Ιστορική στιγμή για τη Λέσβο: Το Μουσείο – Ελαιοτριβείο Βρανά αναγνωρίζεται επίσημα από το Υπουργείο Πολιτισμού

Με θεσμική βαρύτητα και έντονο συμβολισμό πραγματοποιήθηκε σήμερα, Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 2025, στην Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας, η απονομή του Επίσημου Σήματος Αναγνώρισης στο Μουσείο – Ελαιοτριβείο Βρανά, από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Μια στιγμή δικαίωσης όχι μόνο για ένα Μουσείο, αλλά για ολόκληρη τη Λέσβο, την πολιτιστική της μνήμη και τη ζωντανή της σχέση με την ελιά.

Την απονομή πραγματοποίησε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία, απευθυνόμενη στον Νίκο Σηφουνάκη, υπογράμμισε με σαφήνεια ότι το Μουσείο Βρανά «δικαιούται απολύτως την αναγνώριση», τονίζοντας πως πρόκειται για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση που σηματοδοτεί τη διαμόρφωση ενός νέου μουσειακού χάρτη στη χώρα.
Η αναφορά της δεν ήταν τυπική· ήταν πολιτική, θεσμική και βαθιά συμβολική: τα περιφερειακά, αυθεντικά μουσεία περνούν στο κέντρο της εθνικής πολιτιστικής στρατηγικής.

Στην αντιφώνησή του, ο Πρόεδρος της Πολιτιστικής Εταιρείας «Αρχιπέλαγος» Νίκος Σηφουνάκης μίλησε με λόγο καθαρό και συγκινητικό. Έκανε λόγο για μεγάλη χαρά και ικανοποίηση, επισημαίνοντας πως η αναγνώριση αυτή ανήκει σε ένα έργο που γεννήθηκε σε μια απομονωμένη περιοχή, με κόπο, συνέπεια και πίστη, και το οποίο λειτουργεί καθημερινά εδώ και 20 χρόνια.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους ανθρώπους του πολιτισμού που συνδημιούργησαν το Μουσείο και δεν βρίσκονται πια στη ζωή:
τους Νίκο Κούνδουρο, Άγγελο Δεληβορριά, Νίκο Μάργαρη και Ρέα Σηφναίου. «Από ‘κει που βρίσκονται, θα χαίρονται», είπε – και η φράση αυτή ακούστηκε σαν χαμηλόφωνη υπόκλιση στην πολιτιστική μνήμη.

Το Μουσείο – Ελαιοτριβείο Βρανά δεν είναι μονο ένας εκθεσιακός χώρος. Είναι ένα ζωντανό βιομηχανικό μνημείο, όπου ο επισκέπτης βλέπει πώς γινόταν η έκθλιψη της ελιάς πριν από 140 χρόνια, με πλήρως αποκατεστημένο και λειτουργικό μηχανολογικό εξοπλισμό, όπως ακριβώς το 1887.
Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο κ. Σηφουνάκης, σε καμία ελαιοπαραγωγό χώρα της Ευρώπης ή του Μαγκρέμπ δεν συνάντησε μουσείο που να προσφέρει τόσο βιωματική εμπειρία: εδώ δεν «μαθαίνεις» απλώς – βιώνεις.

Η επίσημη αναγνώριση από την Ελληνική Πολιτεία είναι στρατηγική επιβεβαίωση ότι η περιφέρεια, όταν επενδύει με ποιότητα, όραμα και διάρκεια, μπορεί να παράγει πολιτισμό διεθνούς αναφοράς.
Το Μουσείο Βρανά περνά πλέον σε ένα νέο κεφάλαιο – και μαζί του περνά και η Λέσβος.

Το βίντεο με την τοποθέτηση του κ. Σηφουνάκη: 

Τα σημαντικότερα σημεία της ομιλίας του κ. Σηφουνάκη:

‘’Είναι μεγάλη η χαρά και η ικανοποίηση που βρίσκομαι σήμερα εδώ, προκειμένου να παραλάβω την επίσημη Απόφαση Αναγνώρισης του Μουσείου μας από το Υπουργείο Πολιτισμού. Είναι σημαντικό ότι στη χώρα μας διαμορφώνεται πλέον ένας ‘’Νέος Μουσειακός Χάρτης’’. Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου της Πολιτιστικής ‘’Εταιρεία Αρχιπέλαγος’’ ευχαριστούμε το Υπουργείο Πολιτισμού και την Υπουργό, για την επίσημη αναγνώριση που λαμβάνει το Μουσείο Ελαιοτριβείο Βρανά της ακριτικής Λέσβου από την επίσημη Ελληνική Πολιτεία. Συνδημιουργήσαμε το Μουσείο μαζί με σημαντικά πρόσωπα του πολιτισμού που γνωρίζατε και συνεργαστήκατε όπως οι αείμνηστοι Ν. Κούνδουρος που επί 20 έτη υπήρξε Πρόεδρος του Δ.Σ., ο Α. Δεληβορριάς, ο Ν. Μάργαρης, η Ρ. Σηφναίου. Από ‘κει που βρίσκονται θα χαίρονται, για την τιμητική επίσημη αναγνώριση από το κράτος μας, ενός έργου σε μια απομονωμένη περιοχή, που έγινε με πολύ κόπο, και που φέτος γιορτάσαμε τα 20 χρόνια από την ίδρυσή του και το οποίο όλα αυτά τα χρόνια λειτουργεί καθημερινά. Στο Μουσείο μας ο επισκέπτης έχει την μοναδική ευκαιρία να δει πως ακριβώς γινόταν η έκθλιψη της ελιάς και η παραγωγή του λαδιού πριν 140 χρόνια, αφού όλος ο μηχανολογικός εξοπλισμός αποκαταστάθηκε και λειτουργεί πλήρως όπως στα 1887. Έχω επισκεφτεί τις Ευρωπαϊκές χώρες που καλλιεργείται η ελιά, Ιταλία, Ισπανία, Νότια Γαλλία, αλλά και στις χώρες του Μαγκρέμπ. Δεν συνάντησα πουθενά συγκρινόμενο Μουσείο με το Μουσείο Ελαιοτριβείο Βρανά όπου μπορεί να βιώνει ο επισκέπτης πως ήταν ο κόσμος τότε.’’