Το πρώτο αυτοκίνητο στη Λέσβο: Η «Αστραπή» της Καλλονής και τα 500 αμάξια που σήκωσαν σκόνη στη Μυτιλήνη
Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, η Λέσβος έμπαινε αθόρυβα —ή μάλλον με πολύ θόρυβο, σκόνη και λάσπη— στην εποχή του αυτοκινήτου. Δύο μικρά αποκόμματα από τον τοπικό Τύπο, που ανέδειξε η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης, ανοίγουν ένα παράθυρο σε μια εποχή όπου το αυτοκίνητο δεν ήταν ακόμη καθημερινότητα, αλλά σχεδόν θαύμα.
Τον Μάιο του 1922, στον «Ελεύθερο Λόγο», εμφανίζεται ανακοίνωση της εταιρείας «Αχιλλεύς Νέμτσας και Σία» για το δρομολόγιο Καλλονή – Μυτιλήνη. Το όχημα είχε όνομα που ταίριαζε στην εποχή της ταχύτητας που ερχόταν: «Αστραπή». Ήταν ηλεκτροφώτιστο, δεκαθέσιο και αναχωρούσε καθημερινά από την Καλλονή στις 10 το πρωί για τη Μυτιλήνη, με επιστροφή αυθημερόν στις 2 μετά το μεσημέρι.
Σταθμός του ήταν το Μπας Φανάρι, ενώ αντιπρόσωπος αναφερόταν ο Ευστράτιος Αραπίνας. Δίπλα στην «Αστραπή» υπήρχε και ένα δεύτερο, μικρότερο και πολυτελές αυτοκίνητο, η «Αρίσβη», που εξυπηρετούσε τηλεγραφικές παραγγελίες στο βόρειο τμήμα του νησιού.
Η είδηση, σήμερα, μοιάζει απλή. Τότε όμως ήταν ένδειξη μετάβασης. Η απόσταση Καλλονής – Μυτιλήνης, που για δεκαετίες μετριόταν με ζώα, κάρα, κόπο και χρόνο, άρχισε να μετριέται με μηχανές, δρομολόγια και ωράρια. Η Λέσβος άλλαζε ρυθμό.
Δύο χρόνια αργότερα, το 1924, η σατιρική «Καμπάνα» του Στράτη Μυριβήλη δίνει μια άλλη εικόνα. Με τίτλο «Αλλάζουμε;», το κείμενο σχολιάζει με καυστικό χιούμορ ότι η Χίος είχε μόλις ένα αυτοκίνητο, ενώ η Μυτιλήνη διέθετε περίπου 500 αυτοκίνητα.
Το σχόλιο δεν μένει στη σύγκριση. Πάει πιο βαθιά, εκεί όπου αρχίζει η καθημερινότητα: στους δρόμους. Σκόνη το καλοκαίρι, λάσπη τον χειμώνα και μια πόλη που προσπαθούσε να χωρέσει τη νέα εποχή μέσα σε παλιές υποδομές. Το αυτοκίνητο έφερε πρόοδο, αλλά και ενόχληση. Έφερε ταχύτητα, αλλά και φασαρία. Έφερε κύρος, αλλά και προβλήματα.
Κάπως έτσι, μέσα από λίγες γραμμές παλιών εφημερίδων, βλέπουμε τη Λέσβο του Μεσοπολέμου να κινείται ανάμεσα σε δύο κόσμους. Από τη μια, το νησί της παράδοσης. Από την άλλη, το νησί που άρχιζε να συνδέεται, να επιταχύνει, να αλλάζει.
Η «Αστραπή» και η «Αρίσβη» δεν ήταν απλώς αυτοκίνητα. Ήταν τα πρώτα σημάδια μιας νέας εποχής. Και όπως συμβαίνει πάντα με την πρόοδο, ήρθε μαζί με θαυμασμό, γκρίνια, σκόνη και λίγο… μυριβηλικό φαρμάκι.
