωγής της Λέσβου, τονίζοντας ότι πίσω από κάθε λίτρο γάλακτος υπάρχουν οικογένειες, παραγωγοί, εργαζόμενοι και επιχειρήσεις που κρατούν ζωντανή την ύπαιθρο και την τοπική οικονομία. Η ανακοίνωση δεν μένει στην ευχή. Αναγνωρίζει ότι η φετινή χρονιά υπήρξε από τις δυσκολότερες των τελευταίων δεκαετιών, με περιορισμούς, οικονομικές πιέσεις, αβεβαιότητα και σοβαρά προβλήματα για τον κλάδο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Μανταμάδου τίμησε το γάλα ως πολύτιμο αγαθό της ελληνικής γης και ως καρπό της φροντίδας των κτηνοτρόφων, της αγάπης για τον τόπο και του σεβασμού στην παράδοση. Υπενθύμισε ότι από το ποιοτικό αιγοπρόβειο γάλα των παραγωγών της Λέσβου δημιουργούνται αυθεντικά γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το Λαδοτύρι Μυτιλήνης και το νωπό βούτυρο, προϊόντα που δεν κουβαλούν μόνο γεύση, αλλά ταυτότητα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Γάλακτος καθιερώθηκε το 2001 από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, με στόχο να αναδείξει τη σημασία του γάλακτος στη διατροφή, στην αγροτική οικονομία και στις κοινωνίες που στηρίζονται στη γαλακτοκομία. Σε διεθνές επίπεδο, η ημέρα αυτή είναι μια ευκαιρία να προβληθεί η διατροφική αξία του γάλακτος, ο ρόλος του στην ανάπτυξη των παιδιών, η συμβολή του στην καθημερινή διατροφή και η σημασία του για εκατομμύρια ανθρώπους που εργάζονται στον γαλακτοκομικό τομέα.
Στη Λέσβο, όμως, η σημερινή ημέρα δεν είναι απλώς παγκόσμια. Είναι βαθιά τοπική.
Γιατί εδώ το γάλα συνδέεται με χωριά, με οικογένειες, με συνεταιρισμούς, με τυροκομεία, με παραγωγούς που κουβαλούν γνώση γενεών. Συνδέεται με την Αγία Παρασκευή, τον Μανταμάδο, την Καλλονή, την Αγιάσο, την Ερεσό, την Πέτρα, τον Πολιχνίτο, τη Γέρα, τα μικρά και μεγάλα κτηνοτροφικά κύτταρα του νησιού. Συνδέεται με μια οικονομία που δεν μπορεί να αντικατασταθεί από ευχολόγια και φωτογραφίες τουριστικής προβολής.
Η Λέσβος μπορεί να έχει θάλασσα, ήλιο, απολιθωμένο δάσος, κάστρα, μοναστήρια, ούζο και τοπία που κόβουν την ανάσα. Αλλά έχει και στάνες. Έχει βοσκοτόπια. Έχει παραγωγούς. Έχει ανθρώπους που δεν φαίνονται στα φυλλάδια, αλλά χωρίς αυτούς ο τόπος θα ήταν φτωχότερος. Όχι μόνο οικονομικά. Πολιτισμικά.
Η κρίση του αφθώδη πυρετού έκανε φανερό κάτι που πολλοί γνώριζαν, αλλά λίγοι έλεγαν δυνατά: ο πρωτογενής τομέας της Λέσβου είναι κρίσιμος, αλλά ευάλωτος. Μπορεί να στηρίζει ολόκληρη την τοπική οικονομία, όμως δεν αντέχει άλλο να αντιμετωπίζεται με καθυστερήσεις, αποσπασματικές αποφάσεις και μισές λύσεις. Η κτηνοτροφία δεν ζει με χειροκροτήματα. Ζει με ρευστότητα, ζωοτροφές, υγειονομική ασφάλεια, καθαρές οδηγίες, γρήγορες αποζημιώσεις και σχέδιο για την επόμενη μέρα.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της σημερινής ημέρας.
Δεν αρκεί να πούμε «χρόνια πολλά» στους ανθρώπους του γάλακτος. Πρέπει να πούμε τι θα γίνει αύριο το πρωί. Πώς θα σταθεί ο παραγωγός που έχασε εισόδημα. Πώς θα στηριχθεί το τυροκομείο που πιέζεται. Πώς θα προστατευθεί η φήμη των λεσβιακών προϊόντων. Πώς θα κρατηθεί ζωντανή η παραγωγική βάση του νησιού. Πώς θα μείνει ο νέος άνθρωπος στην ύπαιθρο, όταν βλέπει τον κόπο του να κινδυνεύει από κάθε κρίση, κάθε νόσο, κάθε καθυστέρηση του κράτους.
