Σφαγές στη Λέσβο χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, αναλογικότητα και ηθική διαχείριση: Καταπέλτης η Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ και η Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία
Σαφές ζήτημα επιστημονικής τεκμηρίωσης, αναλογικότητας και ηθικής διαχείρισης θέτουν το Εργαστήριο Ζωικής Παραγωγής και Προστασίας Περιβάλλοντος του Τμήματος Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία, με κοινή ανακοίνωσή τους για τη διαχείριση της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο.
Η ανακοίνωση, που εκδόθηκε σήμερα 21 Μαΐου 2026, παρεμβαίνει σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις της υπόθεσης, την ώρα που στο νησί συνεχίζεται η εφαρμογή μέτρων για τον περιορισμό της νόσου και οι μαζικές θανατώσεις ζώων έχουν προκαλέσει βαθιά ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο.
Το ΑΠΘ και η Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία ξεκαθαρίζουν ότι ο αφθώδης πυρετός είναι νόσημα υψηλής μεταδοτικότητας μεταξύ των παραγωγικών ζώων, με σοβαρές συνέπειες για την κτηνοτροφία, την τοπική οικονομία και τη συνοχή των αγροτικών περιοχών. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι δεν αποτελεί ζήτημα δημόσιας υγείας για τον άνθρωπο.
Το κρίσιμο σημείο της παρέμβασης αφορά τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται και εφαρμόζονται οι αποφάσεις για τη θανάτωση ζώων. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η αρχή της προφύλαξης αποτελεί βασικό πυλώνα στη διαχείριση νοσημάτων υψηλής μεταδοτικότητας, όμως δεν μπορεί να λειτουργεί ως γενικευμένη και αυτοματοποιημένη νομιμοποίηση ακραίων και μη αναστρέψιμων παρεμβάσεων, χωρίς να έχει προηγηθεί εξάντληση όλων των διαθέσιμων επιστημονικών, διαγνωστικών και επιδημιολογικών εργαλείων.
Με άλλα λόγια, οι υπογράφοντες δεν αμφισβητούν την ανάγκη αυστηρών μέτρων. Θέτουν όμως το ερώτημα αν κάθε μέτρο που λαμβάνεται είναι επαρκώς τεκμηριωμένο, αναλογικό και διαφανές.
Η ανακοίνωση υπογραμμίζει ότι η διαχείριση μιας επιζωοτίας πρέπει να βασίζεται σε συνδυαστική αξιολόγηση της κλινικής εικόνας, των ορολογικών και μοριακών εργαστηριακών δεδομένων, της επιδημιολογικής διερεύνησης και της πραγματικής εκτίμησης κινδύνου ανά εκτροφή και γεωγραφική περιοχή.
Αυτή η αναφορά έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Λέσβο, καθώς το τελευταίο διάστημα έχει ανοίξει έντονη συζήτηση γύρω από τα ζώα που εμφανίζουν αντισώματα, τη διαγνωστική αξία των εξετάσεων και το εάν η θανάτωση πρέπει να αποφασίζεται με βάση πλήρη εργαστηριακή και επιδημιολογική εικόνα.
Το ΑΠΘ και η Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία σημειώνουν ότι η οριζόντια εφαρμογή μαζικών θανατώσεων, χωρίς σαφή διαβάθμιση κινδύνου και χωρίς πλήρη διαφάνεια ως προς τα επιστημονικά δεδομένα που τις στηρίζουν, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα αναλογικότητας, αποτελεσματικότητας και βιοηθικής.
Η θέση αυτή δεν είναι μια απλή θεωρητική παρατήρηση. Στη Λέσβο, κάθε απόφαση για θανάτωση ζώων έχει άμεσο αποτύπωμα σε ανθρώπους, εκτροφές, παραγωγικές μονάδες και τοπικές αλυσίδες αξίας. Για τους κτηνοτρόφους, η απώλεια ενός κοπαδιού δεν είναι μόνο οικονομική ζημιά. Είναι απώλεια ζωικού κεφαλαίου, γενετικού υλικού, παραγωγικής συνέχειας και επαγγελματικής προοπτικής.
Η ανακοίνωση επιμένει ότι η επιστήμη διαθέτει πλέον διεθνώς δοκιμασμένα εργαλεία, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε πιο στοχευμένες και αναλογικές παρεμβάσεις. Όπως αναφέρεται, όταν τα μέτρα λαμβάνουν τη μορφή γενικευμένων και οριζόντιων αποφάσεων, η ανάγκη για διαφάνεια, ακρίβεια και αναλογικότητα γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.
