Από τη Νέα Υόρκη του 1926 στη Μυτιλήνη του σήμερα — Μια ιστορία πίστης, συλλογικότητας και μνήμης
Μια ανάρτηση της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης έφερε στο φως ένα συγκινητικό τεκμήριο της λεσβιακής διασποράς, ταξιδεύοντας μας σχεδόν έναν αιώνα πίσω — στη Νέα Υόρκη του 1926, εκεί όπου η φωνή της Μυτιλήνης ακούστηκε δυνατά από τους απόδημους του νησιού.
Τον Ιούλιο του 1926, μια ομάδα Μυτιληναίων μεταναστών αποφάσισε να ενώσει τις δυνάμεις της και να ιδρύσει τον Παλλεσβιακό Σύλλογο εν Αμερική (Pan-Lesbian Society in America). Σε μια εποχή δύσκολη, γεμάτη προκλήσεις αλλά και ελπίδα, οι Λέσβιοι της Νέας Υόρκης αναζήτησαν τρόπους να κρατήσουν ζωντανή τη μνήμη, τη γλώσσα και την αγάπη για τον τόπο τους.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας της νέας εκπαιδευτικής δράσης της Βιβλιοθήκης με τίτλο «Το εμπόριο και οι θαλάσσιοι δρόμοι της Λέσβου (τέλη 19ου – αρχές 20ού αιώνα)», εντοπίστηκε ένα εξαιρετικά σπάνιο και πολύτιμο τεκμήριο:
μια έκδοση της πρώτης ετήσιας χοροεσπερίδας του Παλλεσβιακού Συλλόγου, που πραγματοποιήθηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1927, στο Knights of Columbus Auditorium της Νέας Υόρκης.
Η έκδοση αυτή αποτελεί μία από τις πρώτες γραπτές μαρτυρίες της οργανωμένης παρουσίας των Μυτιληναίων μεταναστών στις Ηνωμένες Πολιτείες, καταγράφοντας το πνεύμα ενότητας και προόδου που χαρακτήριζε τη λεσβιακή ομογένεια.
Πρώτος πρόεδρος και εμπνευστής του συλλόγου υπήρξε ο Νικόλαος Ι. Βαβούδης (Νίκος Γιαννίκος) — μια εμβληματική μορφή, που πίστευε στη δύναμη της εκπαίδευσης και της συλλογικότητας. Γύρω του συγκεντρώθηκαν δραστήριοι Μυτιληναίοι, οι οποίοι ανέπτυξαν πολιτιστικές και φιλανθρωπικές πρωτοβουλίες, θεμελιώνοντας δεσμούς που ένωσαν τη Λέσβο με τη Νέα Υόρκη για δεκαετίες.
Την ίδια χρονιά, το 1926, ιδρύθηκε και η Αδελφότητα Πλωμαριτών Αμερικής, που συνεργάστηκε στενά με τον Παλλεσβιακό Σύλλογο, δημιουργώντας δύο δυναμικούς πυρήνες πολιτισμού και ενότητας της λεσβιακής διασποράς.
Σήμερα, σχεδόν εκατό χρόνια αργότερα, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης συνεχίζει να φέρνει στο φως πολύτιμες ιστορικές μαρτυρίες, υπενθυμίζοντας ότι η μνήμη και η ταυτότητα ενός τόπου δεν χάνονται ποτέ — όσο υπάρχουν άνθρωποι που τις διαφυλάσσουν με σεβασμό, γνώση και αγάπη.
📚 Αρχείο Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης
🇬🇷 Από τη Νέα Υόρκη του 1926… στη Μυτιλήνη του σήμερα.