Το λεσβιακό γάλα έχει πίσω του μια μεγάλη διαδρομή. Δεν είναι ανώνυμη πρώτη ύλη. Είναι η αρχή μιας ιστορίας που καταλήγει σε προϊόντα με χαρακτήρα, σε γεύσεις που αναγνωρίζονται, σε τυριά που κουβαλούν το όνομα της Μυτιλήνης και της Λέσβου πολύ πέρα από τα όρια του νησιού. Το Λαδοτύρι Μυτιλήνης, προϊόν συνδεδεμένο με τη λεσβιακή γη και παραγωγή, δεν είναι απλώς ένα τυρί στο ράφι. Είναι συμπυκνωμένη μνήμη. Είναι ο τόπος σε στερεή μορφή.
Αυτό ακριβώς κινδυνεύει όταν η κτηνοτροφία πιέζεται μέχρι ασφυξίας.
Δεν κινδυνεύει μόνο το εισόδημα ενός επαγγελματία. Κινδυνεύει ένα παραγωγικό οικοσύστημα. Κινδυνεύει η συνέχεια χωριών που ήδη παλεύουν με τη γήρανση και την εγκατάλειψη. Κινδυνεύει η αυτάρκεια, η τοπική ταυτότητα, η γαστρονομική κληρονομιά, η αξιοπρέπεια της υπαίθρου.
Η Λέσβος σήμερα δεν χρειάζεται μεγάλα λόγια. Χρειάζεται σοβαρότητα. Χρειάζεται ενότητα χωρίς μικροπολιτικούς υπολογισμούς. Χρειάζεται συνεταιρισμούς δυνατούς, παραγωγούς ενημερωμένους, φορείς που μιλούν θεσμικά αλλά και διεκδικητικά, Περιφέρεια και Δήμους που δεν θα αρκούνται σε διαπιστώσεις, και Πολιτεία που θα αντιληφθεί ότι η νησιωτική κτηνοτροφία δεν έχει τα ίδια περιθώρια αντοχής με άλλες περιοχές.
Η σημερινή ημέρα πρέπει να γίνει αφετηρία. Όχι για πανηγυρικούς. Για αποφάσεις.
Να προστατευθεί η παραγωγή.
Να στηριχθούν οι άνθρωποι.
Να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη.
Να μη χαθεί ούτε μία ακόμη παραγωγική οικογένεια από την ύπαιθρο.
Να μην περάσει στη συνείδηση των νέων ότι η κτηνοτροφία είναι μόνο ζημιά, κούραση και ανασφάλεια.
Γιατί αν συμβεί αυτό, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι μόνο οικονομικό. Θα είναι υπαρξιακό για τη Λέσβο.
Η Παγκόσμια Ημέρα Γάλακτος, μέσα στη φετινή κρίση, λέει στο νησί κάτι απλό και βαρύ: τίποτα από όσα φτάνουν στο τραπέζι μας δεν είναι αυτονόητο. Πίσω από κάθε ποτήρι γάλα, πίσω από κάθε κομμάτι τυρί, πίσω από κάθε προϊόν που αγοράζουμε, υπάρχει μια ανθρώπινη αλυσίδα. Αν σπάσει ο πρώτος κρίκος, δεν σώζεται ο τελευταίος.
Σήμερα, λοιπόν, η Λέσβος τιμά το γάλα της. Αλλά κυρίως τιμά αυτούς που το παράγουν.
Τους κτηνοτρόφους που έμειναν όρθιοι μέσα στην κρίση.
Τους συνεταιρισμούς που κρατούν ζωντανή την τοπική παραγωγή.
Τα τυροκομεία που δίνουν αξία στην πρώτη ύλη.
Τους εργαζόμενους που βρίσκονται πίσω από τη διαδρομή του προϊόντος.
Τις οικογένειες που ζουν με την αγωνία, αλλά δεν εγκαταλείπουν.
Η σημερινή ημέρα δεν πρέπει να κλείσει με μια ανάρτηση και μια ευχή. Πρέπει να μείνει ως υπενθύμιση ότι το γάλα της Λέσβου είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από διατροφή. Είναι οικονομία, πολιτισμός, αντοχή και μέλλον.
Και αν θέλουμε αυτό το μέλλον να υπάρχει, πρέπει να το στηρίξουμε τώρα.
Όχι όταν θα έχουν σβήσει τα μαντριά. Όχι όταν θα έχουν χαθεί οι παραγωγοί. Όχι όταν θα μιλάμε για τη λεσβιακή κτηνοτροφία σαν για παλιά φωτογραφία.
Σήμερα.
Γιατί χωρίς τον κτηνοτρόφο, δεν υπάρχει γάλα. Χωρίς γάλα, δεν υπάρχει τυρί. Χωρίς παραγωγή, δεν υπάρχει ύπαιθρος. Και χωρίς ύπαιθρο, η Λέσβος χάνει ένα κομμάτι από την ψυχή της.
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