Ιδιαίτερα αιχμηρό είναι το σημείο της ανακοίνωσης στο οποίο τονίζεται ότι η προστασία της ζωικής παραγωγής δεν μπορεί να αποσυνδέεται από την υποχρέωση σεβασμού της ζωής και της ευζωίας των ζώων. Οι μαζικές θανατώσεις, αναφέρεται, δεν είναι απλώς ένα τεχνικό μέτρο διαχείρισης επιζωοτίας, αλλά έχουν βαθιές οικονομικές, κοινωνικές και ψυχολογικές συνέπειες για τους κτηνοτρόφους, τις οικογένειές τους και την ίδια την τοπική κοινωνία.
Η υπόθεση του αφθώδους στη Λέσβο, όπως προκύπτει από την ανακοίνωση, αναδεικνύει την ανάγκη μετάβασης από την εύκολη αλλά ακραία λύση της μαζικής θανάτωσης σε ένα πιο σύγχρονο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και διαφανές μοντέλο διαχείρισης επιζωοτιών.
Το ζητούμενο δεν είναι η χαλάρωση των μέτρων. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει καθαρή απάντηση σε κάθε κρίσιμο ερώτημα: ποια δεδομένα οδηγούν σε κάθε απόφαση, ποια διαγνωστικά εργαλεία έχουν αξιοποιηθεί, πώς αξιολογείται ο κίνδυνος ανά εκτροφή και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις συνέπειες των μη αναστρέψιμων μέτρων.
Για τη Λέσβο, που βλέπει έναν ολόκληρο παραγωγικό κλάδο να δοκιμάζεται, η συζήτηση αυτή είναι πλέον απολύτως αναγκαία. Η βιοασφάλεια παραμένει προτεραιότητα. Όμως η βιοασφάλεια δεν μπορεί να λειτουργεί χωρίς επιστημονική λογοδοσία. Και η προστασία της κτηνοτροφίας δεν μπορεί να ταυτίζεται αποκλειστικά με την απώλεια ζωικού κεφαλαίου, αν δεν έχει προηγηθεί πλήρης και πειστική τεκμηρίωση.
Η κοινή ανακοίνωση του ΑΠΘ και της Πανελλήνιας Φιλοζωικής Ομοσπονδίας δεν κλείνει τη συζήτηση. Τη μεταφέρει σε υψηλότερο επίπεδο. Από το επίπεδο της διαχείρισης στο επίπεδο της ευθύνης.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Στη Βουλή φέρνει ο Βουλευτής Επικρατείας του ΠΑ.ΣΟ.Κ, Παναγιώτης Δουδωνής, μετά και την επίσκεψή του στην Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ, τις έντονες διαμαρτυρίες της επιστημονικής κοινότητας για τις μαζικές σφαγές ζώων στη Λέσβο.
Με αναφορά του προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μ. Σχοινά, ο κ. Δουδώνης διαβιβάζει το Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν από κοινού το Εργαστήριο Ζωικής Παραγωγής & Προστασίας Περιβάλλοντος του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ και η Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία. Οι δύο φορείς κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καταγγέλλοντας ότι η οριζόντια και αυτοματοποιημένη μαζική θανάτωση ζώων στερείται αναλογικότητας και οδηγεί σε οικονομικό μαρασμό την τοπική κτηνοτροφία. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι ο αφθώδης πυρετός δεν αποτελεί απειλή για την υγεία του ανθρώπου, με τους επιστήμονες και την Ομοσπονδία να ζητούν να «παγώσουν» οι ακραίες αυτές αποφάσεις και να επιστρατευτούν άμεσα τα σύγχρονα διαγνωστικά και επιδημιολογικά εργαλεία.
Κατόπιν αυτών, ο κ. Δουδώνης αξιώνει από την κυβέρνηση άμεσες απαντήσεις και στροφή σε ένα σύγχρονο και επιστημονικά τεκμηριωμένο μοντέλο διαχείρισης, το οποίο θα βασίζεται στην πραγματική διαβάθμιση του κινδύνου και τη διαβούλευση με ειδικούς. Επισημαίνεται τέλος, ότι κατά την επίσκεψή του στην Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ, πρόεδρος και καθηγητές τού επισήμαναν ότι κανείς αρμόδιος δεν έχει ζητήσει ακόμα τη γνώμη τους για τον αφθώδη πυρετό.
Δείτε περισσότερα άρθρα μας στα αποτελέσματα αναζήτησης
